Coinbase’dan Visa’gacha: blokcheyndan kim daromad ko‘rmoqda?

​Blokcheyn dunyodagi eng yirik kompaniyalarning ayrimlari uchun daromad manbaiga aylanmoqda. Kompaniyalar kriptovalyutalarga bevosita sarmoya kiritmasdan ham raqamli aktivlardan daromad olish yo‘llarini topmoqda. Ammo bu faoliyatning qanchasi haqiqiy foydaga aylanmoqda?

Ommaviy kompaniyalar blokcheyndan nega ko‘proq daromad olmoqda

1kx investitsiya kompaniyasining o‘tgan hafta e’lon qilingan hisobotiga ko‘ra, birjada savdo qilinadigan kompaniyalar 2026-yilda blokcheyn sohasi daromadining 16 foizini egallaydi. Bu 2022-yildagi 7 foizlik ulushdan ikki baravardan ko‘p. Umumiy soha daromadi esa 28 foizga kamayib, qariyb 100 milliard dollarni tashkil etishi kutilmoqda.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Bu raqamlar soha iqtisodiyotidagi o‘zgarishni ko‘rsatadi. Ilgari blokcheyn daromadi asosan kriptovalyuta savdosi, tarmoq komissiyalari va mayningga bog‘liq bo‘lgan bo‘lsa, an’anaviy bizneslar stablecoinlar, investitsiya mahsulotlari, aktivlarni saqlash va to‘lovlardan tobora ko‘proq daromad olmoqda. Blokcheyn an’anaviy moliya bilan tobora chambarchas integratsiyalashmoqda.

Biroq foyda kompaniyalar o‘rtasida teng taqsimlanmaydi. 1kx tadqiqotiga kiritilgan ommaviy kompaniyalar blokcheyn bilan bog‘liq daromadining qariyb 60 foizi bor-yo‘g‘i oltita kompaniyaga to‘g‘ri keladi. Daromadning katta qismi yo‘lga qo‘yilgan moliyaviy faoliyati va keng mijozlar bazasiga ega kompaniyalarda jamlangan.

Daromad manbalari ham ancha farq qiladi. Ayrim kompaniyalar kriptovalyuta savdosi uchun komissiya oladi, boshqalari foiz daromadi oladi, investitsiya mahsulotlarini boshqaradi yoki to‘lovlarni amalga oshiradi. Bu biznes modellar raqamli aktivlar narxining faqat ko‘tarilishiga tayanmasdan daromad olish uchun turli imkoniyatlarni yaratadi.

Coinbase, Circle va Robinhood blokcheyndan qanday daromad oladi

Kriptovalyuta sohasidagi eng ko‘zga ko‘ringan ommaviy kompaniyalar qatoriga Coinbase, Circle va Robinhood kiradi. Har biri raqamli aktivlardan daromad olishning o‘ziga xos yo‘lini ishlab chiqqan. Bu sohada shakllanayotgan biznes modellar xilma-xilligini aks ettiradi.

Coinbase dastlab savdo komissiyalariga kuchli darajada tayangan kriptovalyuta birjasi sifatida ish boshlagan, biroq hozir obunalar va xizmatlar daromadining salmoqli qismini tashkil etadi. 2026-yilning uchinchi choragida obunalar va xizmatlardan 570 million dollar daromad tushdi — bu tranzaksiyalardan olingan 590 million dollarga deyarli teng. Bu daromadga stablecoinlar, staking, aktivlarni saqlash va moliyalashtirish ham hissa qo‘shadi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Daromad manbalarining xilma-xilligi Coinbase’ga kriptovalyuta bozori sikllarini yengib o‘tishda yordam beradi, garchi uning daromadi bozor sharoitlariga sezgirligicha qolsa ham. Uchinchi chorak natijalari raqamli aktivlar qiymatining oshishi hisobotdagi foydaga qanday ta’sir qilishi mumkinligini ham ko‘rsatdi. Shu bois operatsion natijalarni investitsiya daromadlaridan ajratib ko‘rish muhim.

Circle boshqacha model asosida ishlaydi. Kompaniya daromadining katta qismini dollarga bog‘langan USDC stablecoinini ta’minlovchi zaxiralardan, jumladan, foiz keltiruvchi AQSh davlat qarz qimmatli qog‘ozlaridan oladi. Ikkinchi chorakda zaxiralardan tushgan daromad 668 million dollarga yetib, Circle’ga 48 million dollar sof foyda ko‘rsatish imkonini berdi. Biroq uning daromadi foiz stavkalari va muomaladagi USDC miqdoriga sezgirligicha qolmoqda.

Robinhood kriptovalyuta yo‘lga qo‘yilgan moliyaviy biznesni qanday to‘ldirishi mumkinligini ko‘rsatadi. Ikkinchi chorakda kompaniyaning kripto tranzaksiyalaridan tushgan daromadi o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 38 foizga kamayib, 100 million dollarni tashkil etdi, shu bilan birga umumiy biznesi o‘sishda davom etdi. Coinbase yoki Circle’dan farqli ravishda, Robinhood’da kriptovalyuta savdosi susayganida faoliyatni qo‘llab-quvvatlaydigan boshqa daromad manbalari ham bor.

BlackRock va Visa blokcheynni an’anaviy moliyaga olib kirmoqda

Moliyaviy imkoniyatlar faqat kriptovalyutaga ixtisoslashgan kompaniyalar bilan cheklanmaydi. BlackRock investorlarga oddiy brokerlik hisoblari orqali Bitcoin bilan bog‘liq aktivlarga sarmoya kiritish imkonini beruvchi iShares Bitcoin Trust ETF (IBIT) fondidan komissiya oladi. Fondning yillik boshqaruv komissiyasi 0,25 foizni tashkil etadi; 2026-yilning birinchi yarmida u qariyb 72 million dollar komissiya daromadi keltirdi. BlackRock bu daromadni Bitcoin savdosidan emas, fondni boshqarishdan oladi.

Visa esa stablecoin orqali to‘lovlar yo‘nalishida boshqa imkoniyatlarni o‘rganmoqda. Kompaniya dunyo bo‘ylab stablecoinlarga ulangan 160 dan ortiq karta dasturini qo‘llab-quvvatlaydi, ulardagi to‘lovlar hajmi o‘tgan yilning shu davriga nisbatan qariyb 200 foizga oshgan. Bu mahsulotlar mijozlarga Visa’ning mavjud to‘lov tarmog‘i orqali stablecoinlar bilan bog‘liq mablag‘larni sarflash imkonini beradi.

Biznes to‘lovlari ham ommalashib bormoqda. 2026-moliya yilining hisobot davrigacha Visa’ning stablecoinga ulangan karta operatsiyalari hajmining qariyb 17 foizi biznes va korporativ dasturlarga to‘g‘ri keldi. Kompaniyalar yetkazib beruvchilarga to‘lov, g‘aznachilik operatsiyalari va xalqaro tranzaksiyalar uchun stablecoinlardan foydalanish imkoniyatlarini o‘rganmoqda.

Visa moliya institutlari o‘rtasida stablecoinlar yordamida hisob-kitoblarni ham qo‘llab-quvvatlab, blokcheynga asoslangan to‘lovlardagi rolini kengaytirmoqda. Biroq kompaniya bu tashabbuslardan oladigan foydasini alohida oshkor qilmagan, shu sababli ularning umumiy daromadga qo‘shgan hissasini baholash qiyin.

Blokcheyn ommaviy kompaniyalarni haqiqatan ham foydaliroq qiladimi?

Ommaviy kompaniyalarning blokcheynga tobora ko‘proq jalb etilishi daromad raqamlarining o‘zi javob bera olmaydigan savolni tug‘diradi: blokcheyn yangi iqtisodiy qiymat yaratyaptimi yoki mavjud moliyaviy xizmatlarni ko‘rsatish usulinigina o‘zgartiryaptimi? Bitcoin ETF boshqa moliyaviy mahsulotlardan sarmoyani jalb qilishi, stablecoin orqali o‘tkazma esa odatiy bank to‘lovining o‘rnini bosishi mumkin. Har ikkisi ham qo‘shimcha talab yaratmasdan daromad keltirishi mumkin.

Keyingi imkoniyat tokenlashtirilgan qimmatli qog‘ozlar, blokcheynga asoslangan hisob-kitoblar va stablecoin orqali to‘lovlarda bo‘lishi mumkin. Bu xizmatlar moliya institutlariga yangi mijozlarni jalb qilish, operatsion xarajatlarni kamaytirish yoki tranzaksiyalar samaradorligini oshirishga yordam berishi mumkin. Biroq, ayniqsa ko‘plab tashabbuslar hali rivojlanish bosqichida ekan, ularning uzoq muddatli rentabelligini baholash qiyin.Public kompaniyalar blokcheyn sezilarli daromad keltira olishini allaqachon namoyish etmoqda. U kompaniyalarni ancha boyitadimi-yo‘qmi, bu imkoniyatlarni barqaror foydaga aylantira olishiga bog‘liq.