Paul McCartney qanday qilib milliarderga aylandi va bunda fond bozori qanday rol o'ynadi

​Forbes Paul McCartney boyligini $1,4 milliardga baholagan va uni dunyoning eng boy uch musiqachisidan biri deb e'tirof etgan. Bu boylik ortida nafaqat afsonaviy xitlar, balki o'nlab yillar davomida amalga oshirilgan investitsiyalar ham bor. Biroq musiqachining fond bozori bilan bog'liq tajribasi har doim ham muvaffaqiyatli bo'lmagan.

Vaqt sinovidan o'tgan xitlardan kelgan millionlar

Musiqa asarlariga bo'lgan mualliflik huquqlari 84 yoshli Paul McCartney boyligining asosini tashkil etadi. 1969-yilda u MPL Communications kompaniyasiga asos solgan. Bugungi kunda kompaniya boshqa san'atkorlarning asarlarini ham qo'shib hisoblaganda minglab qo'shiqlarga egalik qiladi. Forbes ma'lumotiga ko'ra, bu biznes kamida $250 millionga baholanadi.

Yana bir yirik aktiv — McCartney'ning The Beatles tijoriy manfaatlarini boshqaruvchi Apple Corps kompaniyasidagi 25% ulushi. Kompaniya striming, vinil plastinkalar savdosi va suvenir mahsulotlardan yiliga $50 milliondan ortiq daromad oladi. McCartney ulushining qiymati $150 milliondan oshadi. Bundan tashqari, uning The Beatles qo'shiqlariga mualliflik huquqlari yiliga kamida $10 million daromad keltiradi va ularning qiymati $200 million deb baholanadi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

McCartney boyligining salmoqli qismini jonli chiqishlardan ham orttirgan. Faqat Got Back gastrol safari doirasida u 2022–2025-yillarda 79 ta konsert berdi. O'nlab yillar davomida gastrollardan olgan jami daromadi esa yuzlab million dollarga teng. Uning boyligiga Buyuk Britaniya va AQShdagi ko'chmas mulklar, shuningdek Pablo Picasso va René Magritte asarlari jamlangan san'at kolleksiyasi ham kiradi.

Beatlemania fond birjasini qanday larzaga soldi

Biroq McCartney'ning ilk milliardiga erishish yo'li konsertlar va royalti to'lovlaridan iborat bo'lmagan. 1960-yillardayoq u fond bozori bitimlarida qatnasha boshlagan, biroq bu bitimlar har doim ham uning foydasiga ishlamagan.

1965-yil 18-fevralda John Lennon va Paul McCartney yozgan qo'shiqlarning nashr huquqlariga egalik qilgan Northern Songs kompaniyasi London fond birjasi ga chiqdi. Investorlar har biri $1 dan sal qimmatroq narxda 1,25 million dona aksiya sotib olishlari mumkin edi. Aksiyalar joylashtirilgan paytda kompaniya taxminan $7,6 millionga baholangan.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Northern Songs daromad keltiradigan manbalarga ega edi. Time jurnali xabar berishicha, Lennon va McCartney yozgan 56 ta qo'shiqqa bo'lgan huquqlar yiliga qariyb $1,4 million royalti daromadini ta'minlagan. Biroq investorlarni kompaniyaning moliyaviy natijalaridan ko'ra The Beatles guruhining mislsiz mashhurligi ko'proq jalb qilgan. Qariyb 3 500 kishi aksiya sotib olgan va aksiyalar joylashtirilishi atrofidagi hayajon zamonaviy mem-aksiyalardagi spekulyativ shov-shuvni eslatgan.

Ammo xaridorlarning umidlari oqlanmadi. Savdolar boshlanganidan ko'p o'tmay aksiya narxi $0,84 dan pastga tushdi. The Beatles guruhining AQShdagi navbatdagi gastrol safari ortidan narxning qayta ko'tarilishi ham investorlarning zararini darhol qoplashga yetmadi. 1965-yil sentabrida Forbes hatto moliyaviy jurnalistlarning ogohlantirishlariga qaramay Beatlemania ta'siriga berilgan xaridorlarni masxara qildi.

McCartney aksiyalar joylashtirilganida o'z ulushining bir qismini sotib, taxminan $263 000 olgan. Northern Songs fond bozoriga chiqqach, u kompaniyaning 15%iga teng 750 000 ta aksiyasini saqlab qolgan. Lennon ham xuddi shuncha ulushga ega edi. Ayni paytda musiqa nashriyotchisi Dick James va uning biznes hamkori Charles Silver aksiyalarning yirik paketlarini nazorat qilgan.

McCartney o'z qo'shiqlari ustidan nazoratni qanday yo'qotdi

McCartney'ning haqiqiy muammolari aksiya narxining tushishidan emas, balki Northern Songs ustidan nazorat uchun kurashdan boshlandi. 1969-yilda Dick James va Charles Silver jami 32% ulushini Lennon va McCartney'ni xabardor qilmasdan, ATV media kompaniyasiga sotdi. Musiqachilar nazorat paketini sotib olishga urindi, ammo kompaniyani egallash uchun kurashda yutqazdi.

Sentabrga kelib ATV Northern Songs aksiyalarining 54%ini to'pladi, Lennon va McCartney esa keyinchalik o'z ulushlarini sotishga rozi bo'ldi. McCartney ulushi evaziga taxminan $3,6 millionlik ATV qarz qimmatli qog'ozlarini oldi, biroq o'z xitlariga bo'lgan nashr huquqlarini nazorat qilish imkoniyatidan ayrildi.

1985-yilda Michael Jackson ATV'ning musiqa katalogini $47,5 millionga sotib oldi. Minglab boshqa asarlar qatorida bu bitim unga Yesterday, Hey Jude va Let It Be singari The Beatles guruhining 251 ta qo'shig'iga nashr huquqlarini berdi. Qizig'i shundaki, bundan oldin McCartney'ning o'zi Jackson'ga musiqa kataloglariga sarmoya kiritishni maslahat berib, mualliflik huquqlari qanchalik daromadli bo'lishi mumkinligini tushuntirgan edi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Ayni paytda McCartney o'zi ham musiqa huquqlariga faol sarmoya kiritgan. 1970-yillarda uning MPL Communications kompaniyasi Buddy Holly katalogini sotib oldi. Keyinchalik kompaniya Broadway musiqiy asarlari, jumladan Grease, hamda mashhur Rojdestvo qo'shiqlariga bo'lgan huquqlarni ham qo'lga kiritdi. Masalan, It's Beginning to Look a Lot Like Christmas va The Christmas Song striming, ommaviy ijrolar va litsenziyalash orqali hanuz daromad keltirmoqda.

Shu bilan birga, McCartney The Beatles qo'shiqlariga bo'lgan huquqlarni qaytarish uchun o'nlab yillar davomida harakat qildi. 1995-yilda Jackson musiqa nashriyoti biznesini Sony bilan birlashtirdi va yapon korporatsiyasi oxir-oqibat Sony/ATV ustidan to'liq nazoratni qo'lga kiritdi. 2017-yilda McCartney AQShdagi huquqiy nizodan so'ng kompaniya bilan kelishuvga erishdi. AQSh mualliflik huquqi qonunchiligi unga 2018-yildan boshlab o'nlab yillar avval yozilgan qo'shiqlarning nashr huquqlaridagi o'z ulushini qaytarib olishni boshlash imkonini berdi. Kelishuvning moliyaviy shartlari oshkor qilinmadi.

Fond bozoridan olinadigan investitsiya saboqlari

McCartney hikoyasi kompaniyaning mashhurligi aksiyadorlar uchun foyda kafolati emasligini, aksiyalarga egalik qilish esa har doim ham biznesni nazorat qilish huquqini bermasligini ko'rsatadi. Beatlemania davrida Northern Songs aksiyalarini sotib olgan investorlar kutgan tezkor daromadga erisha olmadi, musiqachining o'zi esa keyinchalik o'z xitlariga bo'lgan huquqlar ustidan nazoratni yo'qotdi. Uning tajribasi mashhur aktivlarga ularning asl qiymati va mulkchilik tuzilmasini sinchiklab baholamasdan sarmoya kiritish xatarli ekanini ko'rsatadi.

Shu bilan birga, uzoq muddatli investitsiyalar McCartney'ga milliard dollarlik boylik orttirishga yordam berdi. U o'nlab yillar davomida muntazam royalti daromadi keltirishda davom etayotgan musiqa huquqlarini sotib oldi. Uning misoli muvaffaqiyatli investitsiya faqat aktivni qulay narxda sotib olish bilan cheklanmasligini, balki unga egalik va nazoratni saqlab qolib, ko'p yillar davomida daromad olish ham muhimligini ko'rsatadi.