Nvidia’ga Xitoydan raqib: Alibaba nega sho‘ba korxonasini IPOga olib chiqmoqchi

​Alibaba aksiyalari yil boshidan beri qariyb uchdan biriga arzonlashdi, kompaniya foydasi esa keskin kamaydi. Xitoy texnologiya giganti AI chip ishlab chiqaruvchi T-Head’ni IPOga olib chiqishni rejalashtirmoqda. Biroq sun’iy intellekt jadal rivojlanishidan foyda olishga urinish katta xarajatlarga tushishi mumkin.

T-Head soyadan chiqmoqda

10-noyabr kuni Alibaba sho‘ba korxonasi T-Head’ni Gonkong fond birjasiga olib chiqish rejalarini e’lon qildi. Chip ishlab chiqaruvchi kompaniya sentabr oyida maxfiy tarzda IPO uchun ariza topshirgan edi. Alibaba ajratib chiqarish jarayonini boshlashga ruxsat oldi, biroq listingning o‘zi uchun birja va Xitoy regulyatorlarining yakuniy roziligi hali talab etiladi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

T-Head aksiyalari chakana va institutsional investorlarga taklif etilishi kutilmoqda. IPO sanasi, taklif hajmi va kompaniya bahosi hozircha oshkor qilinmagan. Alibaba hozir T-Head’ning 100% aksiyalariga egalik qiladi va listingdan keyin ham sho‘ba korxona ustidan nazoratni saqlab qolmoqchi.

Alibaba ma’lumotlar markazlari va sun’iy intellekt tizimlari uchun o‘z protsessorlarini ishlab chiqish maqsadida 2018-yilda T-Head’ga asos solgan. Sentabr oyida sho‘ba korxona AI modellarini o‘qitish va xulosa chiqarish uchun Zhenwu V900 tezlatkichini taqdim etdi. Alibaba’ning ta’kidlashicha, chip avvalgi Zhenwu M890’dan uch baravar yuqori unumdorlikka ega. Yangi protsessorni ommaviy ishlab chiqarish 2027-yilning birinchi choragiga rejalashtirilgan. Ayni paytda Zhenwu seriyasidagi chiplar avtomobilsozlik, moliya, energetika va boshqa sohalardagi 650 dan ortiq mijoz tomonidan ishlatilmoqda.

Alibaba rejalari fond bozorida hozircha katta qiziqish uyg‘otmadi. 11-noyabrdagi savdolarda kompaniyaning Gonkongda ro‘yxatga olingan aksiyalari qariyb 1% pasayib, avvalgi kungi tushishni davom ettirdi. Bunga qarama-qarshi ravishda, Bloomberg yanvar oyida T-Head IPOsiga tayyorgarlik ko‘rilayotgani haqida ilk bor xabar berganida, Alibaba’ning Amerika depozitar tilxatlari 7,4% gacha ko‘tarilgan edi.

Nega Alibaba chip biznesini ajratmoqchi

T-Head’ni IPOga olib chiqish orqali Alibaba elektron tijoratga emas, aynan AI chip ishlab chiqarishga qiziqadigan investorlarni jalb qilmoqchi. Kompaniyaning rasmiy bayonotiga ko‘ra, alohida IPO bozor ishtirokchilariga T-Head’ni Alibaba’ning boshqa bizneslaridan mustaqil ravishda baholash imkonini beradi. Chip ishlab chiqaruvchi kompaniya aksiyalar taklifi, obligatsiyalar chiqarish va bank kreditlari orqali mustaqil ravishda mablag‘ jalb qila oladi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Bu strategiyaning sabablari Alibaba’ning moliyaviy natijalarida yaqqol ko‘rinadi. 2026-yilning ikkinchi choragida kompaniyaning sof foydasi 75% ga kamayib, 1,54 milliard dollarni tashkil etdi, daromadi esa o‘sishda davom etdi. Buning sabablaridan biri texnologiyaga oid xarajatlarning oshishi bo‘ldi.

Sun’iy intellektni rivojlantirish ayniqsa qimmatga tushmoqda. Alibaba uch yil ichida AI va bulutli infratuzilmaga 53 milliard dollardan ortiq sarmoya kiritish rejalarini e’lon qilgan. Faqat aprel–iyun oylarining o‘zida kompaniya uskunalar va infratuzilmani rivojlantirishga qariyb 10 milliard dollar sarfladi.

Shu bilan birga, Alibaba’ning bulutli xizmatlar biznesi jadal o‘smoqda va allaqachon foyda keltirmoqda. Biroq uning AI modellari va ilovalari biznesi hali ham zarar ko‘ryapti. Qwen AI modelini o‘z ichiga olgan bo‘linma chorak davomida qariyb 2 milliard dollar zarar ko‘rdi.

Xitoy chiplari Nvidia’ga raqobatchi bo‘lmoqda

Sun’iy intellektga kiritilgan ulkan sarmoyani qoplash uchun Alibaba nafaqat o‘z AI xizmatlarini ishlab chiqishi, balki texnologiyalarini boshqa kompaniyalarga ham sotishi kerak. T-Head aynan shu yo‘nalishda daromad olish imkoniyatiga ega. AQSh eksport cheklovlari Xitoy kompaniyalariga ilg‘or Nvidia protsessorlarini xarid qilishni tobora qiyinlashtirmoqda, shu sababli ular mahalliy muqobillarni izlamoqda. Masalan, Xitoyning ikkinchi yirik mobil aloqa operatori China Unicom yangi ma’lumotlar markazida T-Head chiplaridan foydalanish bo‘yicha shartnoma tuzib bo‘ldi.

Biroq bu bozorga ko‘z tikkan yagona kompaniya Alibaba emas. Huawei, Cambricon va Baidu ham o‘z AI protsessorlarini ishlab chiqmoqda. Ayni paytda Nvidia sohada texnologik yetakchi bo‘lib qolmoqda. Alibaba o‘z chiplari yuqori unumdorlikka ega ekanini ta’kidlasa-da, ularni Nvidia’ning eng ilg‘or mahsulotlari bilan bevosita taqqoslash uchun mustaqil sinovlar hali yetarli emas.

Xitoy fond bozoridagi vaziyat yana bir muammo tug‘dirmoqda. AI jadal rivojlanishi kompaniyalar bahosini haddan tashqari oshirib yuborgani haqidagi xavotirlar fonida regulyatorlar texnologik IPOlar ustidan nazoratni kuchaytirmoqda. Masalan, xotira chiplari ishlab chiqaruvchi YMTC 4,9 milliard dollarlik listingga tayyorgarlikni to‘xtatdi. Baidu ham AI chip ishlab chiqaruvchi Kunlunxin sho‘ba korxonasining IPOsini 2027-yilgacha kechiktirishi mumkin.

T-Head investorlar kutgan natijani bera oladimi?

IPO T-Head’ga protsessorlarni rivojlantirish uchun mustaqil ravishda mablag‘ jalb qilish, investorlarga esa Alibaba’ning chip biznesi bozor qiymatini alohida baholash imkonini beradi. Biroq listingning o‘zi AI xarajatlarining oshishini to‘xtatmaydi va foydaning tiklanishini kafolatlamaydi. Buning uchun T-Head savdolarni oshirishi va AI chip ishlab chiqarish shunchaki qo‘shimcha sarmoya talab qilmay, foyda keltira olishini isbotlashi kerak.

Alibaba’da Nvidia’ga xitoylik muqobillarga talab ortishidan foyda olish imkoniyati bor, biroq bu bozordagi raqobat tez sur’atlarda kuchaymoqda. T-Head yetakchi chip ishlab chiqaruvchilar qatoridan joy olsa, Alibaba aksiyalari narxini qo‘llab-quvvatlashi va kompaniyaning elektron tijoratga qaramligini kamaytirishi mumkin. Aks holda, uning sun’iy intellektga tikkan garovi daromadi mavhum bo‘lgan yana bir qimmat sarmoyaga aylanishi mumkin.