CPB ziet toegankelijkheid koopwoningmarkt verder dalen voor modale inkomens
Volgens NOS is de betaalbaarheid van koopwoningen voor huishoudens met een doorsnee-inkomen de afgelopen jaren sterk verslechterd, blijkt uit de eerste toegankelijkheidsmonitor van het Centraal Planbureau (CPB). In de analyse van 2015 tot en met 2024 concludeert het CPB dat een modaal inkomen inmiddels onvoldoende is om zonder extra eigen geld een hypotheek voor een koopwoning rond te krijgen, waardoor starters en eenpersoonshuishoudens het hardst worden geraakt.
Hoogtepunten
- CPB meldt dat in 2024 huishoudens met een modaal inkomen gemiddeld meer dan 100.000 euro tekortkomen voor de aankoop van een koopwoning met een gemiddelde prijs van bijna 451.000 euro.
- De toegankelijkheid van de koopwoningmarkt voor modale inkomens daalde van 61 procent in 2015 tot 21 procent in 2024, met in grote steden slechts 18 procent en voor alleenstaanden 2 procent.
- CPB en DNB waarschuwen dat versoepeling van leennormen biedingen en schulden verder kan verhogen, en adviseren structurele oplossingen zoals meer nieuwbouw en beperking van belastingvoordelen.
Tekort op hypotheekruimte sinds 2018
Het CPB onderzocht de betaalbaarheid van koopwoningen over de periode 2015 tot en met 2024. Tot en met 2018 konden huishoudens met een modaal inkomen volgens de monitor nog op basis van het eigen salaris een hypotheek afsluiten voor een koopwoning. Daarna werd het steeds vaker noodzakelijk om spaargeld mee te nemen, omdat de woningprijzen sneller stegen dan de inkomens. In 2024 lag de gemiddelde koopwoningprijs volgens het CPB op bijna 451.000 euro, waardoor iemand met een modaal inkomen meer dan 100.000 euro tekortkwam om de aankoop te financieren. Programmaleider Emile Cammeraat stelt dat huishoudens met een modaal inkomen in 2015 nog 61 procent van het woningaanbod konden kopen, tegen 21 procent in 2024.Regio- en groepenimpact, vooral in steden
De dalende toegankelijkheid treft vooral starters, omdat zij doorgaans jonger zijn, een lager inkomen hebben en geen overwaarde kunnen inzetten uit een eerdere woning. Volgens het CPB doet het probleem zich in het hele land voor, met de grootste knelpunten in de grote steden. In de grote steden is de bereikbaarheid van een koopwoning gedaald tot 18 procent, en in Amsterdam en Utrecht nog verder. Cammeraat wijst er daarnaast op dat eenpersoonshuishoudens met een modaal inkomen nog maar 2 procent van het aanbod kunnen kopen. Daardoor zijn kopers volgens het CPB in de praktijk steeds vaker afhankelijk van een partner of andere tweede koper.Beleidsopties en waarschuwing tegen ruimere leennormen
Het CPB ziet op korte termijn beperkte mogelijkheden om modale huishoudens snel te helpen, maar noemt onder meer het vergroten van het aanbod door bijbouw als structurele route. Het doel om 100.000 nieuwe woningen per jaar te realiseren wordt volgens de tekst al jaren niet gehaald, door onder meer stikstofregels en personeelstekorten in de bouw. Als aanvullende optie noemt het CPB het makkelijker maken van woningsplitsing en het verminderen van belastingvoordelen voor huiseigenaren, zoals hypotheekrenteaftrek en het lage woningforfait, omdat die volgens Cammeraat de biedruimte vergroten en prijzen verder kunnen opdrijven. Tegelijk lijkt aanpassen van de hypotheekrenteaftrek politiek onwaarschijnlijk, omdat het coalitieakkoord aangeeft dat dit niet gebeurt. Over het versoepelen van leennormen herhaalt De Nederlandsche Bank (DNB) dat dit geen goed idee is, omdat het kan leiden tot hogere biedingen, hogere schulden en grotere risico’s voor huishoudens en financiële instellingen, een conclusie die volgens de tekst ook door het CPB wordt gedeeld.We previously reported on de aanhoudende neerwaartse druk bij Randstad N.V., waarbij het aandeel onder de 20-, 50- en 200-daags voortschrijdende gemiddelden bleef en momentumindicatoren het bearish beeld bevestigden. In die analyse wezen we op belangrijke weerstand rond $28,86 en op een verhoogde kans op verdere dalingen richting $26,40, zolang een overtuigende doorbraak uitblijft.
Laatste Real Estate nieuws
- Forex
- Crypto