Nederland weegt maatregelen om impact hogere olie- en gasprijzen te dempen
De snel oplopende olie- en gasprijzen zetten huishoudens en automobilisten opnieuw onder druk, vooral nu de oorlog in het Midden-Oosten de energiemarkten opschudt. In een gesprek met Nieuwsuur zei premier Jetten volgens NOS dat hij voorlopig niet van plan is de brandstofaccijnzen verder te verlagen, terwijl andere opties zoals strategische oliereserves en gerichte steun weer op tafel liggen. De vraag is welke ingrepen op korte termijn het meest effectief zijn zonder de rekening breed neer te leggen.
Hoogtepunten
- De accijnskorting op brandstof blijft tot eind 2026, maar premier Jetten wil deze niet extra verlagen ondanks hogere olie- en gasprijzen.
- Ministers van zeven landen, inclusief Nederland, bespraken met het Internationale Energieagentschap het mogelijk vrijgeven van strategische oliereserves om prijsstijgingen te temperen.
- Het Tijdelijk Noodfonds Energie hielp in 2025 circa 115.000 huishoudens, maar nieuwe aanvragen zijn gestopt en een opvolgend fonds is nog in ontwikkeling.
Maatregelen die Den Haag kan inzetten
Volgens NOS is de meest directe knop de brandstofaccijns, de belasting op benzine, diesel en lpg, waarmee de overheid eerder al de prijs aan de pomp probeerde te temperen. Die accijnskorting bestaat nog tot eind 2026, maar is dit jaar minder ruim, en premier Jetten gaf aan nu geen extra verlaging te willen. Een alternatief is het openbaar vervoer goedkoper maken, waarbij de overheid via het 100 procent staatsaandeel in NS relatief veel invloed heeft op de tarieven. Treinkaartjes werden begin dit jaar gemiddeld 6,25 procent duurder, en het ov is in Nederland al jaren duurder dan in buurlanden.Internationale ingrepen en gerichte steun
Voor een noodrem op de olieprijs kan Nederland samen met andere landen kijken naar het vrijgeven van strategische oliereserves via het Internationale Energieagentschap. Volgens NOS spraken ministers van zeven landen vandaag met het agentschap over het vrijgeven van een deel van de voorraden, waarbij Nederland later kan aansluiten. Energie-expert Lucia van Geuns zegt dat het bespreken van zo'n stap de markt kan kalmeren en daarmee de prijsstijging enigszins kan dempen. Voor huishoudens is er daarnaast het Tijdelijk Noodfonds Energie geweest, dat in 2025 bij ongeveer 115.000 huishoudens hielp, maar waarvoor nu geen nieuwe aanvragen mogelijk zijn terwijl een nieuw fonds nog in de maak is.Effect voor huishoudens en praktische bespaartips
Volgens onderzoeker Anika Batenburg van TNO is het onduidelijk hoe effectief de noodfondsen de afgelopen jaren precies waren, maar in theorie is gerichte steun efficiënter dan brede maatregelen zoals accijnsverlaging of ov-korting. Zulke generieke ingrepen leveren immers ook voordeel op voor groepen die de hogere kosten makkelijk kunnen dragen. De directe pijn van duur gas komt vooral bij mensen terecht op het moment dat hun vaste energiecontract afloopt en een nieuw tarief ingaat. Erica Meijerink van Energiebank Rotterdam adviseert daarom vooral te besparen waar dat structureel telt, zoals korter douchen en de verwarming een graad lager zetten, omdat kleine dagelijkse aanpassingen op jaarbasis merkbaar kunnen schelen.We berichtten eerder over de nieuwe spanningen in het Midden-Oosten die de olie- en gasprijzen opnieuw omhoog joegen. In dat stuk beschreven we hoe dreiging rond productieverlagingen en mogelijke verstoring van transport via de Straat van Hormuz de marktpremies opdreven, en dat landen overlegden over het aanspreken van strategische noodvoorraden.
Laatste Natural Gas nieuws
- Forex
- Crypto