Nederlandse arbeidsongeschiktheidspremie stijgt ondanks reserve van 39 miljard euro
Volgens het artikel van NOS gebruikt het kabinet de Aof-premie opnieuw als begrotingsinstrument, terwijl in het Arbeidsongeschiktheidsfonds momenteel ongeveer 39 miljard euro aan reserves zit. Werkgevers en werknemersorganisaties verzetten zich daartegen, omdat de premie formeel is bedoeld voor uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid en niet voor het opvangen van andere overheidsuitgaven. De discussie speelt nu rond extra lasten die in de voorjaarsnota en het coalitieakkoord zijn ingeboekt.
Hoogtepunten
- De arbeidsongeschiktheidspremie stijgt in 2024 naar circa 7,6 procent ondanks een fondsreserve van 39 miljard euro sinds 2017.
- Het kabinet verhoogt de Aof-premie om tegenvallende zorgverzekeringsinkomsten en hogere defensie-uitgaven te dekken, waardoor werkgevers en vakbonden krachtig protesteren.
- Ongeveer 2.500 werkgevers eisen via een massaclaim te veel betaalde premies terug, wat de financiële en politieke druk op het kabinetsbeleid vergroot.
Premieverhoging financiert andere overheidsuitgaven
Werkgevers betalen de afgelopen jaren steeds meer arbeidsongeschiktheidspremie over het loon van werknemers, tot circa 7,6 procent dit jaar. Dat geld vloeit naar het Arbeidsongeschiktheidsfonds, waar onder meer WIA-uitkeringen uit worden betaald. Sinds 2017 groeit het fondsvermogen sterk, omdat de inkomsten structureel hoger zijn dan de uitgaven.
Volgens het artikel zet het kabinet de premie toch verder omhoog om tekorten elders op de begroting te dekken. In de voorjaarsnota staat een verhoging ingeboekt om tegenvallende inkomsten uit de zorgverzekeringen op te vangen. Eerder was in het coalitieakkoord al een extra verhoging voorzien om een deel van de hogere defensie-uitgaven te financieren.
Daardoor geldt de Aof-premie voor kabinetten steeds meer als een relatief eenvoudige knop om aan te draaien. Het artikel meldt ook dat aan de onderhandelingstafel van het coalitieakkoord niet voor iedereen duidelijk was waar de premie precies voor staat. Dat onderstreept volgens critici hoe ver de heffing is komen af te staan van haar oorspronkelijke doel.
Werkgevers en vakbonden waarschuwen voor lastenverschuiving
De Vereniging Nederlandse Gemeenten zegt dat de verhouding sinds 2020 sterk uit balans raakt en spreekt van gefronste wenkbrauwen bij grote werkgevers. Voor gemeenten betekent alleen al de premieverhoging voor de zogenoemde vrijheidsbijdrage naar verwachting een extra last van 34 miljoen euro. De VNG stelt dat er op het eerste gezicht ook andere manieren mogelijk moeten zijn om die uitgaven te dekken.
Vakbond FNV keert zich eveneens tegen de maatregel en noemt het gebruik van de premie voor andere doelen een oneigenlijke belasting. Interim-voorzitter Dick Koerselman zegt in het artikel dat de premie zo verandert in een verstopte spookbelasting. De vakbond wil zich maximaal inzetten om te voorkomen dat de Aof-premie wordt gebruikt voor de financiering van defensie-uitgaven, zeker nu het kabinet ook wil snijden in de hoogte van arbeidsongeschiktheidsuitkeringen.
Daarnaast wil FNV dat werkgevers- en werknemersorganisaties weer meer zeggenschap krijgen over sociale fondsen zoals het Aof. Volgens de bond gaat het om verzekeringsgeld dat bedoeld is voor werknemers. Daarmee krijgt het debat niet alleen een begrotingsdimensie, maar ook een bredere discussie over governance van sociale premies.
Massaclaim vergroot druk op kabinet
Intussen hebben ongeveer 2.500 werkgevers zich aangesloten bij een massaclaim tegen de Belastingdienst om naar eigen zeggen te veel betaalde premies uit eerdere jaren terug te vorderen. Ook enkele gemeenten doen daaraan mee. Dat vergroot de financiële en politieke druk rond de manier waarop de premieheffing wordt ingezet.
De VNG sluit zich als koepelorganisatie niet aan bij die juridische stap, omdat zij als overheidsorganisatie niet rechtstreeks tegenover de landelijke overheid wil komen te staan. In plaats daarvan probeert de organisatie via bestuurlijk overleg invloed uit te oefenen op het kabinetsbeleid. Daarmee blijft de premie een gevoelig dossier voor zowel de publieke sector als de arbeidsmarkt.
Voor de bredere sociale zekerheidssector wijst de kwestie op een oplopend spanningsveld tussen premie-inkomsten, fondsbeheer en algemene begrotingspolitiek. Zolang het kabinet de Aof-premie gebruikt voor andere uitgaven dan arbeidsongeschiktheid, blijft de kans groot dat verzet van werkgevers en vakbonden aanhoudt. Dat kan ook de discussie over toekomstige premieniveaus en de legitimiteit van sociale fondsen verder aanscherpen.
We berichtten eerder over de stevige cao-loonstijgingen in Nederland in het eerste kwartaal, met gemiddeld 4,5 procent op jaarbasis en duidelijke verschillen tussen bedrijven en overheid. Daarbij werd geschetst hoe oplopende inflatie en hogere energieprijzen de druk op cao-onderhandelingen vergroten en het debat aanwakkeren over koopkracht, marges en loonruimte.
Laatste Retirement Policies nieuws
- Forex
- Crypto