Nederlandse gemeenten zien wethoudersvacatures onder druk door onzekerheid over pensioencompensatie

Nederlandse gemeenten zien wethoudersvacatures onder druk door onzekerheid over pensioencompensatie
Wethouders twijfelen door pensioen

Nu de vorming van nieuwe gemeentebesturen doorgaat na de verkiezingen van maart, twijfelen tientallen beoogd wethouders of zij de overstap uit de ambtenarij wel moeten maken. De onzekerheid draait om mogelijke misgelopen pensioencompensatie die kan oplopen tot duizenden of tienduizenden euro's.

Hoogtepunten

  • Onzekerheid over pensioencompensatie door de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel vertraagt de invulling van tientallen wethoudersvacatures in Nederlandse gemeenten sinds februari.
  • ABP stapt per 2027 over op het nieuwe stelsel en duizenden ambtenaren, waaronder wethouderskandidaten, riskeren tot €40.000 aan pensioencompensatie mis te lopen.
  • De voorgenomen aanpassing dat ABP vanaf 1 januari 2028 de APPA-regelingen overneemt is nog niet goedgekeurd, wat grote financiële onzekerheid veroorzaakt voor beoogd wethouders.

Pensioenregels remmen overstap naar wethouderschap

Zoals NOS meldt, krijgt de Nederlandse Wethoudersvereniging al maanden vragen van ambtenaren die wethouder kunnen worden maar vrezen voor een pensioengat. Volgens directeur Hatte van der Woude hebben zich sinds februari zeker veertig beoogd wethouders gemeld met zorgen over bedragen die voor hen financieel zwaar wegen.

De kwestie hangt samen met de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel, waarvoor alle regelingen uiterlijk 1 januari 2028 moeten zijn aangepast. Politieke ambtsdragers bouwen pensioen op via de Algemene Pensioen- en uitkeringswet Politieke Ambtsdragers, terwijl zij bij hun vorige pensioenfonds als slapende deelnemer achterblijven en daardoor compensatie kunnen mislopen als dat fonds eerder overstapt.

Vooral bij ABP speelt dat risico, omdat dit ambtenarenpensioenfonds per 2027 overstapt naar het nieuwe stelsel. Het ministerie van Sociale Zaken gaat ervan uit dat enkele tienduizenden Nederlanders compensatie zullen mislopen, en onder de 1,3 miljoen actieve deelnemers van ABP kunnen ook ambtenaren zitten die dit jaar van baan wisselen.

Gevolgen voor gemeenten en politieke instroom

De financiële impact is voor sommige kandidaten concreet. Een beoogd wethouder uit het oosten van het land vreest na dertig jaar ambtenarij ongeveer 40.000 euro aan compensatie mis te lopen, wat neerkomt op circa 170 euro per maand minder pensioen, terwijl een andere kandidaat, nu schooldirecteur, uitkomt op een mogelijk verlies van ongeveer 36.000 euro.

ABP zegt de signalen te herkennen en krijgt veel vragen van deelnemers over compensatie. Vrijwillige voortzetting van pensioenopbouw zou het verlies in beginsel kunnen voorkomen, maar voor ambtenaren die wethouder worden is dat fiscaal niet mogelijk, zeggen zowel het ministerie van Binnenlandse Zaken als ABP.

De bedoeling is dat ABP per 1 januari 2028 ook de APPA-regelingen voor politieke ambtsdragers overneemt, zodat vergelijkbare compensatieregels ook voor onder meer wethouders gaan gelden. Die aanpassing moet echter nog worden geregeld en goedgekeurd door de Tweede en Eerste Kamer, terwijl voor kandidaten ook onzeker blijft of zij op 1 januari 2028 nog in functie zijn; volgens het ministerie krijgt een wethouder die voor 2028 aftreedt de helft van de compensatie.

In onze eerdere berichtgeving over de groeiende economische verschillen tussen Nederlandse huishoudens beschreven we hoe het CPB waarschuwt dat hogere inkomensgroepen in de praktijk relatief minder belastingdruk ervaren dan groepen net daaronder. Volgens het rapport groeit daardoor een groter deel van inkomen en vermogen naar de rijkste huishoudens, wat de kansengelijkheid en het economisch potentieel kan aantasten. Het CPB wijst erop dat aanpassingen in het belastingstelsel kunnen helpen om deze scheefgroei te beperken.

Dit materiaal kan meningen van derden bevatten, geen van de gegevens en informatie op deze webpagina vormt beleggingsadvies volgens onze Disclaimer. Hoewel we ons houden aan strikte Redactionele Integriteit, kan deze post verwijzingen bevatten naar producten van onze partners.