Nederlandse coalitie verdeeld over versnelde invoering vermogenswinstbelasting in box 3
De begrotingsonderhandelingen in Den Haag lopen vast op een nieuw conflict over de belasting op vermogen in box 3. Minister van Financiën Heinen wil een vermogenswinstbelasting voor aandelen nog voor het einde van het jaar mogelijk maken, terwijl CDA en D66 dat afwijzen vanwege de budgettaire en politieke gevolgen.
Hoogtepunten
- VVD pleit voor versnelde invoering van de vermogenswinstbelasting op aandelen in box 3, maar CDA en D66 geven geen steun, waardoor coalitie verdeeld blijft.
- Ambtenaren waarschuwen dat de Belastingdienst door onvoltooide systemen de aangiftes bij snelle invoering nauwelijks kan controleren, ondanks theoretische uitvoerbaarheid bij parlementaire goedkeuring dit jaar.
- Bij volledige vermogenswinstbelasting loopt het budgettaire verlies voor de schatkist op tot tussen de 11 en 25 miljard euro, doordat belasting pas bij verkoop wordt geheven.
Geheime stukken zetten box 3 opnieuw op scherp
Zoals NOS meldt op basis van stukken van het ministerie van Financiën, blijft een snelle invoering van de vermogenswinstbelasting toch een optie. Uit de documenten blijkt dat de VVD deze heffing voor aandelen versneld wil invoeren, terwijl coalitiepartners CDA en D66 daar geen steun voor geven.Met die lijn probeerde Heinen de afgelopen weken ook steun te vinden bij JA21 en SGP voor een begrotingsdeal. Die partijen steunen eveneens een vermogenswinstbelasting voor aandelen vanaf 2028, maar zo'n keuze betekent volgens de stukken dat de schatkist de komende jaren miljarden minder ontvangt.
Bij een volledige vermogenswinstbelasting loopt dat gemis in totaal op tot tussen de 11 en 25 miljard euro. De reden is dat belasting dan pas wordt geheven wanneer vermogen, zoals aandelen, daadwerkelijk wordt verkocht, in plaats van jaarlijks over een papieren waardestijging.
D66 en CDA floten Heinen echter terug, omdat zij geen politiek draagvlak zien voor lastenverlichting voor vermogenden terwijl tegelijk op de sociale zekerheid wordt bezuinigd. De partijen willen bovendien de steun van oppositiepartij Pro niet verliezen, die juist inzet op een hogere belasting op vermogen.
Volgens verschillende lezingen binnen de coalitie is een definitief besluit over box 3 voorlopig geparkeerd. Heinen houdt intussen vol dat versnelde invoering mogelijk is en zei na de ministerraad dat hij daar zelf al uit is.
Budgettaire risico's en politieke druk nemen toe
Het verschil tussen de twee systemen is financieel en uitvoerend groot. Bij een vermogensaanwasbelasting wordt jaarlijks belasting betaald over behaalde winst, ook als die nog niet is gerealiseerd, terwijl bij een vermogenswinstbelasting pas wordt afgerekend bij verkoop van bijvoorbeeld aandelen of cryptomunten.Ambtenaren van Financiën schatten nu in dat invoering op korte termijn theoretisch toch kan, mits de Eerste en Tweede Kamer nog voor het einde van het jaar instemmen. Tegelijk waarschuwen zij dat de Belastingdienst in het eerste jaar, en mogelijk langer, aangiftes nauwelijks kan controleren omdat de systemen daar nog niet klaar voor zijn.
Box 3 is al jaren een hoofdpijndossier sinds de Hoge Raad eind 2021 de oude berekeningsmethode afwees. Het tijdelijke stelsel dat nu geldt, pakt vooral gunstig uit voor mensen met hoge rendementen en kost de schatkist jaarlijks zeker 2,4 miljard euro.
De Tweede Kamer stemde eerder in met een tussenoplossing waarbij spaargeld en beleggingen jaarlijks worden belast, terwijl voor een tweede woning of aandelen in startende ondernemingen pas bij verkoop wordt afgerekend. CDA en VVD steunden dat plan eerst, maar trokken in de Eerste Kamer hun steun na stevige kritiek uit de achterban, waardoor een meerderheid uit zicht raakt.
JA21 vergroot ondertussen de druk op het kabinet en wil alleen nog een begrotingsdeal sluiten als de vermogenswinstbelasting snel wordt ingevoerd. Werkgevers en vakbonden, die volgens de coalitie bij een bredere deal over box 3 en sociale zekerheid moeten worden betrokken, zeggen verrast te zijn, terwijl FNV benadrukt dat een begrotingsakkoord niet ten koste mag gaan van de sociale zekerheid.
In ons eerdere artikel over de vertraging rond het nieuwe box 3-stelsel beschreven we hoe VVD, D66 en CDA het wetsvoorstel opnieuw vooruit schoven, waardoor het huidige systeem met fictief rendement voorlopig blijft gelden. Daarbij wezen we erop dat dit de schatkist jaarlijks ruim 2 miljard euro kan kosten en dat een volledige vermogenswinstbelasting niet alleen pas later uitvoerbaar lijkt, maar volgens ramingen ook tot een groot structureel begrotingsgat kan leiden.
Laatste Legislation nieuws
- Forex
- Crypto