Nederlandse aanbestedingsrechtspraak belicht vier uitspraken over procedurele risico's

Nederlandse aanbestedingsrechtspraak belicht vier uitspraken over procedurele risico's
Belangrijke aanbestedingsuitspraken

In week 43 zijn vier uitspraken over het aanbestedingsrecht gepubliceerd, met gevolgen voor de uitvoering en beoordeling van openbare aanbestedingen in Nederland. De zaken raken onder meer NS Stations, de Politie en de gemeente Haarlemmermeer en geven richting aan discussies over heraanbesteding, contractwijzigingen, rechtsverwerking en ongeldige inschrijvingen.

Hoogtepunten

  • De Rechtbank Midden-Nederland oordeelt dat het niet toepassen van de aangekondigde beoordelingsmethodiek door NS Stations geen heraanbesteding vereist, omdat geen doorslaggevend transparantiegebrek is vastgesteld.
  • De wijziging van het project Programma Hoofdfrequent Spoor Den Bosch - Vught moet worden aanbesteed, aangezien de rechtbank een fundamenteel gebrek constateert en beroep op herzieningsclausules afwijst.
  • Rechtbank Den Haag en Noord-Holland benadrukken dat bezwaren tegen procedures tijdig moeten worden gemaakt en dat inschrijvingen die niet aan randvoorwaarden voldoen ongeldig verklaard moeten worden.

Kernpunten uit de uitspraken van week 43

Zoals vermeld door PIANOo, zijn de vier uitspraken gepubliceerd op rechtspraak.nl en bestrijken zij verschillende fasen van aanbestedingsprocedures, van beoordeling van inschrijvingen tot wijzigingen tijdens de looptijd van een opdracht.

In de zaak rond NS Stations oordeelt de Rechtbank Midden-Nederland dat een gebrek in de toegepaste beoordelingsmethodiek niet automatisch leidt tot heraanbesteding. Volgens de rechter is geen sprake van een transparantiegebrek dat zo ver gaat, ook al heeft NS Stations de aangekondigde methodiek niet toegepast. Een herbeoordeling had in theorie wel voor de hand kunnen liggen, maar die vordering is niet ingesteld.

Een andere uitspraak van dezelfde rechtbank gaat over een wijziging binnen het project Programma Hoofdfrequent Spoor Den Bosch - Vught. Daarin staat centraal of een gewijzigde opdracht onder een herzieningsclausule kan vallen. De rechter ziet een fundamenteel gebrek en verwerpt het beroep op uitzonderingen, waardoor de gewijzigde opdracht alsnog moet worden aanbesteed.

Bij de aanbesteding van externe overnachtings- en vergaderaccommodaties door de Politie oordeelt de Rechtbank Den Haag dat Meetingselect haar bezwaar tegen het gebruik van de SAS-procedure te laat naar voren heeft gebracht. De informatie over de gekozen procedure was volgens de rechter al bekend bij inschrijving, waardoor de Politie erop mocht vertrouwen dat de procedure werd aanvaard. Dat leidt tot rechtsverwerking.

In de zaak van de gemeente Haarlemmermeer stelt de Rechtbank Noord-Holland vast dat een inschrijving die niet aan de randvoorwaarden voldoet, ongeldig moet worden verklaard. Dat de gemeente pas na een klacht van een andere partij tot dat oordeel komt, verandert daar niets aan. De rechter onderstreept daarmee dat een ongeldige inschrijving terzijde moet worden geschoven om in lijn te blijven met het aanbestedingsrecht.

Betekenis voor aanbestedende diensten en inschrijvers

De uitspraken laten zien dat rechters scherp blijven toetsen of aanbestedende diensten hun eigen procedure volgen, maar ook dat niet ieder vastgesteld gebrek automatisch tot een volledige heraanbesteding leidt. Voor inschrijvers betekent dit dat de gekozen rechtsmaatregel, zoals herbeoordeling of heraanbesteding, bepalend kan zijn voor de uitkomst van een procedure.

Daarnaast bevestigen de zaken dat wezenlijke wijzigingen in lopende opdrachten niet zonder meer binnen bestaande contracten kunnen worden opgevangen. Ook benadrukken zij dat marktpartijen bezwaren tegen de opzet van een procedure tijdig moeten melden en dat aanbestedende diensten ongeldige inschrijvingen niet mogen laten passeren, ook niet wanneer die aanvankelijk voorlopig zijn gegund.

In ons eerdere artikel over aanbestedingsfouten bij Nederlandse omgevingsdiensten beschreven we hoe in 2025 bij 16 van de 27 diensten onrechtmatigheden zijn vastgesteld met een totale waarde van 14,6 miljoen euro. We lichtten toe dat de complexiteit van (Europese) aanbestedingsregels de juridische en bestuurlijke druk vergroot en in de praktijk kan uitmonden in procedures en extra risico’s voor publieke organisaties.

Dit materiaal kan meningen van derden bevatten, geen van de gegevens en informatie op deze webpagina vormt beleggingsadvies volgens onze Disclaimer. Hoewel we ons houden aan strikte Redactionele Integriteit, kan deze post verwijzingen bevatten naar producten van onze partners.