Nederland verbiedt schimmelmiddel Pitcher na oordeel over hormoonverstorende stof

Nederland verbiedt schimmelmiddel Pitcher na oordeel over hormoonverstorende stof
Verbod op schimmelmiddel Pitcher

Een veelgebruikt bestrijdingsmiddel in de Nederlandse land- en tuinbouw verliest zijn toelating nadat is vastgesteld dat het een hormoonverstorende stof bevat. Het verbod raakt specifiek Pitcher van producent Adama, terwijl toezichthouder Ctgb nog onderzoekt wat de uitspraak betekent voor andere middelen met dezelfde werkzame stof.

Hoogtepunten

  • Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) trekt de toelating van schimmelmiddel Pitcher met fludioxonil in na een rechterlijke uitspraak en EFSA-classificatie als hormoonverstorend in 2024.
  • Het gebruik van Pitcher is in Nederland vanaf mei 2027 verboden, terwijl een herbeoordeling voor de toelating van 23 andere fludioxonilbevattende middelen nog loopt.
  • In Nederland wordt jaarlijks circa 21.000 kilo fludioxonil gebruikt; restanten zijn aangetroffen op meer dan 300 groente- en fruitmonsters uit ruim 2.200 geteste producten volgens de NVWA.

Toelating ingetrokken na rechterlijke uitspraak

Zoals gemeld door NOS heeft het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden, Ctgb, besloten de toelating van Pitcher in te trekken. Aanleiding is een rechterlijke uitspraak van afgelopen zomer, waarin werd geoordeeld dat het middel niet toegelaten had mogen worden en daarom zo snel mogelijk van de markt moet verdwijnen.

Pitcher is een schimmelbestrijder van Adama en bevat fludioxonil. De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid, EFSA, concludeerde in een onderzoek uit 2024 dat deze stof hormoonverstorend is. Dergelijke bestrijdingsmiddelen zijn sinds 2009 niet toegestaan in de Europese Unie.

Een woordvoerder van Ctgb zegt dat het middel met de huidige kennis niet zou zijn toegelaten. Volgens de toezichthouder komt het zelden voor dat een toelating na herbeoordeling wordt ingetrokken. Het gebruik van Pitcher is vanaf mei 2027 verboden.

De zaak is aangespannen door milieuorganisatie Pesticide Action Network, PAN. Onderzoeker Sjoerd van de Wouw van PAN noemt het intrekken van de toelating "bizar lang" duren, omdat pas vanaf 2018 wordt beoordeeld of stoffen hormoonverstorend zijn en een inhoudelijke beoordeling van fludioxonil er pas in 2024 kwam.

Gevolgen voor landbouw en blootstelling

Volgens PAN worden naast Pitcher nog 23 andere bestrijdingsmiddelen met fludioxonil in Nederland gebruikt. Ctgb stelt dat de huidige procedure alleen op Pitcher is gericht en dat nog wordt bestudeerd wat de uitspraak betekent voor de toelating van andere producten.

In Nederland wordt jaarlijks ongeveer 21.000 kilo fludioxonil gebruikt, onder meer bij dompelbehandeling van bloembollen en knollen en in de teelt van vaste planten en bloemisterijgewassen. Van de Wouw zegt dat vooral boeren en omwonenden van landbouw aan het middel worden blootgesteld.

Restanten van fludioxonil zijn ook aangetroffen op groente en fruit. In een analyse van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, NVWA, is de stof teruggevonden op meer dan 300 van de ruim 2.200 geteste producten, waaronder aardappelen, aardbeien, tomaten en druiven.

Van de Wouw zegt dat consumptie vooral een risico vormt voor zwangere vrouwen en jonge kinderen en wijst op mogelijke gezondheidsrisico's zoals kanker, parkinson, astma, allergieën en hart- en vaatziekten. Adama laat via bloembollenmanager Jan-Willem van der Klugt weten kennis te nemen van de uitspraak en zich daarbij neer te leggen.

In onze eerdere berichtgeving over de Agro-Nutri Monitor van de ACM wezen we erop dat de Nederlandse landbouw zonder extra maatregelen de duurzaamheidsdoelen voor 2030 waarschijnlijk niet haalt. De toezichthouder zag vooral dat boeren de extra kosten van verduurzaming vaak niet terugverdienen door te grote prijsverschillen en dat Nederlandse duurzaamheidskeurmerken in de export te weinig opleveren, waardoor ingrepen in prijsprikkels en herkenbare labels nodig zijn.

Dit materiaal kan meningen van derden bevatten, geen van de gegevens en informatie op deze webpagina vormt beleggingsadvies volgens onze Disclaimer. Hoewel we ons houden aan strikte Redactionele Integriteit, kan deze post verwijzingen bevatten naar producten van onze partners.