Rada Ministrów przyjmuje projekt zmian w przepisach o zapasach ropy naftowej i paliw, który ma uszczelnić system oraz ograniczyć unikanie obowiązków przez firmy działające na rynku. Nowelizacja rozszerza uprawnienia Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych i wprowadza bardziej rygorystyczne zasady dla przedsiębiorców rozpoczynających, wznawiających lub kończących działalność.
Najważniejsze
- Projekt nowelizacji zaostrza obowiązek tworzenia i utrzymywania zapasów paliw od pierwszej jednostki produktu dla wszystkich nowych i wznawiających działalność firm.
- RARS uzyska możliwość nabywania zapasów obowiązkowych lub handlowych od przedsiębiorstw oraz w określonych przypadkach przejmowania praw z umów dotyczących tych rezerw.
- Nowe przepisy ograniczają ponowne wejście na rynek firm wykreślonych dwukrotnie z Rejestru Systemu Zapasów Interwencyjnych w ciągu pięciu lat, ustawa wchodzi w życie 21 dni po ogłoszeniu.
Zakres zmian i nowe obowiązki firm
Jak podaje Bankier, powołując się na komunikat Ministerstwa Energii, projekt nowelizacji ma zwiększyć przejrzystość, przewidywalność i proporcjonalność regulacji dotyczących zapasów interwencyjnych ropy i paliw. Celem jest utrzymanie ciągłości krajowych rezerw, ograniczenie ryzyka obchodzenia przepisów oraz zapewnienie równych warunków działania przedsiębiorcom objętym ustawą.Projekt przewiduje ujednolicenie zasad obejmowania przedsiębiorców obowiązkiem tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych oraz wnoszenia opłaty zapasowej. Obowiązek ma dotyczyć firm rozpoczynających produkcję paliw lub przywóz ropy naftowej i paliw od pierwszej jednostki produktu, a te same zasady obejmą także podmioty wznawiające działalność po przerwie dłuższej niż dwa lata.
Według założeń rozwiązanie ma ograniczyć praktyki polegające na przesuwaniu dostaw i przywozu w czasie w celu uniknięcia kosztów związanych z utrzymywaniem zapasów. Resort wskazuje, że w trakcie monitorowania rynku identyfikuje działania powiązanych podmiotów, które rozpoczynają i kończą działalność w sposób pozwalający uniknąć pełnego obowiązku zapasowego, co może wpływać na poziom krajowych rezerw i zakłócać konkurencję.
Silniejsza pozycja RARS i wpływ na rynek paliw
Nowe przepisy określają również zasady postępowania w przypadku przerwania lub trwałego zakończenia działalności przez przedsiębiorcę zobowiązanego do utrzymywania zapasów. Firma ma utrzymywać wymagane rezerwy przez 12 miesięcy od rozpoczęcia przerwy w działalności albo od wpisania do rejestru informacji o zamiarze jej trwałego zakończenia.Przedsiębiorca będzie mógł wystąpić do RARS z wnioskiem o odkupienie zapasów obowiązkowych lub należących do niego zapasów handlowych. Paliwa nabyte przez Agencję mają być włączane do zapasów agencyjnych, co ma ograniczyć ryzyko nagłego spadku poziomu rezerw po wyjściu firmy z rynku, a jednocześnie dać RARS możliwość oceny zasadności i warunków takiego zakupu.
Projekt wzmacnia także rolę Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych w utrzymywaniu krajowego systemu zapasów interwencyjnych. Agencja ma zyskać możliwość nabywania od przedsiębiorców zapasów obowiązkowych lub handlowych, a w określonych przypadkach także wstępowania w prawa i obowiązki wynikające z umów związanych z tymi zapasami.
Nowelizacja przewiduje ponadto ostrzejszy nadzór nad przedsiębiorcami wpisanymi do Rejestru Systemu Zapasów Interwencyjnych. Ograniczona ma zostać możliwość ponownego podejmowania działalności przez podmioty, które co najmniej dwukrotnie wykreślono z rejestru w okresie pięciu lat, przy zachowaniu wyjątków dla uzasadnionych zmian organizacyjnych, restrukturyzacyjnych i sukcesyjnych. Ustawa ma wejść w życie po 21 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
W wcześniejszym materiale analizowaliśmy prognozowany wzrost cen paliw w Polsce w 2027 roku w związku z rynkiem ropy i polityką UE.