Buterin: tak może wyglądać Ethereum w 2030 roku
Współzałożyciel Ethereum, Vitalik Buterin, zaproponował przeniesienie do 2030 roku znacznej części obliczeń poza łańcuch, przy jednoczesnym wykorzystaniu krótkich dowodów kryptograficznych do weryfikacji poprawności wykonanej pracy. Podejście to ma zwiększyć przepustowość Ethereum, a także poprawić prywatność użytkowników.
Ten artykuł został przetłumaczony z oryginału. Przeczytaj oryginalną wersję przygotowaną przez naszego korespondenta tutaj.
W swoim wpisie Buterin opisał system łączący sam blockchain, dowody kryptograficzne i obliczenia wykonywane poza siecią. Jego zdaniem pozwoliłoby to Ethereum przetwarzać większą liczbę operacji bez gwałtownego zwiększania obciążenia uczestników sieci.
Obecnie komputery weryfikujące Ethereum w dużej mierze powtarzają te same obliczenia. Sprawdzają na przykład, czy nadawca ma wystarczające środki oraz czy smart contract działał zgodnie z zapisanymi w nim zasadami. Takie podejście zwiększa niezawodność, ale ogranicza również skalowalność, ponieważ dodanie kolejnych komputerów nie przekłada się proporcjonalnie na wzrost wydajności sieci.
Buterin uważa, że nowoczesne dowody kryptograficzne mogą rozwiązać ten problem. Jeden komputer mógłby wykonać obliczenia i wygenerować krótki dowód matematyczny potwierdzający ich poprawność. Pozostali uczestnicy musieliby wówczas jedynie zweryfikować dowód, zamiast powtarzać całe obliczenia.
W rezultacie różne komputery mogłyby jednocześnie wykonywać różne zadania, nadal wzajemnie sprawdzając swoje wyniki. Według Buterina deweloperzy Ethereum chcieli rozdzielać obciążenia w podobny sposób już około dekady temu, jednak wówczas nie istniał wystarczająco wydajny mechanizm weryfikacji.
Prywatność stanie się częścią nowej architektury
Niektóre operacje nadal wymagałyby bezpośredniej koordynacji w blockchainie. Sieć musiałaby na przykład ustalić kolejność transakcji, gdy kilka transakcji próbuje wykorzystać te same środki. Jednak znaczną część obliczeń można byłoby wykonać wcześniej, a w łańcuchu zapisywać jedynie krótkie dowody.
Kolejnym ważnym obszarem rozwoju jest prywatność. Obecnie nawet sprawdzenie salda portfela często wymaga wysłania zapytania do zewnętrznego serwera, którego operator może zobaczyć, którymi adresami interesuje się użytkownik. Buterin proponuje ukrywanie tych zapytań wraz ze szczegółami płatności i zasadami wykorzystywanymi do zarządzania kontami.
Mogłoby to na przykład pozwolić firmom uniknąć ujawniania swoich adresów za każdym razem, gdy pracownik sprawdza saldo, a także lepiej chronić informacje o przepływach środków.
Inne projekty już opracowują podobne rozwiązania. Zcash pozwala użytkownikom ukrywać adresy i kwoty transakcji za pomocą dowodów kryptograficznych. Naukowcy zaproponowali również zastosowanie podobnego podejścia w celu poprawy prywatności płatności w sieci Bitcoin.
Dlaczego Buterin chce przebudować Ethereum
Jednym z powodów tak szeroko zakrojonej przebudowy jest rosnąca trudność Ethereum w rywalizacji z nowszymi sieciami. Choć pozostaje ono największą platformą DeFi pod względem całkowitej wartości zablokowanych środków i nadal zajmuje silną pozycję wśród deweloperów oraz inwestorów instytucjonalnych, jego przewaga w codziennej aktywności nie jest już tak wyraźna. Solana wyprzedza na przykład Ethereum pod względem liczby transakcji, aktywnych użytkowników i wolumenu obrotu na zdecentralizowanych giełdach. W pierwszym kwartale 2026 roku Solana przetworzyła około 10,1 mld transakcji, podczas gdy Ethereum nieco ponad 200 mln.
Ethereum stopniowo rozwiązuje problem drogich i powolnych transakcji: opłaty znacząco spadły, a wolumen transakcji wzrósł. Architektura sieci nadal wymaga jednak od wielu uczestników powtarzania tych samych obliczeń, co ogranicza skalowalność. Model Buterina oparty na dowodach kryptograficznych ma usunąć to wąskie gardło i umożliwić Ethereum zwiększenie przepustowości bez rezygnacji z decentralizacji — przybliżając sieć do nowszych konkurentów pod względem szybkości i użyteczności, a jednocześnie zachowując jej kluczowe atuty w zakresie weryfikowalności i bezpieczeństwa.
Przypominamy, że ARK Invest tokenizuje fundusz venture capital na Ethereum za pośrednictwem Securitize.