Polski system dobrowolnych oszczędności emerytalnych zmierza do konsolidacji kont
W Radzie Dialogu Społecznego kończą się prace nad propozycjami zmian w dobrowolnym oszczędzaniu emerytalnym, obejmującym IKE, IKZE, PPK i PPE. Pakiet postulatów zakłada uproszczenie zasad, ujednolicenie wieku wypłaty środków oraz szerszy dostęp do zachęt podatkowych i narzędzi do zarządzania oszczędnościami.
Najważniejsze
- Raport dla Rady Dialogu Społecznego rekomenduje połączenie IKE i IKZE w jedno konto IKE+ z rocznym limitem wpłat ponad 36,4 tys. zł.
- Proponowane zmiany obejmują wprowadzenie jednego konta dla różnych aktywów, wyższe limity wpłat, elastyczność oraz premię państwową od 3750 do 7500 zł za regularne 25-letnie oszczędzanie.
- Koncepcja systemu ZUSHUB zintegrowanego z aplikacją mObywatel umożliwiłaby podgląd wszystkich oszczędności emerytalnych, ale Ministerstwo Finansów krytycznie ocenia propozycje generujące dodatkowe wydatki publiczne.
Propozycje zmian dla IKE, IKZE i PPK
Jak podaje Bankier, powołując się na Rzeczpospolitą, eksperci pracujący nad raportem dla Rady Dialogu Społecznego wskazują, że obecny system jest zbyt skomplikowany, a różnice między IKE i IKZE, w tym odmienne zasady podatkowe, utrudniają oszczędzającym wybór odpowiedniego rozwiązania. Dodatkową barierą pozostaje brak jednego rachunku, który pozwalałby łączyć różne klasy aktywów, takie jak obligacje skarbowe, fundusze inwestycyjne czy akcje.Jedną z głównych rekomendacji jest połączenie IKE i IKZE w jedno konto IKE+. W takim modelu roczny limit wpłat wynosiłby ponad 36,4 tys. zł, a wypłata środków następowałaby po ukończeniu 60 lat, co oznaczałoby także ujednolicenie zasad z częścią obecnych programów emerytalnych.
Eksperci proponują również wprowadzenie jednego konta inwestycyjnego umożliwiającego lokowanie środków w różne produkty finansowe, w tym obligacje skarbowe, fundusze ETF i akcje. Pakiet zmian obejmuje także większą elastyczność wpłat, podwyższenie limitu dla IKZE, możliwość wyższych wpłat w szczególnych sytuacjach oraz utworzenie kont IKE Junior dla dzieci.
Wpływ na oszczędzających i koszty dla państwa
Wśród wskazywanych słabości obecnego systemu znajdują się także ograniczone korzyści podatkowe dla części oszczędzających po obniżce podstawowej stawki PIT do 12 proc. Z opisu propozycji wynika, że najwyższe korzyści z obecnego IKZE odnoszą osoby płacące 32-procentowy podatek, podczas gdy dla młodych osób korzystających z zerowego PIT to rozwiązanie może być mniej atrakcyjne.Raport zakłada zwiększenie zachęt podatkowych, w tym możliwość przenoszenia niewykorzystanych ulg na kolejne lata oraz odliczania wpłat na konto niepracującego małżonka. Eksperci proponują też premię państwową dla osób regularnie oszczędzających przez 25 lat, która łącznie mogłaby wynieść od 3750 do 7500 zł, zależnie od przyjętego wariantu.
Osobnym elementem zmian jest koncepcja systemu ZUSHUB zintegrowanego z aplikacją mObywatel, który miałby umożliwić podgląd wszystkich oszczędności emerytalnych w jednym miejscu oraz dostęp do doradztwa. Nie ma jeszcze pewności, czy cały pakiet zostanie wdrożony, ponieważ Ministerstwo Finansów krytycznie ocenia zwłaszcza rozwiązania oznaczające dodatkowe wydatki publiczne, choć Rada Dialogu Społecznego zamierza przyjąć propozycje i skierować je do dalszych prac.
W naszym wcześniejszym artykule o międzynarodowych dniach poradnictwa emerytalno-rentowego ZUS opisaliśmy plan konsultacji na 2026 rok dla Polaków pracujących lub mieszkających za granicą. Wyjaśnialiśmy, że spotkania stacjonarne i webinary mają pomóc osobom łączącym staż pracy w Polsce i innych krajach w ustaleniu zasad świadczeń oraz skompletowaniu dokumentów.