Jak eksperci na nowo oceniają bezpieczeństwo Bitcoina po incydencie z Coldcard

​W lipcu krytyczna luka w popularnych portfelach sprzętowych Coldcard firmy Coinkite podważyła fundamentalną zasadę samodzielnego przechowywania Bitcoinów. Błąd w kodzie oprogramowania sprzętowego w wersjach sięgających marca 2021 roku omijał bezpieczny sprzętowy generator liczb losowych urządzenia, wykorzystując zamiast niego łatwiejszy do przewidzenia, deterministyczny generator programowy. Luka umożliwiła atakującym przeprowadzenie ataku brute force na frazy odzyskiwania i opróżnienie ponad 100 mln USD w Bitcoinie z ponad 1000 rzekomo bezpiecznych, offline’owych adresów.

Wykorzystanie luki zmroziło rynek Bitcoina, uderzając w samą istotę tego, co technologia ta ma reprezentować. Portfele sprzętowe od dawna uznawano za złoty standard samodzielnego przechowywania środków i ostateczną ochronę przed zdalnymi hakerami. Gdy najbardziej zaufane w branży urządzenie air-gapped zawodzi z powodu podstawowego znacznika kompilacji oprogramowania sprzętowego, zmusza to zarówno inwestorów, jak i zwolenników self-custody do bolesnej refleksji.

Obecnie eksperci ds. bezpieczeństwa są podzieleni. Niektórzy postrzegają tę systemową lukę jako poważne wyzwanie dla modelu self-custody, argumentując, że samodzielne przechowywanie środków pozostaje zbyt złożone i ryzykowne, aby mogło zostać powszechnie przyjęte, jeśli pojedyncza aktualizacja producenta może po cichu narazić środki przechowywane na ponad tysiącu różnych adresów. Inni wykorzystują ten incydent, aby domagać się natychmiastowych, strukturalnych zmian w sposobie zabezpieczania cyfrowego majątku przez użytkowników. W centrum tej dyskusji znajdują się dwa szerokie podejścia: poprawa bezpieczeństwa dla osób gotowych samodzielnie zarządzać środkami oraz potencjalne zlecenie ochrony aktywów instytucjonalnym powiernikom.

Multisig u wielu producentów

Adresy multisig wymagają podpisów z wielu niezależnych kluczy do autoryzacji transakcji, na przykład w konfiguracji dwóch z trzech lub trzech z pięciu. Przy prawidłowej konfiguracji mogą wyeliminować pojedynczy punkt awarii. Prawdziwa odporność wymaga jednak czegoś więcej niż wielu kluczy — konieczna jest dywersyfikacja tych kluczy między różnymi producentami sprzętu i środowiskami programowymi. Jeśli posiadacz Bitcoina korzysta z trzech portfeli sprzętowych tego samego producenta, pojedynczy atak na łańcuch dostaw, backdoor w oprogramowaniu sprzętowym lub systemowy błąd oprogramowania może jednocześnie narazić całą konfigurację, niwecząc znaczną część celu architektury multisig.

Ta luka uwidacznia paradoksalną wadę bezpieczeństwa właściwą wyspecjalizowanym portfelom sprzętowym, ponieważ ich samo istnienie sygnalizuje, że służą do ochrony znacznych zasobów kryptowalut. Dedykowane urządzenie sprzętowe jest zaprojektowane wyłącznie do obsługi aktywów cyfrowych, więc samo jego posiadanie natychmiast wskazuje właściciela jako cel o wysokiej wartości dla fizycznego przymusu lub ingerencji w łańcuch dostaw. Ten efekt „latarni” skłonił niektórych prominentnych zwolenników Bitcoina do poszukiwania alternatyw. Na przykład wczesny inwestor w Bitcoina, Trace Mayer, historycznie wskazywał na swoje preferencje wobec laptopa Purism ogólnego przeznaczenia. Idea polega na tym, że ponieważ komputery Purism są uniwersalnymi, otwartoźródłowymi urządzeniami, jest mniej prawdopodobne, że zostaną zidentyfikowane jako skarbiec kryptowalut, co teoretycznie zmniejsza ryzyko ukierunkowanej ingerencji fizycznej lub cyfrowej.

Aby przeciwdziałać lukom charakterystycznym dla konkretnych producentów, czołowi eksperci ds. bezpieczeństwa zalecają łączenie różnych marek sprzętu i stosowanie niezależnych metod generowania kluczy. Craig Raw, twórca Sparrow Wallet, opowiadał się za dywersyfikacją między producentami portfeli sprzętowych, wyjaśniając, że jednym z głównych powodów stworzenia Sparrow była trudność w konfigurowaniu multisig z użyciem portfeli sprzętowych różnych dostawców. Ponadto, aby wyeliminować zaufanie do wewnętrznego generatora liczb losowych (RNG) producenta sprzętu podczas tworzenia kluczy, wielu ekspertów zaleca ręczne techniki generowania kluczy, takie jak fizyczne rzucanie kośćmi.

Użytkownikom, którzy chcą takiego poziomu bezpieczeństwa, ale obawiają się zarządzania kilkoma niezależnymi kluczami i frazami seed, dostawcy usług collaborative multisig, tacy jak Casa i Unchained Capital, oferują elegancki kompromis. Platformy te pomagają klientom skonfigurować układ multisig (zazwyczaj 2 z 3), w którym użytkownik zachowuje większość kluczy, a dostawca posiada jeden klucz. Taka konfiguracja pozwala dostawcy pomóc w odzyskaniu dostępu do środków lub wymianie klucza, nie dając mu jednocześnie możliwości jednostronnego uzyskania dostępu do środków użytkownika ani ich przeniesienia. Dyrektor techniczny Casa, Jameson Lopp, wcześniej opisywał firmę jako podmiot świadczący „usługi finansowe bez faktycznego bycia bankiem lub posiadania kontroli nad tymi kluczami”, wykorzystując multisig i redundancję kluczy, aby zapewnić użytkownikom większą kontrolę nad aktywami bez konieczności samodzielnego zarządzania każdym aspektem bezpieczeństwa kluczy.

Proponowane aktualizacje soft fork związane z covenantami stanowią kolejne podejście do zwiększenia bezpieczeństwa i skalowalności Bitcoina. Ograniczając sposób, w jaki dane wyjście transakcji może zostać wydane w przyszłości, skarbce wykorzystujące covenants mogłyby zapewnić takie funkcje jak opóźnienia wydawania środków i ścieżki odzyskiwania. Należy jednak zauważyć, że niektóre z tych korzyści można już w przybliżeniu uzyskać dzięki konfiguracjom multisig z udziałem zewnętrznych dostawców usług, a żadna z propozycji covenantów wymagających soft forka dla Bitcoina nie ma obecnie powszechnego konsensusu.

Zlecenie przechowywania środków wyspecjalizowanym podmiotom

Choć self-custody pozostaje złotym standardem suwerennego posiadania aktywów, coraz większa grupa osób twierdzi, że instytucjonalne rozwiązania powiernicze są nie tylko wartościowe, lecz być może nieuniknione dla powszechnej adopcji. Główny argument jest taki, że bezpośrednia interakcja z podstawowymi mechanizmami sieci Bitcoina jest zbyt złożona dla przeciętnego użytkownika, przez co dostawcy usług lepiej odpowiadają potrzebom masowego odbiorcy. Michael Saylor z Strategy wywołał wcześniej intensywną debatę, twierdząc, że Bitcoin jest bezpieczniejszy, gdy przechowują go regulowane instytucje finansowe, takie jak BlackRock i Fidelity. Porównał je korzystnie z bankami „too big to fail” i odrzucił obawy przed przejęciem przez rząd jako poglądy wyrażane przez „paranoicznych kryptoanarchistów”.

Perspektywa ta pozostaje głęboko kontrowersyjna wśród wielu użytkowników Bitcoina, dla których self-custody jest powszechnie postrzegane jako fundamentalny cel sieci. Bitcoinersi od dawna ostrzegają przed systemowym ryzykiem centralizacji monet u garstki powierników. Główna obawa dotyczy powtórzenia historii w postaci cyfrowego odpowiednika Executive Order 6102 — dyrektywy z 1933 roku, która zmusiła Amerykanów do przekazania złota Rezerwie Federalnej. Scentralizowane honeypoty sprawiają, że konfiskata lub cenzura przez rząd stają się banalnie proste, podważając odporność na cenzurę, która od początku nadaje Bitcoinowi jego wartość.

Mimo tego napięcia wyłania się kompromis, w ramach którego dostawcy usług budują warstwy o dodatkowej wartości na bazowej sieci Bitcoina, naśladując historyczny rozwój internetu. Tak jak e-mail jest otwartym, zdecentralizowanym protokołem, z którego większość osób korzysta za pośrednictwem scentralizowanych dostawców usług, takich jak Gmail, tak sieć Bitcoina może ostatecznie obsługiwać rozległy ekosystem pośredników. Dostawcy ci oferują znacznie więcej niż samo przechowywanie środków. Firmy takie jak Strategy (wykorzystująca dług korporacyjny do przekształcania Bitcoina w instrument kapitałowy) i Tether (emitujący stablecoin częściowo zabezpieczony Bitcoinem) reprezentują wczesne przykłady tego trendu.

Oczywiście nadal potrzebna jest odpowiednio duża liczba różnych powierników i suwerennych użytkowników, aby taka struktura pozwoliła Bitcoinowi zachować jego fundamentalną propozycję wartości.

Incydent z Coldcard ilustruje niewygodną rzeczywistość: self-custody i cold storage nie eliminują zaufania całkowicie. Użytkownicy mogą wyeliminować zależność od banku lub scentralizowanego powiernika, pozostając jednocześnie zależnymi od producentów sprzętu, twórców oprogramowania sprzętowego, systemów generowania liczb losowych, implementacji programowych oraz własnych procedur bezpieczeństwa operacyjnego. Ponadto rozwój sztucznej inteligencji przyniósł falę wyrafinowanych, krótkoterminowych zagrożeń bezpieczeństwa, które wykorzystują starsze konfiguracje. W dłuższej perspektywie te same możliwości AI mają jednak zasilać bardziej odporne systemy obronne.

Ostatecznie pełne self-custody nie jest rozwiązaniem uniwersalnym, a zabezpieczenie kluczy prywatnych przed wyrafinowanymi wektorami ataku wymaga stałej dyscypliny technicznej. Choć wielu purystom Bitcoina trudno to zaakceptować, wielu uczestników rynku uważa, że zaufanie dostawcom usług multisig, a nawet wyspecjalizowanym, regulowanym powiernikom, pozostaje bezpieczniejszą i znacznie bardziej praktyczną opcją niż próba samodzielnego zarządzania całą tą złożonością.