Rosnące koszty odsetkowe rządów: czy świat uniknie pułapki długu 365 bln USD?

​Globalne zadłużenie wzrosło do rekordowego poziomu 365 bln USD po zwiększeniu się o 10 bln USD w pierwszej połowie 2026 r. Gospodarki rozwinięte, w tym Stany Zjednoczone i Wielka Brytania, mierzą się obecnie z wyzwaniami dotąd kojarzonymi z rządami rynków wschodzących. Wobec rentowności obligacji sięgających wieloletnich maksimów, czy największe gospodarki zdołają wyrwać się z tej pułapki, zanim koszty odsetkowe wymkną się spod kontroli?

Rekordowe zadłużenie, wolniejsze tempo narastania

Globalne zadłużenie osiągnęło nowy rekord, przekraczając 365 bln USD po gwałtownym wzroście w ostatnich miesiącach. Ogólny trend wskazuje, że był to szósty z rzędu kwartalny wzrost. Wiele rządów musi radzić sobie z dużymi deficytami fiskalnymi i wyższymi kosztami odsetkowymi, co Institute of International Finance (IIF) określa mianem „błędnego koła”. W praktyce tradycyjne strategie reakcji prowadzą jedynie do dalszego narastania zadłużenia.

Wyświetl post na X Ładowanie...

Tweet został usunięty przez autora.

Ale wszystko zapisaliśmy 🙂.

Rynki wschodzące odgrywają coraz większą rolę w tym procesie, ponieważ ich zadłużenie wzrosło ostatnio o 6,5 bln USD, przekraczając 110 bln USD. Liderem wśród tych krajów są Chiny, które odpowiadają za 4,8 bln USD wzrostu, podnosząc swoje łączne zadłużenie do 72,5 bln USD. Zadłużenie gospodarek rozwiniętych osiągnęło 255 bln USD, choć tempo jego narastania spadło. Mimo nominalnego wzrostu globalny wskaźnik długu do PKB pozostaje stabilny na poziomie 310 procent, co nadal oznacza poziom o 25 punktów procentowych niższy od szczytu z okresu Covid.

Koszty odsetkowe przewyższają wydatki strategiczne

Koszt obsługi zadłużenia stał się poważnym problemem w wielu krajach. Kwota ta przekroczyła globalne wydatki na sztuczną inteligencję (2,6 bln USD), obronność (3,1 bln USD) czy czystą energię (2,3 bln USD). Rentowności długoterminowych obligacji skarbowych w kilku dużych gospodarkach osiągnęły najwyższe poziomy od ponad dekady, a średnie dla kilku państw G7 są najwyższe od niemal dwóch dekad. Rosnące rentowności pokazują niezadowolenie inwestorów z utrzymujących się deficytów, trendów kosztów energii oraz nadmiernych wydatków fiskalnych. 

Wyświetl post na X Ładowanie...

Tweet został usunięty przez autora.

Ale wszystko zapisaliśmy 🙂.

Stany Zjednoczone, Japonia, Francja i Wielka Brytania charakteryzują się „utrzymującymi się wysokimi deficytami i rosnącymi kosztami odsetkowymi — wyzwaniami od dawna kojarzonymi z zadłużonymi emitentami państwowymi z rynków wschodzących”. Emre Tiftik, dyrektor ds. rynków globalnych i polityki w IIF, opisał obecny etap jako odmienny od wcześniejszych problemów zadłużeniowych obserwowanych podczas kryzysu finansowego w 2008 r. czy pandemii Covid-19. 

„Wszystko to napędza supercykl wynikający z wydatków na opiekę zdrowotną, energię, AI, IT i obronność” — powiedział. 

Ponieważ wydatki mają charakter strukturalny, a nie cykliczny, „dług pozostanie z nami na stałe”.

Ostrzeżenia instytucji stają się coraz głośniejsze

Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju stwierdziła, że rosnące rentowności obligacji potwierdzają potrzebę większych wysiłków, by „ograniczać i realokować wydatki publiczne, zwiększać efektywność sektora publicznego oraz wzmacniać dochody”. OECD argumentuje, że reformy są konieczne, aby zapewnić długoterminową stabilność zadłużenia, ponieważ rządy powinny móc skuteczniej reagować na przyszłe wstrząsy. Dyrektor zarządzająca MFW Kristalina Georgiewa opowiedziała się w niedawnym wywiadzie za pilnymi i systemowymi działaniami. Jak stwierdziła, kolejne wstrząsy gospodarcze „windują poziom długu po schodach, które nie prowadzą do nieba”, podczas gdy rządy nie wykazują oczekiwanej skuteczności w radzeniu sobie z kosztami obsługi długu.

Wyświetl post na X Ładowanie...

Tweet został usunięty przez autora.

Ale wszystko zapisaliśmy 🙂.

„Są dwie rzeczy, które trzeba zrobić: obniżyć poziom długu, uznać konsolidację fiskalną za priorytet oraz dopilnować, by banki centralne realizowały swój mandat dotyczący stabilności cen” — stwierdziła Georgiewa. „Nie da się wystarczająco mocno podkreślić, jak kluczowe jest zdobycie się na odwagę, by podjąć niezbędne kroki. Są to kroki politycznie trudne, ale konieczne.”

Bodźce polityczne wzmacniają ten cykl

IIF twierdzi, że dług stał się bardziej kwestią polityczną niż makrofinansową. Rezultatem jest „błędne koło między wyborami a krótkoterminowymi doraźnymi rozwiązaniami oraz długoterminowa podatność na ryzyko, gdy krańcowa użyteczność wyższego długu maleje”. Pomimo rosnących stóp referencyjnych i kosztów odsetkowych wydatki na ochronę zdrowia i emerytury publiczne pozostają poza kontrolą rządów.

Wyświetl post na X Ładowanie...

Tweet został usunięty przez autora.

Ale wszystko zapisaliśmy 🙂.

W gospodarkach rozwiniętych połączenie starzenia się społeczeństw, planów obronnych oraz wydatków w ramach polityki przemysłowej związanych z projektami technologicznymi i energetycznymi prowadzi do systematycznego odchylania się deficytów budżetowych od poziomów równowagi. Tym samym spadkowi tempa zadłużania się gospodarstw domowych i sektora finansowego nie towarzyszy analogiczna zmiana po stronie rządów i przedsiębiorstw.

Czy można uniknąć tej pułapki?

Wyższe stopy procentowe spowolniły ogólne tempo narastania długu, lecz jego wartość bezwzględna nadal rośnie, podobnie jak koszt jego obsługi. Ponadto obecne otoczenie polityczne w USA i innych krajach rozwiniętych charakteryzuje się presją na obniżanie stóp jako sposób stymulowania gospodarki. Wyzwanie nie ogranicza się już do rynków wschodzących, ponieważ duże deficyty i manipulacje polityczne tworzą samonapędzający się system.

Wyświetl post na X Ładowanie...

Tweet został usunięty przez autora.

Ale wszystko zapisaliśmy 🙂.

Ogólnie obecne trendy dostarczają niewielu dowodów na to, że rządy mogą wyrwać się z cyklu dużych deficytów i rosnących kosztów odsetkowych. Większość polityk sprzyja krótkoterminowemu zadłużaniu się zamiast konsolidacji fiskalnej. W rezultacie poziom zadłużenia nadal rośnie, podczas gdy rentowności obligacji pozostają wysokie, a strukturalne wydatki w wielu sektorach wykazują trend wzrostowy. W takich warunkach inwestorzy zwykle postrzegają złoto i Bitcoin jako preferowane aktywa bezpiecznej przystani, które mogą ograniczać ryzyko długu państwowego i chronić przed deprecjacją waluty.