Misja MFW w San Marino wskazuje priorytety reform fiskalnych i bankowych po przeglądzie w 2026 r.
San Marino wkracza w nowy etap polityki, w którym o agendzie gospodarczej decydują odporność wzrostu, niższy dług publiczny i nowa umowa stowarzyszeniowa z UE. MFW twierdzi, że osiągnięcia te należy teraz utrwalić dzięki zdyscyplinowanej polityce fiskalnej, odpowiednio zaplanowanej kolejności reform i dalszym działaniom na rzecz ograniczenia podatności sektora bankowego.
Najważniejsze
- MFW prognozuje, że realny wzrost PKB San Marino wyniesie 1,5% w 2025 r. i 1,3% w 2026 r., czemu sprzyjają popyt krajowy, eksport przemysłowy i turystyka.
- Wyniki fiskalne San Marino poprawiają się: prognozowana nadwyżka pierwotna wynosi 3,8% PKB w 2025 r., a dług publiczny spada do 59,8% PKB.
- Emisja w kwietniu 2026 r. pięcioletnich euroobligacji o wartości 350 mln euro pozwala ustalić kupon na poziomie 3,6%, wydłużyć terminy zapadalności do 2031 r. i ograniczyć zależność od finansowania przez krajowe banki.
Ten artykuł został przetłumaczony z oryginału. Przeczytaj oryginalną wersję przygotowaną przez naszego korespondenta tutaj.
Integracja z UE i krótkoterminowe perspektywy gospodarcze
Jak poinformował Międzynarodowy Fundusz Walutowy, jego przedstawiciele stwierdzili, że gospodarka San Marino pozostaje odporna po spotkaniach z władzami, które odbyły się w dniach od 26 października do 5 listopada 2026 r. Nowo podpisana umowa stowarzyszeniowa z UE stwarza, jak określił to fundusz, historyczną szansę na zwiększenie produktywności, wzmocnienie instytucji i pogłębienie integracji z rynkiem europejskim.Fundusz stwierdził, że wdrażanie reform powinno przebiegać w odpowiednio zaplanowanej kolejności, uwzględniającej priorytety gospodarcze i możliwości administracyjne mikropaństwa. Do kluczowych obszarów reform zaliczył dostosowanie regulacji, przyjęcie dorobku prawnego UE, modernizację administracji publicznej oraz działania na rzecz zwiększenia odporności systemu bankowego.
Szacuje się, że realny wzrost PKB wyniósł 1,5% w 2025 r., a w 2026 r. ma osiągnąć 1,3%, czemu sprzyjają popyt krajowy, eksport przemysłowy i turystyka. MFW poinformował, że aktywność gospodarcza osłabła w pierwszych miesiącach roku, a wprowadzone w marcu i przedłużone do 30 listopada 2026 r. dopłaty do cen paliw pomagają łagodzić presję cenową, ale jednocześnie ograniczają przestrzeń fiskalną na inne priorytetowe wydatki, w tym inwestycje.
Perspektywy pozostają korzystne, jednak zdaniem MFW ryzyka są przechylone w dół z powodu niepewności międzynarodowej i krajowych podatności finansowych. Prognozuje się, że wzrost spowolni do 1,0% w 2027 r., a następnie powróci do średniookresowego potencjału wynoszącego 1,3%. Średnia inflacja ma wynieść 2,5% w 2026 r. i przyspieszyć do 3,5% w 2027 r., gdy wzrost kosztów energii przełoży się na ceny, a dopłaty fiskalne zostaną stopniowo wycofane.
Zarządzanie długiem i odporność systemu bankowego
Wyniki fiskalne nadal się poprawiają: według wstępnych ustaleń MFW nadwyżka pierwotna po odjęciu wsparcia dla banków osiągnęła w 2025 r. 3,8% PKB, a dług publiczny spadł do 59,8% PKB. Fundusz stwierdził, że utrzymanie nadwyżki pierwotnej na poziomie około 2,5% PKB w średnim okresie pomogłoby dalej ograniczać zadłużenie, odbudować przestrzeń fiskalną i chronić gospodarkę przed wstrząsami zewnętrznymi oraz tymi pochodzącymi z sektora finansowego.MFW zwrócił również uwagę na emisję przez San Marino w kwietniu 2026 r. pięcioletnich euroobligacji o wartości 350 mln euro, określając ją jako ważny krok ograniczający ryzyko finansowania. Popyt na obligacje kilkukrotnie przewyższył wartość oferty, ustalono kupon na poziomie około 3,6%, ograniczono zależność od krajowych banków w finansowaniu budżetu i wydłużono terminy zapadalności do 2031 r.
Do kolejnych priorytetów fiskalnych fundusz zaliczył wdrożenie nowoczesnego podatku VAT, poprawę efektywności wydatków, zwiększenie skali dobrze dobranych inwestycji publicznych, reformę systemu emerytalnego w celu uwzględnienia kosztów starzenia się społeczeństwa oraz pełne ujęcie w budżecie obciążeń administracyjnych związanych z integracją z UE. Poparł również dalszą cyfryzację i ukierunkowane zatrudnianie w sektorze publicznym, które mają wspierać wdrażanie reform bez osłabiania średniookresowej stabilności finansów publicznych.
W odniesieniu do sektora bankowego MFW stwierdził, że poprawiają się płynność i jakość aktywów, a wartość kredytów zagrożonych spada, zaś odzyskiwane przez spółkę zarządzającą aktywami środki przekraczają oczekiwania. Mimo to podatność sektora pozostaje podwyższona z powodu nierównomiernych postępów w poszczególnych bankach, ograniczonych buforów kapitałowych i płynnościowych w niektórych instytucjach oraz aktywów odziedziczonych z przeszłości, które nadal obciążają rentowność.
Do priorytetów polityki należą zwiększenie poziomu rezerw na straty kredytowe, modernizacja prawa upadłościowego, ściślejsze dostosowanie do międzynarodowych standardów rachunkowości, wzmocnienie planów kapitałowych i dalsza poprawa efektywności operacyjnej. MFW z zadowoleniem przyjął również porozumienie z 2026 r., na mocy którego Bank Centralny San Marino uzyskał za pośrednictwem Banku Włoch dostęp do instrumentu repo EUREP EBC, a także planowane wprowadzenie od 2027 r. norm płynnościowych Bazylea III. Działania te powinny wzmocnić siatkę bezpieczeństwa finansowego i wspierać stopniowe dostosowanie do unijnych przepisów bankowych.
Ostrzeżenie Mario Draghiego dotyczące kompromisu między zadłużeniem, inflacją i wzrostem zwróciło uwagę na to, że zbyt długie utrzymywanie stóp procentowych powyżej tempa wzrostu gospodarczego może pogorszyć dynamikę zadłużenia i zwiększyć presję na prowadzenie polityki dopuszczającej wyższą inflację. Wcześniej omawialiśmy jego argument, że banki centralne powinny stawiać stabilność cen na pierwszym miejscu, unikając jednocześnie niepotrzebnie restrykcyjnej ścieżki stóp, która mogłaby zahamować produktywne inwestycje i długoterminowy wzrost produktywności. Wskazał też na integrację rynków UE i ukierunkowane wsparcie polityki przemysłowej, w tym finansowanie ograniczające ryzyko inwestycji strategicznych, jako uzupełnienie polityki pieniężnej wspierające utrzymanie wzrostu.