Polski rynek kapitałowy szuka impulsów do wzrostu udziału oszczędności
Trwająca od niemal czterech lat hossa na warszawskiej giełdzie nie przekłada się na wyraźny wzrost napływu krajowego kapitału ani na większą liczbę nowych debiutów. Uczestnicy debaty podczas Forum Finansów Bankier.pl wskazują, że barierami pozostają niski poziom oszczędności, przewaga lokat bankowych i konstrukcja polityki gospodarczej.
Najważniejsze
- Udział polskiego rynku kapitałowego w finansowaniu inwestycji wynosi tylko 7–9%, znacznie poniżej średniej 30% w Unii Europejskiej i 70% w U.S.
- W Polsce po wyłączeniu spółek Skarbu Państwa, samorządów i koncernów zagranicznych pozostaje poniżej 150 dużych prywatnych firm o łącznej kapitalizacji około 200 mld zł.
- Planowane na 2027 rok Osobiste Konta Inwestycyjne mogą zwiększyć inwestycje giełdowe, ale wysoki deficyt i droższe obligacje mogą kierować oszczędności poza rynek akcji.
Bariery dla rozwoju giełdy i nowych debiutów
Jak relacjonuje Bankier.pl, podczas debaty „Kapitał dla gospodarki. Jak giełda i rynek finansowy mogą napędzać rozwój, bezpieczeństwo i inwestycje” uczestnicy dyskusji oceniali, dlaczego udział rynku kapitałowego w finansowaniu inwestycji w Polsce pozostaje wyraźnie niższy niż w rozwiniętych gospodarkach.Tomasz Prusek otworzył rozmowę pytaniem o przyczyny dysproporcji w alokacji kapitału. W debacie wskazano, że w U.S. rynek kapitałowy finansuje około 70% inwestycji, a średnio w Unii Europejskiej około 30%, podczas gdy w Polsce jest to jedynie 7 do 9%. Marek Dietl zaznaczył, że część tej różnicy wynika z historycznych uwarunkowań oraz dominującej roli banków w europejskim modelu finansowania przedsiębiorstw.
Mateusz Walewski z BGK podkreślił, że w U.S. strumień kapitału na rynek płynie głównie przez fundusze emerytalne i inwestycyjne, podczas gdy w Europie system oszczędności emerytalnych został historycznie osłabiony. Zwrócił też uwagę na niski poziom oszczędności w Polsce w relacji do PKB, co ogranicza skalę środków dostępnych dla giełdy.
Marek Dietl przedstawił również wyniki badań dotyczących potencjału krajowego rynku akcji. Po wyłączeniu spółek Skarbu Państwa, jednostek samorządowych i zagranicznych koncernów pozostaje mniej niż 150 dużych prywatnych firm o łącznej kapitalizacji około 200 mld zł, co sugeruje, że tradycyjna gospodarka nie zapewni szerokiej fali nowych ofert publicznych, a większe nadzieje wiążą się ze spółkami innowacyjnymi.
Bezpieczeństwo, oszczędności i rola OKI
W dyskusji istotne miejsce zajmuje także kwestia finansowania bezpieczeństwa i sektora zbrojeniowego. Jarosław Grzywiński ocenia, że budowanie odporności gospodarki jest jedną z kluczowych szans dla polskiego rynku kapitałowego i może stać się ważnym kierunkiem mobilizacji inwestorów.Rozmówcy odnieśli się też do planowanego na 2027 rok uruchomienia Osobistych Kont Inwestycyjnych. Jarosław Grzywiński uznaje ten projekt za ważny i oczekiwany krok, który w określonym zakresie ma symbolicznie ograniczać podatek Belki, jednak Marek Dietl wskazuje na brak spójności z szerszą polityką gospodarczą.
Według Dietla wysoki deficyt budżetowy i spadek ratingu Polski zmuszą Skarb Państwa do emisji wysoko oprocentowanych obligacji. To może osłabiać napływ środków na giełdę także po wprowadzeniu OKI, ponieważ część oszczędności nadal będzie kierowana do bezpieczniejszych instrumentów dłużnych zamiast na rynek akcji.
W naszym wcześniejszym materiale o odbiciu notowań największych spółek z udziałem Skarbu Państwa na GPW opisywaliśmy poprawę nastrojów po serii słabszych sesji, m.in. dzięki wzrostom PKN Orlen i PKO BP. Zwracaliśmy też uwagę, że sama krótkoterminowa zwyżka nie rozwiązuje strukturalnych wyzwań rynku, a trwała poprawa ma zależeć od reform i zapowiadanych działań wspierających innowacyjne branże oraz zieloną transformację.