Türkiye elma üretimindeki artış, düşük sanayi alımıyla fiyat baskısını derinleştiriyor
Türkiye'de elma üretiminin bu yıl bitkisel üretim birinci tahminine göre sert artması beklenirken, özellikle meyve suyu sanayisinde kullanılan ıskarta elma için alım zayıf kalıyor. İhracatta geçen yıl yaşanan pazar kaybı ve bu yılki hastalık kaynaklı kalite sorunu, bazı üreticilerin hasat maliyetini dahi karşılayamamasına yol açıyor.
Öne Çıkanlar
- Türkiye'de elma üretimi 2024'te yüzde 93,6 artışla 4 milyon 427 bin tona çıkarken, sanayi alımları önceki yılların altında kalıyor.
- Meyve suluk elmanın kilogram fiyatı 2024'te 4 liraya gerilerken, depolama maliyetleri 22,5 lira eklenerek toplamda 42,5 liraya ulaşıyor.
- İlk 8 ayda taze elma ihracatı yüzde 34,7 düşüşle 84 milyon dolara, elma suyu ihracatı ise yüzde 43 azalışla 162,776 milyon dolara geriledi.
Üretim artışı ve sanayi alımındaki daralma
Dünya'nın haberine göre, geçen yıl Türkiye'de yaklaşık 2 milyon 286 bin ton elma üretilirken, bu yıl üretimin bitkisel üretim birinci tahminine göre yüzde 93,6 artışla 4 milyon 427 bin tona ulaşması bekleniyor. Buna karşın sektör temsilcileri, geçen yıl yaşanan zirai donun ihracatçı ve işleyici sanayi üzerindeki etkileri nedeniyle fabrikaların önceki yıllardaki kadar alım yapamadığını belirtiyor.Niğde Ziraat Odası Başkanı Veli Kenar, Isparta'nın ardından yaklaşık 600 bin tonluk üretimle ikinci sırada yer aldıklarını, meyve suluk elmanın kilogram fiyatının 4 lira, sofralık elmanın ise 15 lira seviyesinde bulunduğunu söylüyor. Kenar, bu yıl yoğun yağışların karaleke hastalığını artırdığını, bunun da meyve suyu sanayisine giden elma oranını yükselttiğini ifade ediyor.
Küçük ölçekli üreticilerden şu anda alım yapan tüccar bulunmadığını aktaran Kenar, meyve suluk elmanın kilo başına toplama maliyetinin de 4 lira olduğunu vurguluyor. Kenar'a göre fabrikaların alım yapmaması ve ihracatta kaybedilen pazarların geri kazanılamaması, ürünün dalda kalma riskini büyütüyor; büyük kapama bahçelerde ise sofralık elma fiyatı 20 liraya kadar alıcı bulabiliyor.
İhracat gerilemesi ve depolama maliyetlerinin etkisi
Karaman Ziraat Odası Başkanı Mehmet Bayram da bölgede alım yapan tüccarın bulunmadığını, ihracattaki sorunlar nedeniyle piyasada sıcak ticaretin dönmediğini dile getiriyor. Bayram, üreticiden 15 ila 20 lira bandında çıkan elmanın zincir marketlerde kalitesine göre 65 lira ile 100 lira arasında satıldığını, depoya 20 liradan giren elmanın ise yaklaşık 22,5 lira ek masrafla 42,5 liraya çıktığını hesaplıyor.Bayram, Karaman'daki 220 bin tonluk soğuk hava deposu kapasitesinin dolmak üzere olduğunu, sofralık elmanın şu anda kilogram başına 10 liradan alıcı bulduğunu belirtiyor. Meyve suluk elmanın ise 2024'te 7-8 lira olan kilogram fiyatının bu yıl 4 liraya gerilediğini, bu seviyenin geçen yılın da altına indiğini kaydediyor.
Dış ticaret verileri de baskının sürdüğünü gösteriyor. Bu yılın ilk 8 ayında taze elma ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 34,7 düşüşle yaklaşık 84 milyon dolara gerilerken, elma suyu ihracatı da yüzde 43 azalarak 162,776 milyon dolar oluyor.
Eylül 2026 Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi verilerine ilişkin önceki haberimizde, tarım üretici fiyatlarının aylık bazda gerilerken yıllık artışın çift haneli seyrini koruduğunu aktarmıştık. Verilerde özellikle çok yıllık bitkisel ürünlerdeki fiyat düşüşünün genel endeksi aşağı çektiğini, alt gruplarda ise sebzede güçlü artışa karşın meyve tarafında belirgin gerilemeler görüldüğünü vurgulamıştık.
En Son Turkey Haberleri
- Forex
- Crypto