UNCTAD, Filistin maliyesi baskı altındayken Gazze'nin yeniden inşa ihtiyaçlarının 71,5 milyar dolara ulaştığını belirtiyor

Traders Union
Tüm Haberleri
Finans Kurumları
Gazze yeniden inşa maliyetleri UNCTAD raporu

Tüm haberler

Öne Çıkan Haberler

Editörlerin Seçtikleri

Hisse Senetleri

Kripto paralar

Ekonomi

Para Birimleri

Emtialar

İş Dünyası ve Servet

Piyasa Görüşleri

Elena Nikulina

24.09.2026

UNCTAD, Filistin maliyesi baskı altındayken Gazze'nin yeniden inşa ihtiyaçlarının 71,5 milyar dolara ulaştığını belirtiyor — Gazze'nin yeniden inşası için 71,5 milyar dolar

Yıllardır süren çatışmalar ve ekonomik kısıtlamalar Filistin ekonomisini aşındırmaya devam ederken, Gazze'nin yeniden inşa ihtiyaçları artık 71,5 milyar dolar olarak tahmin ediliyor. UNCTAD'ın son değerlendirmesi, Batı Şeria dahil İşgal Altındaki Filistin Toprakları genelinde artan mali ve bankacılık baskılarına da işaret ediyor.

Öne Çıkanlar

UNCTAD'a göre Gazze'nin toparlanma ve yeniden inşa ihtiyaçları 71,5 milyar dolara ulaşıyor; Ekim 2023'ten bu yana ekonomik kuruluşların %92'si hasar gördü veya yok edildi.
İsrail, Mayıs 2025'ten 2026 ortasına kadar Filistin Hükümeti'ne yapılacak tüm takas geliri transferlerini alıkoyuyor; bu durum birikmiş kesintileri ve gecikmiş borçları 3,67 milyar dolara çıkarırken, toplam kamu borcunu 2025'te 4,8 milyar dolara itiyor.
Gazze'nin Filistin GSYH'sindeki payı Ekim 2023 öncesindeki %17,4'ten 2025'te %4'ün altına düşerken, tarım ve sanayi üretimi 2022 seviyelerine göre %94, inşaat ise %99 geriliyor.

Bu makale orijinalinden tercüme edilmiştir. Muhabirimiz tarafından hazırlanan orijinal versiyonu okumak için buraya tıklayın.

UNCTAD raporu hasarı ve mali baskıyı ortaya koyuyor

UNCTAD'ın BM Ticaret ve Kalkınma Kurulu'na sunduğu son rapora dayanarak bildirdiğine göre, Gazze'nin toparlanma ve yeniden inşa ihtiyaçları 71,5 milyar dolar olarak tahmin ediliyor ve Filistin ekonomisi, kamu maliyesi ile bankacılık sistemi üzerinde ciddi baskı bulunuyor.

Rapora göre 59 yıllık işgal Filistin ekonomisini kısıtladı; yapısal ve ekonomik maliyetler Ekim 2023'ten bu yana keskin biçimde arttı. 2024'teki sert daralmanın ardından Filistin GSYH'si düşük bir tabandan 2025'te %4,3 büyüse de 2022 seviyesinin %20 altında kalıyor. Gazze'nin reel GSYH'si, 2024'teki %83'lük daralmanın ardından %34,2 artıyor; rapor bunu ciddi ölçüde küçülmüş bir tabandan kaynaklanan istatistiksel toparlanma olarak tanımlıyor.

Batı Şeria'da rapor, yerleşimlerin genişlemesiyle bağlantılı olarak arazi ve doğal kaynaklara erişimin azaldığını belgeliyor. Rapora göre 2023'ten bu yana 38 topluluk Filistinlilerden boşaltılırken, 2026'nın ilk çeyreğindeki yerinden edilmeler 2025'te kaydedilen toplamı aşıyor.

Rapora göre Filistin Hükümeti'nin mali durumu, İsrail'in Paris Protokolü kapsamında Filistin'in mali gelirlerinin üçte ikisinden fazlasını onun adına tahsil etmesi nedeniyle keskin biçimde kötüleşiyor. UNCTAD'a göre, Filistin Hükümeti'ne aktarılması gereken takas gelirleri Mayıs 2025'ten 2026 ortasına kadar tamamen alıkonuluyor ve Ocak 2019 ile Mart 2026 arasındaki kümülatif kesintiler ve alıkonulan gelirler tahmini 3,67 milyar doları aşıyor.

UNCTAD, ödenmemiş takas gelirleri hariç tutulduğunda 2025 bütçe açığını GSYH'nin %13'ü, bu gelirler Hükümete ödenecek tutarlar olarak hesaba katıldığında ise %6'sı olarak tahmin ediyor. Açığı finanse etmek için Hükümet, yurt içi bankalardan giderek daha fazla borçlanıyor ve tedarikçilere ile emeklilik fonuna yönelik gecikmiş borç biriktiriyor; böylece toplam kamu borcu 2025'te 4,8 milyar dolara ulaşıyor.

Ekonomik çöküş, hizmetler ve toparlanma açısından riskleri derinleştiriyor

Rapora göre bu mali baskılar temel hizmetleri kısıtlıyor; sağlıkla ilgili gecikmiş borçlar 2025'in sonlarına doğru 1,1 milyar dolara ulaşıyor ve hastaneler, sivil toplum kuruluşu niteliğindeki sağlayıcılar ve ilaç tedarikçileri için riskleri artırıyor. Batı Şeria'da kaynak yetersizliği, okulların 2025'te yüz yüze eğitimi haftada üç günle sınırlamasına yol açıyor.

Kamu sektörüne yönelik bankacılık sektörü riski, kamu maaşları teminatlı kredilerle birlikte 5,3 milyar dolara, yani toplam banka kredilerinin %42'sine ulaşıyor. UNCTAD ayrıca, İsrail makamlarının verdiği tazmin mektuplarının kısa geçerlilik süresinin muhabir bankacılık ilişkilerini etkilediğini; para biriminin ülkeye geri getirilmesine yönelik kısıtlamaların ise Filistin bankalarının fiziki şekel banknotlarını dijital bakiyelere dönüştürme kabiliyetini sınırladığını belirtiyor.

Gazze'de rapor, Ekim 2023'ten bu yana ekonomik kuruluşların %92'sinin hasar gördüğünü veya yok edildiğini tahmin ediyor. Kişi başına GSYH 2025'te 212 dolar seviyesinde bulunuyor; bu, GSYH açısından kişi başına günde yaklaşık 0,58 dolara karşılık gelirken işsizlik %78'e ulaşıyor ve çalışma çağındaki nüfusun %90'ından fazlası istihdam edilmiyor.

Gazze'nin Filistin GSYH'sindeki payı Ekim 2023 öncesindeki %17,4'ten 2025'te %4'ün altına düşüyor. Rapora göre tarım ve sanayi 2022 seviyelerine kıyasla ayrı ayrı %94 gerilerken, inşaat %99 düşüyor.

Dünya Bankası, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler tarafından yapılan hızlı hasar ve ihtiyaç değerlendirmesi, 2026'nın başı itibarıyla Gazze'deki fiziki altyapı hasarını 35,2 milyar dolar, ekonomik ve sosyal kayıpları ise 22,7 milyar dolar olarak belirliyor. UNCTAD, İşgal Altındaki Filistin Toprakları genelindeki toparlanmanın büyük ölçekli uluslararası mali ve teknik yardım gerektireceğini; acil öncelikler arasında alıkonulan Filistin gelirlerinin aktarılması, bankacılık sisteminin korunması ve yeniden inşa desteğinin belgelenen hasarın boyutuyla uyumlu hâle getirilmesinin bulunduğunu belirtiyor.

Birleşik Krallık'ın daralan Bütçe esnekliği hakkındaki önceki makalemizde, daha yüksek borçlanma maliyetlerinin, zayıflayan büyüme beklentilerinin ve yüksek kamu borcunun, bir sonraki mali gelişme öncesinde hükümetin hareket alanını nasıl daralttığını açıklamıştık. Büyük vergi artışları için sınırlı alan bulunduğundan, büyüme, enflasyon veya gilt getirilerindeki küçük değişimlerin bile vergiler, harcama kesintileri ve ek borçlanma arasında hızla daha zor tercihlere yol açabileceğini; tahvil piyasası hassasiyetlerini odakta tutacağını belirtmiştik.

Bu materyal üçüncü taraf görüşlerini içerebilir, bu web sayfasındaki hiçbir veri ve bilgi Feragatnamemize göre yatırım tavsiyesi teşkil etmez. Katı Editoryal Dürüstlük ilkelerine bağlı kalmamıza rağmen, bu gönderi ortaklarımızın ürünlerine referanslar içerebilir.

Bu makaleyi beğendiniz mi?