Pashsha yoki inson: Kim yaxshiroq treyder?

​Meva pashshasida 166 700 ta neyron bor va u Bitcoin yoki kriptovalyutalar haqida hech qanday tushunchaga ega emas. Shunga qaramay, uni treyder sifatida ishga solsangiz, u ko‘plab inson treyderlardan bir ustunlikka ega bo‘lishi mumkin: u vahimaga tushmaydi. Xo‘sh, 100 dollaringizni kimga ishonib topshirgan bo‘lardingiz?

Kriptoning eng yangi treyderi bilan tanishing

Dasturiy ta’minot muhandisi Alex Wormuth simulyatsiya qilingan meva pashshasi miyasiga 100 dollar va ilgari kamdan-kam pashshalar urinib ko‘rgan vazifani berdi: Bitcoin savdosi. Uning Stonkfly eksperimenti erkak meva pashshasining asab tizimi raqamli xaritasiga asoslangan simulyatsiyadan foydalanib, BTC/USDC sham grafiklarini ko‘rib chiqadi va sotib olish, sotish yoki kutib turish haqida qaror qiladi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Loyiha pashshaning asab tizimidagi 166 700 ta neyron o‘rtasidagi aloqalar tadqiqotchilar tomonidan xaritalangach, amalga oshirildi. Wormuth ushbu ulanishlardan foydalanib simulyatsiya yaratdi va uning ko‘rish tizimini Bitcoin grafigiga uladi. Pashsha narx ma’lumotlari, bozor yangiliklari yoki texnik indikatorlarni olmaydi. U shunchaki grafikni ko‘radi.

“Men pashsha miyasiga bitcoin savdosi uchun 100 dollar berdim,” deb yozgan Wormuth. “Pashsha foyda ko‘rganda dopamin neyronlari qo‘zg‘atiladi.”

Bu virtual pashshaning birinchi noodatiy topshirig‘i emas. Avvalroq Wormuth xuddi shu simulyatsiya qilingan asab tizimini Doom’ga ulab, o‘yindagi harakatlarni neyron faolligi orqali boshqarish imkonini bergan edi. Aftidan, jinlarga qarshi kurashdan keyingi tabiiy kasb — kriptovalyuta day-tradingi bo‘lgan.

Stonkfly Bitcoin bilan qanday savdo qiladi?

Stonkfly 320×180 o‘lchamdagi sham grafigini minglab simulyatsiya qilingan fotoretseptorlarni qo‘zg‘atuvchi vizual signallarga aylantiradi. Keyin asab tizimining boshqa qismlarida yuzaga kelgan faollik uchta ehtimoliy harakatga tarjima qilinadi: sotib olish, sotish yoki kutib turish.

Mukofot tizimi ayniqsa tanish jarayonni namoyon etadi. Portfel kamida 0,01 USDC ga oshsa, simulyatsiya qilingan dopamin neyronlari ijobiy signal oladi. Xuddi shuncha miqdordagi zarar salbiy qayta aloqaga bog‘liq alohida guruhni faollashtiradi. Keyin eksperimental o‘rganish mexanizmi tarmoqdagi ayrim ulanishlarning o‘zgarishiga imkon beradi.

Insonlarda bu jarayon uchun yanada murakkab atamalar bo‘lishi mumkin, ammo treyderlar pozitsiya foydaga chiqqanda dopamin ta’sirini his qilishga begona emas. Farqi shundaki, pashsha Bitcoin’ga egalik qilishini, u yoqda tursin, Federal zaxira tizimi foiz stavkalarini o‘zgartirmoqchimi yoki X’dagi kimdir navbatdagi buqa bozori boshlanganini e’lon qilganmi — bularning hech birini bilmaydi.

U haqiqatan ham pul topa oladimi?

Pashshani savdo dahosi deb e’lon qilishda bitta muammo bor: Stonkfly simulyatsiya qilingan hasharot miyasi foydali savdo qilishni o‘rgana olishini hali namoyish etgani yo‘q. Wormuthning o‘z hujjatlarida “foydali o‘rganish namoyish etilmagan” deb aniq yozilgan.

Bu farq muhim, chunki neyron aloqalarining o‘zgarishi savdo ko‘nikmasi shakllanganini anglatmaydi. Har qanday qisqa muddatli foyda bozor yo‘nalishi yoki tasodif natijasi bo‘lishi mumkin, ayniqsa savdo tarixi shunchalik qisqa bo‘lsa. Tajriba ham ataylab cheklangan: pashsha kredit yelkasidan foydalana olmaydi yoki Bitcoin’ni short qila olmaydi, alohida xaridlar 10 dollar bilan cheklangan, 20 dollarlik drawdown esa yangi pozitsiyalar ochilishini to‘xtatadi.

Insonlar ham unchalik yuqori mezon o‘rnatmayapti

Stonkfly uchun xayriyatki, kriptovalyuta treyderlari unchalik qo‘rqinchli mezon o‘rnatmagan. CoinGecko 2026-yil 11-avgustgacha bo‘lgan 12 oy davomida Ethereum markazlashmagan birjalarida savdo qilgan 628 326 ta faol hamyonni tahlil qildi va median yutuq darajasi atigi 26,29% gacha tushganini aniqladi. Bu bir yil avvalgi 52,20% ko‘rsatkichdan past va yetti yillik ma’lumotlar ichidagi eng past daraja bo‘ldi. Crypto Briefing ta’kidlaganidek, bu taxminan har to‘rtta savdoning uchtasi zarar bilan yakunlanganini anglatadi.

Insonlar juda katta ustunlikka ega bo‘lishi kerak. Inson miyasida Stonkfly’dagi 166 700 ta neyron bilan taqqoslaganda taxminan 86 milliard neyron bor, treyderlar esa iqtisodiy ma’lumotlarni kuzatishi, bozor tendensiyalarini o‘rganishi, indikatorlarni hisoblab chiqishi va Bitcoin nega harakatlanayotganini tushunishga urinishi mumkin. Afsuski, o‘sha miyaning o‘zi qo‘rqib, ochko‘z yoki sabrsiz bo‘lib qolishi, boshqalar boyib ketayotgandek ko‘ringani uchun rallining ortidan quvishi yoki avvalgi beshta zararni qoplash uchun yana bitta savdo qilishga qaror qilishi ham mumkin.

Stonkfly o‘ziga zarar yetkazish uchun kamroq imkoniyatga ega. U revenge trading qila olmaydi, o‘ziga ishongani uchun birdan kredit yelkasini oshira olmaydi yoki risk cheklovlarini e’tiborsiz qoldira olmaydi. Biroq ikki raqib hayratlanarli darajada teng ko‘rinadigan bitta soha bor: dopamin. Savdo foyda keltirganda ikkalasi ham mukofot olishi mumkin, ammo ulardan faqat bittasi uchta foydali savdo favqulodda savdo ko‘nikmalari mavjudligini isbotlaydi, deb ishona boshlashi ehtimol.

Xo‘sh, kim g‘olib?

Stonkfly’ga savdo tojini berishga hali juda erta. Uning yaratuvchisi simulyatsiya qilingan miya muntazam ravishda pul topa olishini namoyish etgani yo‘q, tajriba esa navbatdagi buyuk kriptovalyuta savdo strategiyasini yaratish uchun emas, biologik neyron tarmoqlar qayta aloqaga qanday javob berishini o‘rganish uchun ishlab chiqilgan.

Ammo bu taqqoslash savdoning o‘zi haqida qiziq jihatni ko‘rsatadi. Insonlar bozorga ancha ko‘proq aql, axborot va tushuncha olib kiradi, biroq bu ustunliklar ularni zaiflashtirishi mumkin bo‘lgan hissiyotlar va xulq-atvor xatolari bilan birga keladi. Pashsha Bitcoin haqida hech narsa bilmaydi va hali muntazam ravishda pul topa olishini ko‘rsatgani yo‘q. Biroq qancha inson day-treyder o‘z ustunligini isbotlashda qiynalayotganini hisobga olsak, raqobat dastlab ko‘ringanidan yaqinroq bo‘lishi mumkin.