Stavkalarni pasaytirishdan oshirishgacha: Kevin Warsh Fed siyosatini qanday o‘zgartirmoqda

​Kevin Warsh boshchiligidagi Federal rezerv yillar davom etgan arzon pul choralari ortidan inflyatsiya bo‘yicha ishonchni tiklashga urg‘u berdi. 2023-yildan beri ilk stavka oshirilishi endi iqtisodiyot barqarorligini saqlagan holda va qarz olish xarajatlari bo‘yicha siyosiy bahslarni kuchaytirmasdan qat’iyroq siyosat narxlarni maqsadli darajaga qaytara olishini sinovdan o‘tkazadi.

Inflyatsiya — monetar tanlov

Kevin Warsh 2026-yil mayida tizim o‘zgarishi haqidagi xabar bilan Federal rezerv raisi bo‘ldi. 16-sentabr kuni markaziy bank 2023-yildan beri ilk bor foiz stavkasini oshirishini e’lon qildi. Federal fondlar stavkasi chorak punktga oshirilib, 3,75%–4% oralig‘iga yetkazildi. Bir ovozdan qabul qilingan qaror 2025-yil oxiridagi monetar rag‘batlantirish siyosatidan voz kechilganini tasdiqladi. Bu qaror Warsh strategiyasi an’anaviyroq monetar vositalarga tayanib, narxlar barqarorligiga qaratilishini ko‘rsatdi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Milton Fridmanning inflyatsiya «har doim va hamma joyda monetar hodisa» degan mashhur fikriga tayangan Warsh 2% maqsadga erisha olmaslik mas’uliyatini qayta-qayta markaziy bank zimmasiga yukladi. 2026-yil avgustidagi Jackson Hole nutqida u Fed «65 oy davom etgan yuqori inflyatsiya» uchun mas’ul ekanini va «narxlar barqarorligi o‘z-o‘zidan ta’minlanmasligini» aytdi. Energiya xarajatlari so‘nggi tezlashishga hissa qo‘shgan bo‘lsa-da, Warsh Fed baribir inflyatsiyani nazorat qilishi kerakligini ta’kidlaydi. 

Birinchi oshirish va yangi siyosiy yo‘nalish

Sentabrdagi qaror yangi monetar qarashning ilk ifodasidir. Dastlabki yig‘ilishlarida stavkalarni o‘zgartirmagach, Warsh va FOMC yozgi ma’lumotlar zudlik bilan tuzatishlar kiritishni talab qiladi, degan xulosaga keldi. Iqtisodiy faollik mustahkamligicha qoldi, mehnat bozori to‘liq bandlikka yaqin darajada barqaror edi, moliyaviy sharoitlar esa cheklovchi emasdi. Bunday sharoitda rasmiylar «rag‘batlantirishning bir qismini» olib tashladi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Yangilangan prognozlar ishtirokchilarning aksariyati yil oxirigacha kamida yana bir marta stavka oshirilishini kutayotganini ko‘rsatdi. Warshning o‘zi Fedning aniq rejalarini oshkor qilishdan bosh tortdi. Bu pozitsiya uning iqtisodiy prognozlar xulosasiga kommunikatsiya vositasi sifatida shubha bilan qarashiga mos keladi. Biroq aksariyat tahlilchilar, agar inflyatsiya maqsadli darajaga tushmasa, Fed monetar siyosatni yanada qat’iylashtirishga tayyor, deb hisoblaydi.

Kamroq gapiradigan Fed va qisqartirilgan istiqbolga yo‘naltirish

Warsh yondashuvining asosiy unsuri — markaziy bank haddan tashqari ko‘p gapiradi. U istiqbolga yo‘naltirishni tanqid qilgan, chunki bu bozor ishtirokchilarini Fed bayonotlarini siyosiy vosita emas, balki savdo signallari sifatida qabul qilishga undashi mumkin. Jackson Holeda u rejasini «so‘qmoq xaritasi… faqat buni istiqbolga yo‘naltirish deb atamang», deya hazillashdi va «kamroq gapiradigan Fed»ni afzal ko‘rishini aytdi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Shu sababli so‘nggi siyosiy bayonotlar qisqardi, matbuot anjumanlari esa vazminroq o‘tmoqda. Warsh kommunikatsiyalar, ma’lumotlar manbalari, inflyatsiya tizimi va balansni qayta ko‘rib chiqish uchun ichki ishchi guruhlarni tuzdi. Yakuniy maqsad — ishonchsiz prognozlar o‘rniga natijalar bo‘yicha yuqoriroq moslashuvchanlik va aniqroq javobgarlikka erishish.

Balans intizomi va klassik vositalar

Warsh haddan tashqari kattalashgan balansni inqiroz va pandemiya davrlarining salbiy oqibati deb ta’riflaydi. Keng ko‘lamli aktiv xaridlari monetar va fiskal siyosat o‘rtasidagi muvofiqlashtirishning yo‘qligiga olib keldi. Sababi, bunday choralar kengroq bozorlar hisobidan yirik institutlarni qo‘llab-quvvatladi. Uning fikricha, kichikroq balans joriy inflyatsion xatarlarsiz  pastroq siyosiy stavkalarga erishish imkonini beradi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Warsh inflyatsiya va bandlik bir-biriga zid degan keynscha qarashni rad etadi. Uning ta’kidlashicha, yuqori inflyatsiya farovonlikka salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shu bois narxlar barqarorligini tiklash o‘rta muddatda maksimal bandlikni qo‘llab-quvvatlaydi. Bu nuqtayi nazar monetaristik tizimga ham mos keladi. U, shuningdek, sun’iy intellekt va unumdorlik o‘sishi vaqt o‘tishi bilan deflyatsion omilga aylanishi mumkinligiga optimistik qaraydi.

Bozorlar, siyosat va kelgusi yo‘l

Monetar siyosatdagi o‘zgarish Polymarket va boshqa platformalarda kuzatilganidek, bozor kutishlariga allaqachon ta’sir ko‘rsatdi. Warshning dastlabki signallaridan keyin ham stavka oshirilishi ehtimoli ko‘tarildi, sentabrdagi stavka qarori esa siyosatchilarning stavkalarni pasaytirish haqidagi chaqiriqlariga amal qilinmasligini tasdiqladi. Obligatsiyalar daromadliligi, ipoteka shartlari va xavfli aktivlar bosim ostida qolmoqda. 

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Siyosiy jihatdan bu arzonroq pulni yoqlaydigan Prezident ma’muriyatidan Trump tayinlagan raisning mustaqilligini isbotlaydi. Warshning dastlabki oylari Fed bozor psixologiyasiga ta’sir ko‘rsatish bilan emas, balki ishonchni tiklash bilan shug‘ullanishini namoyon etadi. Bu yondashuv muvaffaqiyat qozonadimi-yo‘qmi, kelgusi ma’lumotlar va narxlar barqarorligi yo‘lidan borishga tayyorlikka bog‘liq bo‘ladi.