CryptoQuant eksperti: Bitcoin ayiq bozorlari tobora yumshoqroq kechmoqda

​Kriptovalyuta bozori yillar davomida tanish sikllar bo‘yicha harakatlanib kelmoqda. Ammo investorlar qulash yuz berishidan oldin uning ogohlantiruvchi belgilarini aniqlay oladimi? Traders Union nashriga bergan intervyusida CryptoQuant tadqiqot bo‘limi rahbari Julio Moreno narx pasayishi yaqinlashayotganidan qaysi ko‘rsatkichlar darak berishi va Bitcoin o‘zining tarixiy eng yuqori narxlariga qaytishi uchun nimalar zarurligini tushuntiradi.

Bitcoin ayiq bozorlari qanday o‘zgardi

O‘z tarixi davomida Bitcoin bir necha yirik o‘sish va pasayish davrlarini boshdan kechirdi. Narxning keskin ko‘tarilishidan keyin odatda uzoq davom etadigan ayiq bozorlari kuzatilib, bu davrda investorlar katta zarar ko‘rdi.

Biroq so‘nggi yillarda kriptovalyuta bozori tuzilishi o‘zgardi. Spot ETFlar ning ishga tushirilishi va institutsional investorlarning faolligi ortishi talabning yangi manbalarini yuzaga keltirdi. Bu o‘zgarishlar Bitcoin’ning an’anaviy bozor sikllarini izdan chiqarishi mumkinmi? Julio Moreno bunga shubha bilan qaraydi.

“Umuman olganda, bu tendensiya saqlanib qolmoqda. Talab sekinlashib, qisqara boshlaganidan so‘ng, 2026-yilda Bitcoin yana kutilgan ayiq bozoriga kirdi.”

Uzoq davom etadigan pasayishlar davrida ko‘rilgan zarar miqyosi investorlar uchun Bitcoin ayiq bozorlari vaqt o‘tishi bilan qanday o‘zgarganini baholashda muhim mezondir. Turli bozor sikllaridagi pasayishlarni taqqoslash joriy pasayishning qanchalik jiddiy ekanini anglashga yordam beradi.

“Biroq ayiq bozorlari nisbatan sayozlashdi: 2026-yilgi ayiq bozorida pasayish 53% ni tashkil etdi, avvalgi ayiq bozorlaridagi pasayishlar esa 76%-83% bo‘lgan.”

Turli bozor sikllarida Bitcoin narxining pasayishi. Manba: CryptoQuant.

Kriptovalyuta bozori qanday tahdidlarga duch kelmoqda?

Kriptovalyutalar siyosiy voqealar, tartibga solishdagi o‘zgarishlar va investorlar kayfiyatiga ta’sirchanligicha qolmoqda. Uzoq muddatli talab kuchli bo‘lib turgan taqdirda ham kutilmagan voqealar narxlarning keskin o‘zgarishiga sabab bo‘lishi mumkin.

Yaqinlashib kelayotgan noaniqlik manbalaridan biri — 2026-yil noyabrida o‘tkazilishi rejalashtirilgan AQSh oraliq saylovlari. Morenoning fikricha, mamlakatdagi siyosiy vaziyat kriptovalyuta bozori ishtirokchilarining alohida e’tiboriga loyiq.

“Qisqa muddatda, noyabr oyidagi AQSh saylovlari, ayniqsa demokratlar g‘alaba qozonsa, biroz narxlar o‘zgaruvchanligi ni keltirib chiqarishi mumkin, chunki ular ilgari kriptovalyutalarga qarshi siyosat yuritgan.”

Biroq Moreno siyosiy xatarlarni sohaning eng jiddiy muammosi deb hisoblamaydi. Uning fikricha, raqamli aktivlarning mavjud xavfsizlik mexanizmlariga tahdid solishi mumkin bo‘lgan texnologik ishlanmalar uzoq muddatli istiqbolda ancha katta tashvish uyg‘otadi.

“Uzoq muddatli istiqbolda kvant hisoblash kripto uchun eng katta tahdiddir.”

Bu yetarlicha kuchli kvant kompyuterlarining ayrim kriptografik algoritmlarni buzishi mumkinligini anglatadi. Bu tahdid hali uzoqdek tuyulsa-da, blokcheyn ishlab chiquvchilari tarmoqlar xavfsizligini takomillashtirishda uni hisobga olishlari kerak.

Bitcoin narxining qulashini oldindan bashorat qilish mumkinmi?

Kriptovalyuta bozorlarining afzalliklaridan biri — blokcheyn ma’lumotlarining ochiqligidir. Tahlilchilar hamyonlar o‘rtasidagi o‘tkazmalarni, yirik egalarning faolligini va savdo platformalariga o‘tkazilayotgan aktivlar hajmini kuzatishi mumkin.

Bu ko‘rsatkichlar tadqiqotchilarga narxlarda o‘zgarishlar ko‘rinishidan oldin bozor ishtirokchilarining xatti-harakatlarini baholashga yordam beradi. Birjalarga Bitcoin oqimlariga alohida e’tibor qaratiladi, chunki bunday o‘tkazmalar sotuvlar faollashishidan oldin yuz berishi mumkin.

Moreno blokcheyn ma’lumotlari erta ogohlantiruvchi belgilar bergan ikki holatni ta’kidlaydi.

“Narx korreksiyalaridan oldin odatda birjalarga tushayotgan mablag‘lar oqimi ortadi. Masalan, 2024-yil mart va noyabr oylarida birjalarga Bitcoin oqimi keskin oshdi. Ko‘p o‘tmay, keyingi bir necha oy davomida Bitcoin narxi mos ravishda 24% va 28% ga pasaydi.”

Bitcoin birjalariga mablag‘ kirimi va narx harakati. Manba: CryptoQuant.

Biroq, birjalarga mablag‘ kirimining oshishi sotuvlar muqarrar ekanini anglatmaydi. Yirik investorlar aktivlarini turli sabablarga ko‘ra o‘tkazishi mumkin, narxlarga esa talab, likvidlik va kengroq moliya bozorlaridagi sharoitlar ham ta’sir qiladi.

“Albatta, bozor tuzatishlarini oldindan baholash uchun birja oqimlarini boshqa bir qator ko‘rsatkichlar bilan birgalikda ko‘rib chiqish kerak.”

Nega AI jadal rivojlanayotgan bir paytda Bitcoin mayningi yo‘qolib ketmayapti

Sun’iy intellekt uchun hisoblash quvvatiga talabning ortishi yirik Bitcoin mayning kompaniyalarining biznes modellarini o‘zgartirmoqda. Ma’lumotlar markazlarining ko‘proq operatorlari o‘z infratuzilmasidan kriptovalyuta mayningi o‘rniga AI vazifalarini bajarishda foydalanishni ko‘rib chiqmoqda.

Bu o‘zgarish Bitcoin mayningining kelajagi haqida savollar tug‘diradi. Yirik mayning kompaniyalari investitsiyalari va infratuzilmasini AI’ga yo‘naltirishda davom etsa, bu oxir-oqibat Bitcoin tarmog‘ining umumiy hashrate’iga ta’sir qilishi mumkin.

Hozircha CryptoQuant ma’lumotlari mayning faolligining keng ko‘lamda pasayganini ko‘rsatmayapti. Morenoning aytishicha, Bitcoin tarmog‘ining hashrate’i nisbatan yuqori darajada qolmoqda.

“Bitcoin mayningi bilan shug‘ullanuvchi eng yirik kompaniyalarning barchasi AI’ga o‘tayotganiga qaramay, Bitcoin tarmog‘ining hashrate’i 2025-yil 11-noyabrda qayd etilgan tarixiy eng yuqori ko‘rsatkichdan atigi 8% past.”

Ayrim ishtirokchilar faolligining pasayishi ularning quvvatini boshqalar o‘rnini bosa olmaydi degani emas. Morenoning ta’kidlashicha, sohaning o‘zgarishlarga qanday moslashayotganini tarmoq hashrate’idagi o‘zgarishlar orqali baholash mumkin.

“Darhaqiqat, Bitcoin narxi 2026-yildagi eng past darajaga yetganidan ko‘p o‘tmay, iyul oxiridan buyon hashrate 10% ga oshdi. Bu boshqa Bitcoin mayning subyektlari yirik kompaniyalar bo‘shatgan o‘rinni to‘ldirish uchun faollashganini ko‘rsatadi.”

Narx tebranishlari fonida Bitcoin tarmog‘i hashrate’idagi o‘zgarishlar. Manba: CryptoQuant.

Bitcoin yangi rekordlarga erishishi uchun nima kerak?

2026-yildagi sezilarli pasayishdan so‘ng, eng muhim savollardan biri — Bitcoin avvalgi eng yuqori ko‘rsatkichlariga qayta oladimi. Kriptovalyuta keskin tuzatishlardan keyin bir necha bor tiklangan bo‘lsa-da, tarixiy tendensiyalar bu safar ham xuddi shunday bo‘lishini kafolatlamaydi.

CryptoQuant’ning asosiy ko‘rsatkichlaridan biri — Bitcoin’ning ko‘rinib turgan talabi. U xaridlar faolligi kriptovalyutaning mavjud taklifini o‘zlashtirish uchun yetarlimi-yo‘qligini baholashga yordam beradi. Manfiy qiymatlar talab yetarli emasligini, musbat ko‘rsatkichlar esa talab taklifdan yuqoriligini anglatadi.

Moreno Bitcoin tarixiy eng yuqori ko‘rsatkichlariga qaytishi mumkin, biroq bu ko‘rsatkichdagi keyingi o‘zgarishlar hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘lishini ta’kidlaydi.

“Ha. Buning uchun talab barqaror tiklanishi kerak; bu jarayon iyundan beri davom etmoqda. To‘rtinchi grafikda iyun boshida Bitcoin’ga ko‘rinib turgan talab 273K BTC ga qisqargani ko‘rsatilgan. Hozir bu qisqarish 47K BTC gacha kamaydi.”

2026-yilda Bitcoin’ga ko‘rinib turgan talab va narx dinamikasi. Manba: CryptoQuant. 

Bitcoin’ga ko‘rinib turgan talab sezilarli yaxshilanganiga qaramay, ko‘rsatkich hanuz manfiy. Bu bozorga bosim pasayayotganini, ammo xarid faolligi to‘liq tiklandi deb aytishga hali erta ekanini anglatadi.