HashKey rahbari: Osiyoda aktivlarni tokenlashtirishga katta umid bog‘lanmoqda

​Gonkong Osiyodagi yetakchi kriptovalyuta markazlaridan biri sifatidagi mavqeini mustahkamlamoqda. Ammo mahalliy bozor qay darajada rivojlangan va u investorlarga qanday imkoniyatlar taqdim etadi? Traders Union bilan suhbatda HashKey Group raisi va bosh direktori Feng Xiao stablecoinlar kelajagi, tokenizatsiya qilingan aktivlarga bo‘lgan talab va moliyada sun’iy intellektning o‘rni haqida gapirdi.

Nega Gonkong kripto kompaniyalarini jalb qiladi

Feng Xiao HashKey Group kompaniyasining raisi va bosh direktori bo‘lib, kompaniya Gonkongning raqamli aktivlar bozorida faoliyat yuritadi. Shuningdek, u China Wanxiang Group raisining o‘rinbosari va Shanghai Wanxiang Blockchain raisi lavozimlarida ishlaydi.

Blokcheyn sohasiga kirishidan oldin Feng Xiao Xitoyning eng yirik aktivlarni boshqarish kompaniyalaridan biri bo‘lgan Bosera Asset Management’ga hammuassislardan biri sifatida asos solgan va unda rais o‘rinbosari bo‘lib ishlagan. U iqtisodiyot fanlari doktori darajasiga ega va moliya bozorlarida 25 yildan ortiq tajribaga ega.

Uning tajribasi kriptovalyuta sanoatining rivojlanishiga ham an’anaviy moliya, ham blokcheyn nuqtayi nazaridan qarash imkonini beradi. Feng Xiao HashKey Group faoliyatini kengaytirishda davom etayotgan Gonkongga alohida e’tibor qaratadi.

Rahbarning so‘zlariga ko‘ra, mahalliy hokimiyatning kriptovalyutalarni tartibga solishga yondashuvi mintaqaning asosiy ustunliklaridan biriga aylangan.

“Gonkong, shubhasiz, kripto markazidir. Bunga, ayniqsa, oqilona va aniq qoidalarni belgilovchi kuchli tartibga solish tizimi sabab bo‘lmoqda. Innovatsiyalarni rivojlantirish, startaplar va amaldagi ishtirokchilar qoidalarni bilishi, talabni qondiradigan va iste’molchilarni himoya qiladigan xizmatlarni taqdim eta olishi uchun mustahkam tartibga solish doirasi zarur.”

HashKey Group uchun Gonkong kripto bozorining rivojlanishi korporativ tarixidagi yangi bosqichga to‘g‘ri keldi. Kompaniya o‘tgan yili birjaga chiqib, xalqaro miqyosda kengayish uchun qo‘shimcha imkoniyatlarga ega bo‘ldi. Biroq, ommaviy kompaniya maqomi korporativ boshqaruvga qo‘yiladigan talablarni ham kuchaytiradi.

“Biz barcha biznes yo‘nalishlarimiz bo‘yicha faoliyat yuritishda davom etyapmiz. Endi esa global miqyosda tanilish va investorlarning yangi bozorlarga kengayishimizni qo‘llab-quvvatlash imkoniyatiga egamiz. Ommaviy kompaniya bo‘lish, albatta, ancha qat’iy talablarni anglatadi va buning o‘z afzalliklari bor: jamoamiz har qachongidan ham intizomliroq bo‘lib, o‘sish strategiyamizni amalga oshirishda davom etayotganini ko‘ryapman.”

Stablecoinlar Osiyoda qanday rol o‘ynaydi?

Stablecoinlar Gonkong kriptovalyuta bozorining asosiy rivojlanish yo‘nalishlaridan biriga aylandi. AQSh dollariga bog‘langan raqamli aktivlar yetakchilik qilishda davom etar ekan, mahalliy moliya kompaniyalari Gonkong dollarida amalga oshiriladigan operatsiyalar uchun muqobil vositalarni ishlab chiqmoqda.

Shunday loyihalardan biri — Standard Chartered ishtirokida Anchorpoint Financial tomonidan chiqarilgan HKDAP. HashKey Exchange 2026-yil avgust oyida uni tarqatishga qo‘shildi. Biroq Feng Xiao stablecoin yaqin kelajakda iste’molchilar orasida keng qo‘llaniladigan to‘lov vositasiga aylanishini kutmayapti.

“HKDAP bilan hali juda dastlabki bosqichdamiz. Hozircha bu kichik, muayyan maqsadga mo‘ljallangan hisob-kitob vositasi bo‘lib, Gonkong uchun asosiy to‘lov vositasi bo‘lishi ko‘zda tutilmagan. Maqsad — ish haqi to‘lash, g‘aznachilik va biznes hisob-kitoblari kabi muhim vazifalarda dollarga bog‘liq stablecoinlarga mahalliy muqobil taqdim etish.”

Raqamli valyutalar tokenizatsiya qilingan moliyaviy vositalar bilan bog‘liq operatsiyalarda ayniqsa muhim rol o‘ynashi mumkin. Bugungi kunda bunday operatsiyalarda ko‘pincha bir nechta vositachi ishtirok etadi, bu esa hisob-kitoblarni murakkablashtirib, ularni yakunlash uchun zarur vaqtni uzaytiradi.

“Tartibga solinadigan HKD tokeni tokenizatsiya qilingan obligatsiyalar va fondlar bo‘yicha naqd pul qismini ta’minlab, sug‘urta mukofotlari va transchegaraviy korporativ g‘aznachilik kabi operatsiyalardagi hisob-kitoblarni ikki-uch kundan ancha qisqa muddatga keltirishi mumkin.”

Uzoqroq istiqbolda shunga o‘xshash vositalar Gonkongdan tashqarida ham ommalashishi mumkin. Buning uchun tartibga solish yondashuvlarini yanada uyg‘unlashtirish va mintaqa bozorlarini bog‘laydigan moliyaviy infratuzilmani rivojlantirish kerak bo‘ladi.

“Gonkongning litsenziyalash modeli Osiyodagi boshqa bozorlar uchun ham andoza bo‘lishiga umid qilamiz. Shunda global moliya tizimi bilan uzluksiz bog‘lanadigan, yanada kuchli va mintaqaviy moliyaviy infratuzilmani barpo eta olamiz.”

Qaysi tokenizatsiya qilingan aktivlar investorlarni jalb qiladi?

Tokenizatsiya an’anaviy moliyaviy vositalardan blokcheyn tarmoqlarida foydalanish imkoniyatlarini bosqichma-bosqich kengaytirmoqda. Investorlar kriptovalyutalardan tashqari aksiyalar, obligatsiyalar va investitsiya fondlari ulushlarining raqamli shakllaridan ham foydalanish imkoniga ega bo‘lmoqda.

Biroq tokenizatsiya qilingan vositalarga talab mintaqaga qarab farq qiladi. Feng Xiao Osiyoda alohida qiziqish uyg‘otayotgan bir nechta aktiv toifasini qayd etadi.

“Mavjud bozorlarda tokenizatsiya qilingan aksiyalar juda ommalashgan. Tokenizatsiya qilinib, blokcheynda savdo qilinadigan aktivlar turlarining imkoniyatlarini endigina o‘rgana boshladik.”

Bunga Franklin Templeton’ning tokenizatsiya qilingan AQSh davlat pul bozori fondi misol bo‘la oladi. Bunday mahsulotlar an’anaviy investitsiyalarning xususiyatlarini blokcheyn infratuzilmasi imkoniyatlari bilan uyg‘unlashtiradi.

“Osiyoda eng katta qiziqish obligatsiyalar va pul bozori fondlariga, ayniqsa, qisqa muddatli, daromad keltiradigan davlat va yuqori reytingli emitentlar mahsulotlariga qaratilgan. Masalan, Franklin Templeton’ning tokenizatsiya qilingan AQSh davlat pul bozori fondi. Investorlar nimaga egalik qilayotganini biladi, daromadlilik aniq va 24/7 hisob-kitoblar investorlar uchun haqiqiy afzallikdir.”

Tokenizatsiya qilingan moliyaviy vositalardan tashqari, staking raqamli aktivlardan daromad olishning yana bir usulidir. Uning tobora keng qo‘llanilishi kriptovalyuta platformalari mijozlar mablag‘lari uchun banklar bilan bevosita raqobatlashishi mumkinmi, degan savolni tug‘diradi.

Biroq HashKey Group bosh direktorining fikricha, yangi investitsiya mahsulotlarining paydo bo‘lishi an’anaviy moliyaviy xizmatlar albatta siqib chiqarilishini anglatmaydi.

“Biz stakingni doimo mavjud moliyaviy imkoniyatlarni to‘ldiruvchi vosita deb bilganmiz. Blokcheyn texnologiyasi moliya bozorini kengaytirib, moliya sohasida amalga oshirish mumkin bo‘lgan ishlar ko‘lamini oshiradi; bu nol yig‘indili o‘yin emas.”

Nega Bitcoin maynerlari sun’iy intellektga o‘tmoqda

So‘nggi yillardagi e’tiborga molik tendensiyalardan biri — ayrim Bitcoin mayning kompaniyalarining sun’iy intellekt infratuzilmasiga o‘tishidir. Faqat mayning bilan shug‘ullanish o‘rniga, ular AI ma’lumotlar markazlari va boshqa hisoblash infratuzilmasi biznes yo‘nalishlarini rivojlantirmoqda.

Bunday diversifikatsiya kompaniyalarga mavjud energetika va texnologik infratuzilmasidan yangi biznes yo‘nalishlarida foydalanish imkonini beradi. Investorlar uchun bu qo‘shimcha imkoniyatlar yaratadi, shu bilan birga Bitcoin mayningining uzoq muddatli jozibadorligi haqida savollarni ham tug‘diradi.

Feng Xiao kompaniyalarning bunday qarorlarini, avvalo, o‘zgarayotgan iqtisodiy sharoitlar bilan izohlaydi.

“Oxir-oqibat, hammasi moliyaviy jihatdan eng ma’qul variantni tanlashga borib taqaladi. Bitcoin yetilib borgani sari maynerlar energiya xarajatlarining oshishi va mayning mukofotining kamayishiga duch kelmoqda. Shu sababli bu rag‘batlar ko‘plab kompaniyalar uchun avvalgidek jozibador emas va ular o‘z quvvatlarini jadal rivojlanayotgan hisoblash xizmatlari biznesiga yo‘naltirishga qaror qildi.”

Biroq, sun’iy intellektga o‘tish kompaniyalar kriptovalyuta mayningidan butunlay voz kechishini anglatmaydi.

“Bitcoin mayningining iqtisodiy samaradorligi ham bevosita narxga bog‘liq. Shu bois Bitcoin vaqt o‘tishi bilan qimmatlashsa, ayrimlar daromad manbai sifatida mayningga qaytishi mumkin.”

AI-agentlar moliyaviy boshqaruvni qanday o‘zgartirishi mumkin

HashKey avvalroq AI-agentlarni 2026-yilning asosiy texnologik tendensiyalaridan biri sifatida qayd etgan edi. Bugun bu tizimlar oddiy raqamli yordamchi bo‘lishdan asta-sekin uzoqlashib, murakkabroq vazifalarni bajara boshlamoqda.

Ularning moliya bozorlaridagi qo‘llanilishi ayniqsa istiqbolli. Avtomatlashtirilgan vositalar axborotni tahlil qilishi, bitimlarni amalga oshirishi va investorlarga doimiy qo‘lda aralashuvsiz strategiyalarni qo‘llashda yordam berishi mumkin.

Feng Xiaoning fikricha, bu texnologiyaning salohiyati odatiy savdo algoritmlaridan ancha keng.

“Moliyada AI-agentlar ulkan imkoniyatlarni ochadi. Dollar Cost Averaging kabi ommabop strategiyalardan tortib, turli blokcheynlar o‘rtasidagi arbitraj singari tor yo‘nalishlargacha, mas’uliyat bilan qo‘llanilganda AI-agentlar juda katta foyda keltirishi mumkin.”

Avtomatlashtirish imkoniyatlari investitsiyalar bilangina cheklanmaydi. Bunday tizimlar mijozlarning kundalik hayotda moliya muassasalari bilan o‘zaro munosabatini ham o‘zgartirishi mumkin.

“Hisobvaraqlarda mablag‘ yetishmasligi xavfini kuzatish yoki tejash mumkin bo‘lgan yo‘nalishlarni aniqlash kabi kundalik bank xizmatlarida ham AI-agentlar ochib berishi mumkin bo‘lgan ulkan salohiyat bor.”

Feng Xiao sun’iy intellektning yanada murakkab hamkorlik modellarini ishlab chiqishga alohida qiziqish bildirmoqda.

“Ayniqsa, ko‘p agentli tizimlar — muayyan vazifalarni bajaradigan yordamchi agentlar jamoasini ishga tushirish — meni qiziqtiradi. Tajribali investorlar bozorlar uchun o‘ziga xos yondashuvni ishlab chiqishi va moslashtirishi mumkinligini tasavvur qilish qiyin emas. Bu juda hayajonli davr!”

Blokcheyn o‘yinlarining kelajagi bormi?

Bir necha yil avval GameFi kriptovalyuta sanoatining eng istiqbolli yo‘nalishlaridan biri hisoblanardi. O‘yin loyihalari tokenlar va NFT’larni faol joriy etib, foydalanuvchilarga o‘yin ichidagi aktivlarga egalik qilish va raqamli iqtisodiyotda qatnashib daromad topish imkonini taklif qilgan.

Biroq keyinchalik bu sohaga qiziqish susaydi. Ilgari GameFi’ga katta e’tibor qaratgan kompaniyalar ham tadqiqotlari va prognozlarida bu yo‘nalishni kamroq tilga olmoqda.

Feng Xiaoning fikricha, o‘yin aktivlariga egalik qilish g‘oyasi hamon dolzarb. Biroq uni muvaffaqiyatli amalga oshirish faqat blokcheyn texnologiyasiga bog‘liq emas.

“O‘yin ichidagi aktivlarga egalik qilish hanuz juda jozibali, ayniqsa Roblox kabi blokcheyndan foydalanmaydigan o‘yin platformalarida rivojlangan ichki iqtisodiyot mavjud. Yangi texnologiyalarni joriy etish bir tekis kechmaydi, ba’zan esa ularning murakkabligi foydalanuvchilarni cho‘chitishi mumkin.”

Raqamli aktivlarga qiziqish saqlanib qolayotganiga qaramay, blokcheyn o‘yinlari hali keng ommalashgani yo‘q. Feng Xiaoning fikricha, texnologiyalar rivojlanishi bilan vaziyat o‘zgarishi mumkin.

“Raqamli hamyonlar o‘yinlarga singdirilib, to‘lov infratuzilmasi yanada qulaylashib, blokcheyn texnologiyasi kengroq qabul qilinar ekan, kelajakda bu sohaga qiziqish qayta jonlanishi mumkin. O‘yin yaratish juda qimmatga tushishi ham haqiqat, shu sababli web3 vositalaridan foydalanilganda ham iqtisodiy jihatdan muvaffaqiyatga erishish qiyin bo‘lishi mumkin!”

Tartibga solish markazsizlashuvga putur yetkazishi mumkinmi?

Kriptovalyuta bozori an’anaviy moliya bilan tobora yaqinlashar ekan, markazsizlashuv kelajagi haqidagi bahslar kuchaymoqda. Banklar va investitsiya kompaniyalari davlat qoidalariga hamda markazlashgan korporativ tuzilmalarga amal qilgan holda blokcheyn texnologiyasini joriy etmoqda.

Bu esa bunday modellar aktivlarga bevosita egalik qilish va vositachilarga qaramlikni kamaytirishni ta’kidlagan kriptovalyutalarning dastlabki g‘oyasiga qanchalik mos kelishi haqida savollar tug‘diradi.

Biroq Feng Xiao kriptovalyutalarning an’anaviy moliyaga integratsiyasini ziddiyat deb hisoblamaydi.

“Men bunda paradoks ko‘rmayapman. Tartibga solish mahsulotlar qanday taklif etilishi va iste’molchilar qanday himoya qilinishini belgilaydi — bu juda muhim. Yangi texnologik vositalarning asosiy moliya tizimiga qanday integratsiya qilinayotgani ham muhim; bu jarayonning o‘ziyoq katta o‘zgarishdir.”

Uning fikricha, blokcheynning ta’sirini faqat moliyaviy xizmatlarni kim ko‘rsatishiga qarab emas, balki foydalanuvchilar uchun qanday imkoniyatlar ochilishiga qarab ham baholash lozim.

“Markazsizlashuv hech qachon qoidalarsizlikni anglatmagan. Gap keraksiz vositachilarni kamaytirish, odamlarga o‘z aktivlariga bevosita egalik qilish imkonini berish va boshidan shaffof qilib yaratilgan tizimlarni barpo etishda. Bu g‘oyalar an’anaviy moliyaga tatbiq etilmoqda, undan chetlatilmayapti.”

Yana bir muhim masala — aktivlarni mustaqil saqlashning kelajagi. Tartibga solinadigan xizmatlar rivojlanar ekan, foydalanuvchilar raqamli aktivlarini boshqarishni kimga ishonib topshirishni tobora ko‘proq hal qilishiga to‘g‘ri keladi.

“Har ikki model yonma-yon mavjud bo‘lib qoladi. Ayrim foydalanuvchilar tartibga solinadigan kastodial platforma taqdim etadigan himoyani istaydi, boshqalari esa o‘z kalitlarini o‘zlari saqlab, DeFi’dan bevosita foydalanishni xohlaydi. Tanlash imkoniyati — aynan shu muhim.”

Shunday qilib, kriptovalyuta bozori an’anaviy va markazsizlashgan moliya o‘rtasida aniq chegara bo‘lmagan holda rivojlanishi mumkin. Banklar to‘lovlar va aktivlar bilan bog‘liq operatsiyalarda blokcheyndan tobora ko‘proq foydalanadi, mustaqil platformalar esa raqamli iqtisodiyotda ishtirok etishning muqobil yo‘llarini taklif qilishda davom etadi.

Investorlar uchun bu o‘zgarish moliyaviy vositalarning kengroq tanlovini taqdim etishi mumkin. Biroq bu texnologiyalarning muvaffaqiyati nafaqat tartibga solish va infratuzilmaga, balki bozorning real talabini qondira olishiga ham bog‘liq bo‘ladi.