HSBC ogohlantirishlari global banklar uchun kattaroq xavf borligini ko‘rsatmoqda

HSBC ogohlantirishlari global banklar uchun kattaroq xavf borligini ko‘rsatmoqda
HSBCning ogohlantiruvchi belgilari.

​HSBC’ning uchinchi chorakdagi foydasi 32% ga oshdi, biroq tushum prognozlardan past bo‘lgani sababli aksiyalari 6% ga arzonlashdi. Omonatlarni jalb qilish xarajatlarining oshishi va xususiy kreditlarga ta’sirning ortishi global banklar barqarorligi borasida savollar tug‘dirmoqda. Kuchayib borayotgan kredit yo‘qotishlari va likvidlik bosimi navbatdagi global bank inqiroziga sabab bo‘lishi mumkinmi? XVJ bayonotlari bu ehtimol haqiqatga yaqinligini ko‘rsatmoqda. 

Ushbu maqola asl nusxadan tarjima qilingan. Muxbirimiz tomonidan tayyorlangan asl nusxasini o'qing bu yerda.

Bank foydasining rekord darajasi nimani yashiradi

HSBC Holdings sentabr oyida yakunlangan uch oylik davr uchun soliqdan oldingi 9,6 milliard dollar foyda haqida hisobot berdi. Tushum 18,6 milliard dollarga yetdi, bu esa 19 milliard dollarlik konsensus prognozidan past. Shu bois ko‘plab investorlar omonatchilar uchun raqobat kuchayib, foiz stavkalari noaniq bo‘lib turgan hozirgi sharoitda yirik banklarning daromadliligi haqida xavotirda.

Reuters xabariga ko‘ra, HSBC moliya direktori Pam Kaur jurnalistlarga shunday dedi: “Ba’zan bozor bizdan prognozlar yoki maqsadli ko‘rsatkichlarni oshirishni kutadi.” 

Banklar foiz daromadining oshishi va mijozlar faolligidan naf ko‘rdi, biroq xarajatlar ko‘pincha tushumga nisbatan tezroq o‘sadi. Shu sababli bozor ishtirokchilari bank aksiyalariga bo‘lgan talabning pasayishi orqali bu xavotirlarni aks ettirmoqda.

Omonatlarni jalb qilish uchun raqobat kredit marjalariga bosim qilmoqda

Gonkong va Buyuk Britaniyada omonatlarni jalb qilish uchun kuchaygan raqobat kreditorlarni jozibadorroq foiz stavkalarini taklif etishga undamoqda. Bu banklarning kreditlar va qimmatli qog‘ozlardan oladigan daromadi bilan omonatchilarga to‘laydigan foizi o‘rtasidagi farqqa ta’sir qilishi mumkin. HSBCning Gonkongdagi portfelida muddatli omonatlar ulushi 38% ga yetdi — bu avvalgi chorakka nisbatan 2 foiz bandga ko‘p. Natijada moliyalashtirish xarajatlari oshib, marjalar qisqarishi mumkin.

Banklar mijozlar omonatlari uchun raqobatlashish bilan birga, uy xo‘jaliklari, korxonalar va tijorat ko‘chmas mulkini ham moliyalashtiradi. Mavjud tendensiyalar davom etsa, kreditorlar kredit ajratish talablarini kuchaytirishi yoki tavakkali yuqori qarz oluvchilarga beriladigan kreditlarni qisqartirishi mumkin. HSBCning ma’lum qilishicha, Gonkongdagi ko‘chmas mulk bilan bog‘liq ajratmalar kamaygani sababli chorakda kutilayotgan kredit yo‘qotishlari 17% ga qisqarib, 800 million dollarni tashkil etdi. 

Xususiy kredit yana bir xatar uzatish kanalini yaratmoqda

Xususiy kredit fondlari kengayib bormoqda va ular asosan ochiq qarz bozorlaridan foydalanish imkoniyati cheklangan kompaniyalarni moliyalashtiradi. Kreditorlar, investitsiya fondlari va sug‘urta kompaniyalari o‘rtasidagi aloqalar tobora murakkablashmoqda. Moliyaviy barqarorlik kengashi xususiy kredit aktivlari 1,5 trillion dollardan 2 trillion dollargacha yetganini baholadi. Kengash hisobot topshiruvchi yurisdiksiyalarda xususiy kredit fondlariga ajratilgan va foydalanilmagan bank kredit liniyalari qariyb 220 milliard dollarni tashkil etishini aniqladi.

Bu raqamlar xususiy bozorlardagi bosim bilvosita ta’sirlar orqali tartibga solinadigan kreditorlarga ham o‘tishi mumkinligini ko‘rsatadi. Moliyaviy barqarorlik kengashi, shuningdek, sektorning hozirgi ko‘lami va tuzilmasi og‘ir iqtisodiy sharoitlarda sinovdan o‘tmaganidan ogohlantirdi. Ehtimoliy inqiroz yuqori qarzdor kompaniyalarda defoltlar ko‘payishidan boshlanishi mumkin. Shundan so‘ng zarar ko‘rgan fondlar bilan aloqador banklarda likvidlik muammolari yuzaga kelishi ehtimoli bor.

XVJ ogohlantiradi: barqarorlik xavfsizlik degani emas

Xalqaro valyuta jamg‘armasi o‘rta muddatli istiqbolda jiddiy salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan bir qancha xatarlarni aniqladi. Ular qatoriga davlat obligatsiyalari daromadliligining oshishi, sun’iy intellekt bilan bog‘liq aktivlar narxining keskin tuzatilishi va kiberhodisalar kiradi. XVJning Monetar va kapital bozorlari departamenti bo‘limi rahbarining o‘rinbosari Athanasios Vamvakidis shunday dedi: “Biroq barqarorlik xavfsizlik degani emas.” Bu ogohlantirish ko‘pchilik banklarning barqarorligiga berilgan, umuman olganda, ijobiy bahoga taalluqli edi.

XVJ kapitali yetarli bo‘lmay qolishi va bosim ostida qolishi mumkin bo‘lgan zaifroq banklar guruhini aniqladi. Asosiy xatarlar nobank moliya institutlari bilan bog‘liq sohalarda kuzatilmoqda. Biroq ekspertlar 2008-yildagidek yana bir inqiroz muqarrar, deb hisoblamaydi. Eng muhimi — o‘z vaqtida va tizimli choralar ko‘rish.

Navbatdagi bank inqiroziga nima turtki berishi mumkin?

Eng xavotirli ssenariy — butun sohaga tarqaladigan bir nechta shokning birgalikda yuz berishi. Davlat obligatsiyalari daromadliligining oshishi obligatsiyalar portfellarini zaiflashtirib, moliyalashtirish xarajatlarini ko‘paytiradi. Bu yuqori qarzdorlikka ega qarz oluvchilarga bevosita ta’sir qiladi, xususiy kreditlardagi yo‘qotishlar va aktivlarni majburan sotish esa bozorlar hamda banklar o‘rtasida tarqalishi mumkin.

Kutilayotgan kredit yo‘qotishlarining oshishi, kreditlar sifati yomonlashishi, kredit spredlarining kengayishi va banklar kredit ajratish shartlarining qat’iylashishi muhim ko‘rsatkichlar bo‘lishi mumkin. Navbatdagi global bank inqirozi o‘zaro bog‘langan bozorlar orqali rivojlanishi, bunda yuqori qarzdorlik, likvidlik muammolari va kreditlar sifatining pastligi bir-birini kuchaytirishi mumkin. Bundan tashqari, real va moliyaviy sektorlardagi tendensiyalar bir-biriga zid bo‘lishi mumkin, shu bois an’anaviy iqtisodiy ko‘rsatkichlar iqtisodiyotdagi haqiqiy vaziyatni ko‘rsatmasligi ehtimoli bor.

Ushbu material uchinchi tomon fikrlarini o'z ichiga olishi mumkin, ushbu veb-sahifadagi ma'lumotlar va ma'lumotlarning hech biri bizning Ogohlantirish bo'yicha investitsiya maslahati hisoblanmaydi. Biz qat'iy Tahririy yaxlitlikka rioya qilsak-da, ushbu postda hamkorlarimizning mahsulotlariga havolalar bo'lishi mumkin.