DeFi faqat tanlanganlar uchun: Hyperliquid nega cheklangan bozorlar yaratmoqda

​Hyperliquid dasturchilari tartibga solinadigan kompaniyalarga faqat tekshiruvdan o‘tgan mijozlar kira oladigan bozorlarni ishga tushirish imkonini beruvchi infratuzilmani tayyorlamoqda. Ammo markazlashmagan moliya dastlab hamyonni ulab, erkin savdo qilish g‘oyasiga asoslangan bo‘lsa, ayrim bozorlarga kirish foydalanuvchini identifikatsiyadan o‘tkazishga bog‘liq bo‘lganida uni hanuz DeFi deb atash mumkinmi?

So‘nggi yangilik 26-oktabrda ma’lum bo‘ldi. Kraken’ning bosh kompaniyasi Payward tartibga solinadigan Bitnomial tuzilmasi orqali HIP-3’ning yangi versiyasida ilk bozor operatoriga aylanishni rejalashtirmoqda. Bu yerda savdoga kirish oldindan tasdiqlangan manzillar ro‘yxati bilan cheklanishi mumkin.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Biroq Hyperliquid mavjud bozorlarini yopishni yoki barcha foydalanuvchilar uchun majburiy identifikatsiya tekshiruvini joriy etishni rejalashtirmayapti. Aksincha, ushbu model bir xil ommaviy infratuzilmada ochiq bozorlar bilan bir qatorda, kirish qoidalarini tartibga solinadigan operatorlar belgilaydigan alohida savdo maydonchalarini ham qo‘llab-quvvatlash imkonini beradi.

Ochiq bozorlar qanday qilib yopiq eshiklarga ega bo‘ldi

Hyperliquid nima uchun bunday tuzilmaga muhtojligini tushunish uchun HIP-3 qanday rivojlanganiga nazar tashlash kerak. Mexanizm 2025-yilda uchinchi tomon jamoalariga platformaning muayyan aktivni listingga kiritishini kutmasdan, mustaqil ravishda muddatsiz fyuchers bozorlarini yaratish imkonini berish uchun ishga tushirilgan.

Bu konsepsiya an’anaviy DeFi modeliga juda yaqin: infratuzilma umumiy, ammo alohida bozorlarni ishga tushirish haqidagi qarorlarni markazlashgan birja emas, tashqi operatorlar qabul qiladi. Vaqt o‘tishi bilan bunday bozorlar kriptovalyutalardan tashqariga chiqib, aksiyalar, fond indekslari, oltin, xomashyo va boshqa aktivlarga bog‘langan kontraktlarni ham qamrab oldi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

2026-yil kuziga kelib, HIP-3 platformaning chekka hududidagi tajriba bo‘lishdan chiqdi.

Ishga tushganidan beri HIP-3 asosidagi bozorlarda savdo hajmi qariyb 665 mlrd dollarga yetdi, shundan 64,7 mlrd dollarga yaqini so‘nggi 30 kunning o‘zida qayd etildi. Ayrim davrlarda ular Hyperliquid’dagi jami muddatsiz fyuchers savdosining sezilarli ulushini tashkil etdi.

Endi loyiha ushbu shakllangan modelga yana bir qatlam qo‘shmoqda. HIP-3 doirasida alohida bozor operatori unga kirishni tasdiqlangan manzillar ro‘yxati bilan cheklay oladi. Foydalanuvchilar uchun farq tubdan bo‘ladi: oddiy bozorga kirish uchun hamyonni ulash kifoya, tartibga solinadigan bozorga esa avval uni boshqaruvchi kompaniyada ro‘yxatdan o‘tish kerak bo‘ladi.

Eng muhimi, Hyperliquid’ning o‘zi KYC tekshiruvlarini o‘tkazmaydi va kim savdo qilishi mumkinligini hal etmaydi. Mijozlarni tekshirish, tartibga solish talablariga rioya etish va hisoblarni boshqarish bozor operatori zimmasida bo‘ladi.

Payward holatida bu vazifalar bir nechta tartibga solinadigan tuzilmalar o‘rtasida taqsimlanishi kutilmoqda. Bitnomial bozor va kliringni nazorat qiladi, NinjaTrader Clearing esa mijozlar hisoblarini boshqaradi. Tekshiruvdan o‘tgan foydalanuvchi tegishli bozorga oldindan tasdiqlangan manzil orqali kira oladi.

Bu kompaniyaga savdo faoliyatini ommaviy infratuzilmaga o‘tkazish, ayni paytda KYC, mijozlar hisoblari va tartibga solish bo‘yicha javobgarlikni litsenziyaga ega tuzilmalar doirasida saqlash imkonini beradi.

Nega Kraken’ga Hyperliquid kerak

Payward ’ning bu modelga qiziqishi birdan paydo bo‘lgani yo‘q. 2026-yilda kompaniya AQShda tartibga solinadigan Bitnomial derivativlar birjasini 550 mln dollargacha bo‘lgan summaga sotib olishga kelishib oldi. Yozda Kraken AQSh mijozlariga Bitnomial orqali BTC, ETH, SOL va XRP bo‘yicha muddatsiz fyucherslarni taklif qila boshlagan edi.

Boshqacha aytganda, bu bozorda ilk qadamni qo‘yish uchun Payward’ga Hyperliquid kerak emas. Guruhda tartibga solinadigan infratuzilma va AQSh mijozlariga xizmat ko‘rsatish imkoniyati allaqachon mavjud.

Yangi tashabbusning qiziq jihati shundaki, u foydalanuvchilarni ro‘yxatdan o‘tkazish, kliring va huquqiy javobgarlikni litsenziyaga ega kompaniyalar zimmasida qoldirgan holda, ayrim savdo faoliyatini ommaviy kriptoinfratuzilmaga o‘tkazish imkonini beradi.

Payward uchun bu yondashuv hamkorining mavjud savdo infratuzilmasidan foydalanish, xizmatning tartibga solinadigan qismlarini esa o‘z tuzilmalari doirasida saqlash imkonini beradi. Operator markazlashmagan protokolga topshirib bo‘lmaydigan vazifalar — mijozlarni tekshirish, tartibga solish talablariga rioya etish va hisoblarni boshqarish uchun javobgar bo‘lib qoladi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Hyperliquid uchun esa bu yangi bozorni ochadi: mijozlariga to‘liq ochiq savdo platformalari orqali xizmat ko‘rsatishi qiyin bo‘lgan tartibga solinadigan moliya institutlari.

2026-yilda AQSh regulyatorlari kriptoaktivlar bo‘yicha muddatsiz derivativlarni tartibga solinadigan bozorga bosqichma-bosqich kiritishga ruxsat bera boshladi. Bungacha bunday mahsulotlar asosan mamlakat tashqarisida yoki offshor platformalar orqali mavjud edi.

KYC’li DeFi hamon markazlashmagan moliyami?

An’anaviy DeFi modelini qo‘llab-quvvatlovchilar uchun javob ravshan tuyulishi mumkin. Agar foydalanuvchilar vositachida ro‘yxatdan o‘tishi, shaxsini tasdiqlashi va savdo qilish uchun ruxsat olishi kerak bo‘lsa, markazlashmagan moliyaning asosiy xususiyatlaridan biri — ochiq kirish — yo‘qoladi.

Biroq Hyperliquid holatida cheklovlar butun platformaga tatbiq etilmaydi. Oddiy foydalanuvchilar ochiq bozorlarda savdo qilishda davom etadi, shaxsni tasdiqlash esa faqat alohida operator buni talab qilgan bozorlarda kerak bo‘ladi.

Bu yondashuv DeFi’da ko‘pincha bir-biridan ajralmas deb qaralgan ikki tushunchani — ommaviy infratuzilma va muayyan moliyaviy mahsulotga kirish qoidalarini — bir-biridan ajratadi.

Tartibga solinadigan moliya institutlari uchun bu model katta to‘siqni bartaraf etadi. Ular o‘z mahsulotlarini har qanday anonim hamyonga ochib qo‘ymasdan, ommaviy infratuzilmadan foydalanishi mumkin.

Ammo bu ssenariy protokollarning rolini ham o‘zgartiradi. Hyperliquid tobora har bir treyderni jalb qilishi va qaysi bozorlarni taklif etishni o‘zi hal qilishi kerak bo‘lgan mustaqil kripto birjaga kamroq o‘xshab bormoqda.

Aksincha, loyiha turli kirish talablari bilan o‘z mahsulotlarini yaratmoqchi bo‘lgan kompaniyalar uchun savdo qatlamiga aylanishga intilmoqda.

Payward’ning rejasi hanuz regulyatorlar ruxsatiga bog‘liq, shu sababli uni hali shakllangan model deb bo‘lmaydi. Shunga qaramay, bu tajriba DeFi va an’anaviy moliya o‘rtasidagi chegara tobora alohida platformalar orasida emas, balki bir infratuzilmaning o‘zida chizilayotganini ko‘rsatadi.

Shu bois Hyperliquid’ning ayrim bozorlarida KYC talablarining joriy etilishi DeFi tamoyillaridan voz kechish degani bo‘lishi shart emas. Aksincha, ommaviy infratuzilma umumiy bo‘lib qoladigan, kirish qoidalarini esa muayyan moliyaviy mahsulot belgilaydigan model shakllanmoqda.

Ochiq kripto bozori va AQSh brokerlik kompaniyasi mijozlariga xizmat ko‘rsatuvchi tartibga solinadigan savdo maydonchasi bir xil asosiy infratuzilmada birga faoliyat yuritishi mumkin.