Fitch defitsit va qarz xatarlari sabab Fransiya reytingi prognozini salbiyga o‘zgartirdi

Fitch defitsit va qarz xatarlari sabab Fransiya reytingi prognozini salbiyga o‘zgartirdi
Fitch qarz xatarlari ortishi fonida Fransiya prognozini pasaytirdi

​Xalqaro kredit reyting agentligi Fitch Ratings davlat moliyasining yomonlashuvi sabab Fransiyaning kredit reytingi prognozini barqarordan salbiyga o‘zgartirdi. Bu qaror iqtisodiy o‘sishning sekinlashishi, qarz olish xarajatlarining oshishi va byudjet taqchilligining kengayishini aks ettiradi.

Ushbu maqola asl nusxadan tarjima qilingan. Muxbirimiz tomonidan tayyorlangan asl nusxasini o'qing bu yerda.

Bloomberg xabariga ko‘ra, qaror agentlikning rejalashtirilgan reytingni qayta ko‘rib chiqish jadvalidan tashqari qabul qilingan. Bu mamlakatning fiskal holati yuzasidan xavotirlar kuchayganini ko‘rsatadi. Fransiyaning kredit reytingi o‘zgarishsiz, A+ darajasida qoldi — bu Portugaliya va Belgiyaga berilgan reytinglarga mos keladi.

Fitch bayonotida 2026-yil avgustidan beri vaziyat sezilarli darajada yomonlashgani qayd etildi. Siyosiy tarqoqlik va yashash xarajatlarining oshishiga qarshi keng ko‘lamli norozilik namoyishlari taqchillikni kamaytirishga qo‘shimcha to‘siqlar tug‘dirdi.

Fitch Fransiyada qarz yuki ortib borayotganidan ogohlantirdi

Agentlik hisob-kitoblariga ko‘ra, davlat qarzini barqarorlashtirish uchun zarur bo‘lgan fiskal tuzatish hajmi YaIMning 3%idan 3,5%igacha oshgan. Fransiya byudjeti taqchilligi 2026-yil oxiriga borib YaIMning 5,4%iga yetishi mumkin.

«Siyosiy tarqoqlik va murakkab ijtimoiy vaziyat fiskal konsolidatsiyani izchil amalga oshirishni qiyinlashtiradi», — dedi Fitch tahlilchilari.

Fransiya davlat obligatsiyalari daromadliligi oktabrda boshqa rivojlangan bozorlardagiga qaraganda keskinroq oshib, so‘nggi 24 yildagi eng yuqori darajaga yetdi. Fransiya va Germaniyaning 10 yillik davlat obligatsiyalari daromadliligi o‘rtasidagi farq sentabr boshidagi 85 bazis punktidan oktabrda 178 bazis punktigacha kengaydi, biroq juma kuniga kelib qariyb 165 bazis punktigacha qisqardi.

Vaziyat yaqinlashib kelayotgan prezident saylovi va Bosh vazir Sébastien Lecornu hukumatining parlamentda ko‘pchilikka ega emasligi tufayli yanada murakkablashmoqda. U taklif qilgan byudjet xarajatlarni cheklash va soliq tushumlarini oshirish orqali 2027-yilda taqchillikni YaIMning 5%igacha kamaytirishni ko‘zda tutadi.

Moliya vaziri Roland Lescure Fitch qarori yil oxirigacha mas’uliyatli byudjetni qabul qilish zarurligini ta’kidlaganini aytdi. Agentlik reytingni navbatdagi reja asosidagi qayta ko‘rib chiqishni fevral oxirigacha yakunlamoqchi.

Siyosiy beqarorlik fonida Fransiya iqtisodiyoti qisqardi

Fitch qaroridan bir hafta oldin Moody’s Fransiya reytingini o‘zgarishsiz qoldirib, prognozni salbiy darajada saqlagan edi. Fransiya rasmiylari bu qarorni iqtisodiyotning barqarorligi va hukumatning fiskal siyosatiga bo‘lgan ishonch tasdig‘i sifatida talqin qildi.

Biroq iqtisodiy ko‘rsatkichlar yomonlashishda davom etmoqda. Yuqori foiz stavkalari, sust investitsiyalar va siyosiy noaniqlik hukumatning davlat moliyasini barqarorlashtirish imkoniyatini cheklamoqda.

Yana bir xavotirli belgi — Fransiya YaIMining 2026-yil uchinchi choragida 0,1%ga qisqarishi bo‘ldi. Ikkinchi chorakda turg‘unlik kuzatilganidan so‘ng, yuqori qarz olish xarajatlari va energiya narxlarining balandligi fonida iqtisodiyot yana qisqardi.

Iqtisodiy faollikning sustligi soliq tushumlarini cheklab, qarz yukini oshirish orqali byudjet taqchilligini kamaytirishni qiyinlashtiradi. Siyosiy noaniqlik esa investitsiyalarni yanada susaytirib, hukumat taklif qilgan choralarni amalga oshirishni murakkablashtiradi.

Avvalroq Fransiya rasmiylari byudjet taqchilligining yanada kengayishiga yo‘l qo‘ymaslik bilan birga, keng ko‘lamli norozilik namoyishlari fonidagi keskinlikni yumshatishga intilgani haqida xabar bergan edik. Hukumat namoyishchilarning talablari va davlat xarajatlarini nazorat qilish zarurati o‘rtasida murosa izlayotgan edi.

Ushbu material uchinchi tomon fikrlarini o'z ichiga olishi mumkin, ushbu veb-sahifadagi ma'lumotlar va ma'lumotlarning hech biri bizning Ogohlantirish bo'yicha investitsiya maslahati hisoblanmaydi. Biz qat'iy Tahririy yaxlitlikka rioya qilsak-da, ushbu postda hamkorlarimizning mahsulotlariga havolalar bo'lishi mumkin.