CEO WeFi: Ngân hàng phóng đại mối đe dọa từ stablecoin

​Các ngân hàng truyền thống lo ngại mất tiền gửi vào tay stablecoin và đang thúc đẩy các biện pháp hạn chế đối với công ty crypto. Nhưng mối đe dọa này thực sự nghiêm trọng đến đâu, và các nền tảng dựa trên blockchain có thể cạnh tranh với những tên tuổi lớn nhất trong ngành hay không? Trong cuộc phỏng vấn với Traders Union, CEO WeFi Maksym Sakharov trao đổi về tương lai của ngành ngân hàng, quy định về stablecoin và vai trò của trí tuệ nhân tạo trong đầu tư.

Vì sao stablecoin trở thành mối đe dọa đối với tiền gửi ngân hàng

Một trong những điểm tranh cãi chính trên thị trường tài chính Mỹ là liệu người nắm giữ stablecoin có được phép nhận phần thưởng hay không. Các ngân hàng truyền thống phản đối những khoản thanh toán này vì lo ngại tiền gửi sẽ chảy sang các đồng đô la kỹ thuật số. Trong khi đó, các công ty crypto xem những hạn chế này là rào cản cạnh tranh.

Sakharov cho rằng vấn đề này cần được đánh giá dựa trên tác động thực tế đối với hoạt động cho vay trong nền kinh tế Mỹ.

“Tôi hiểu vì sao các ngân hàng lo mất tiền gửi. Họ dùng số tiền đó để cho vay, nhưng tôi cho rằng mối nguy đang bị phóng đại. Hội đồng Cố vấn Kinh tế của Nhà Trắng ước tính rằng lệnh cấm hiệu quả đối với khoản lợi tức trả cho việc nắm giữ stablecoin sẽ chỉ giúp hoạt động cho vay của ngân hàng tăng thêm 2,1 tỷ USD, tương đương khoảng 0,02% tổng dư nợ.”

Cuộc tranh luận trở nên gay gắt hơn khi Mỹ triển khai Đạo luật GENIUS, thiết lập các quy định cho stablecoin thanh toán. Vào tháng 10, Văn phòng Kiểm soát Tiền tệ (OCC) đã nới lỏng cách tiếp cận đối với phần thưởng được chi trả thông qua bên thứ ba. Hiện cơ quan quản lý dự định xem xét các vi phạm tiềm tàng theo từng trường hợp.

Theo Sakharov, sự thiếu chắc chắn này tạo thêm khó khăn cho các công ty crypto nhỏ hơn.

“OCC không đưa ra tiêu chí rõ ràng để doanh nghiệp xác định hình thức nào được phép. Các công ty lớn có thể thuê luật sư để tìm hiểu quy định. Các công ty crypto nhỏ hơn có thể đơn giản là ngừng cung cấp phần thưởng. Điều đó có thể mang lại lợi thế cho các ngân hàng mà họ không cần phải làm gì.”

Bắt đầu từ tháng 1 năm 2027, các tổ chức phát hành stablecoin sẽ bị cấm trả lãi chỉ vì người dùng nắm giữ token của họ. Tuy nhiên, phần thưởng được cung cấp thông qua các dịch vụ khác vẫn là vấn đề gây tranh luận.

Sakharov cho rằng các cơ quan quản lý cần phân định rõ các hình thức trả thưởng được phép và bị cấm. Một yếu tố quan trọng là nguồn tiền dùng để chi trả cho khách hàng.

“Nhưng nếu một ứng dụng độc lập trả cashback từ ngân sách của mình khi ai đó mua hàng, tôi sẽ xem đó là sự cạnh tranh thông thường, với điều kiện mô hình này là thực chất.”

Deobank khác neobank như thế nào?

Trong những năm gần đây, thuật ngữ “neobank ” ngày càng phổ biến trong ngành tài chính. Các ngân hàng số này cung cấp những dịch vụ tài chính quen thuộc thông qua ứng dụng di động. Tuy nhiên, phần lớn vẫn dựa vào hạ tầng ngân hàng truyền thống.

WeFi đề xuất một mô hình khác mang tên Deobank, sử dụng hạ tầng blockchain để ghi nhận số dư và quyết toán thanh toán. Sakharov giải thích cách tiếp cận này khác với các neobank thông thường.

“Các giao dịch có thể được kiểm tra trực tiếp trên mạng lưới. Khách hàng vẫn có thể sử dụng các dịch vụ ngân hàng quen thuộc, nhưng họ có khả năng quan sát nguồn tiền rõ hơn và kiểm soát tốt hơn cách tiền được lưu giữ và chuyển đi.”

Hạ tầng blockchain không loại trừ khả năng hợp tác với các mạng lưới thanh toán truyền thống. Vào tháng 4, WeFi công bố quan hệ đối tác với Visa, công ty cũng đang mở rộng hoạt động quyết toán bằng stablecoin. Sakharov cho rằng để tiền kỹ thuật số được chấp nhận rộng rãi, mọi người phải có thể sử dụng chúng cho các khoản mua sắm hằng ngày.

“Nếu ai đó được trả lương bằng đô la kỹ thuật số, họ vẫn muốn dùng số tiền đó để mua thực phẩm hoặc thanh toán khách sạn. Còn người bán chỉ muốn nhận khoản thanh toán bằng thẻ thông thường.”

Nơi có nhu cầu cao nhất đối với đô la kỹ thuật số

Bên ngoài Mỹ và châu Âu, việc sử dụng stablecoin phần lớn được thúc đẩy bởi nhu cầu tiếp cận các dịch vụ tài chính. Ở một số quốc gia, chuyển tiền quốc tế vẫn tốn kém, trong khi việc mở tài khoản ngoại tệ có thể gặp khó khăn.

Nhu cầu này đặc biệt rõ nét ở Đông Nam Á. Theo Chainalysis, Philippines, Thái Lan và Việt Nam ghi nhận 5,4 triệu giao dịch chuyển tiền điện tử ngang hàng, mỗi giao dịch có giá trị dưới 10.000 USD, trong 12 tháng tính đến tháng 6 năm 2026. Các giao dịch này chiếm 14,4% tổng số toàn cầu.

Sakharov cho rằng những con số này chủ yếu phản ánh nhu cầu thực tế của cá nhân và doanh nghiệp.

“Phần lớn nhu cầu đến từ những người gặp phải các vấn đề rất thực tế về tiền bạc. Người làm việc ở nước ngoài cần gửi tiền cho gia đình. Một doanh nghiệp nhỏ cần thanh toán cho nhà cung cấp ở quốc gia khác. Đôi khi việc mở tài khoản đô la rất khó khăn, hoặc dịch vụ thanh toán quốc tế hiện có quá đắt đỏ.”

Tuy nhiên, chuyển stablecoin không giải quyết được mọi vấn đề. Người nhận thường cần đổi tài sản kỹ thuật số sang nội tệ, việc này đòi hỏi phải tiếp cận được các nhà cung cấp dịch vụ tài chính đáng tin cậy.

Vì sao quy định đang trở thành yếu tố mang tính quyết định

Tại Liên minh châu Âu, Quy định về Thị trường Tài sản Tiền điện tử (MiCA) đã trở thành nền tảng cho việc quản lý thị trường crypto. Quy định này thiết lập các yêu cầu chung đối với nhà cung cấp dịch vụ crypto và cho phép các công ty được cấp phép tại một quốc gia EU cung cấp những dịch vụ thuộc phạm vi điều chỉnh trên toàn khối, tùy thuộc vào các thủ tục cần thiết.

Sakharov xem việc áp dụng các quy định chung là một lợi thế quan trọng đối với thị trường châu Âu.

“Các công ty tiền mã hóa ở châu Âu đã mất nhiều năm ứng phó với những cách tiếp cận khác nhau của từng quốc gia về cấp phép. MiCA mang đến một khuôn khổ chung và tôi cho rằng đây là một bước tiến.”

Đồng thời, việc tuân thủ các yêu cầu mới phát sinh thêm chi phí. Với các công ty nhỏ, chi phí cấp phép và hỗ trợ pháp lý có thể trở thành gánh nặng đáng kể. Một số sản phẩm cũng không dễ xếp vào các nhóm quy định hiện hành.

Ngoài châu Âu, Sakharov đặc biệt đánh giá cao Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Dubai có cơ quan quản lý tài sản ảo riêng là VARA, trong khi một số dịch vụ stablecoin thuộc phạm vi quy định của Ngân hàng Trung ương UAE.

“Nếu phải chọn một nơi, tôi sẽ chọn UAE, đặc biệt là Dubai. Tiểu vương quốc này có một lĩnh vực tài chính phát triển lâu đời, vì vậy có những lý do thiết thực để hiện diện tại đây, không chỉ vì ngành tiền mã hóa.”

Theo Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai (DIFC), hơn 1.100 công ty tài chính chịu sự quản lý đã hoạt động tại đây trong nửa đầu năm 2026. Sự tập trung của các tổ chức tài chính tạo cơ hội để các dự án tiền mã hóa hợp tác với các công ty tài chính truyền thống.

Tuy nhiên, hạ tầng tài chính phát triển không đồng nghĩa với việc đáp ứng các yêu cầu quản lý là dễ dàng. Sakharov chỉ ra chi phí cấp phép cao và yêu cầu tuân thủ quy định của nhiều cơ quan quản lý.

AI sẽ thay đổi cách sử dụng stablecoin như thế nào

Một hướng phát triển khác của công nghệ tài chính là tích hợp trí tuệ nhân tạo với blockchain. Các tác nhân AI hiện đã có thể thực hiện một số giao dịch liên quan đến tài sản số trong giới hạn chi tiêu do người dùng thiết lập.

Trước đây, WeFi dự đoán AI và trừu tượng hóa tài khoản sẽ giúp người dùng phổ thông tiếp cận stablecoin và DeFi dễ dàng hơn. Sakharov cho rằng một số dự đoán này đang trở thành hiện thực.

“Để gửi đô la kỹ thuật số cho ai đó từ một ví tiền mã hóa thông thường, trước tiên bạn có thể phải mua một loại tiền mã hóa khác chỉ để trả phí giao dịch. Một số ví mới hơn xử lý việc đó giúp bạn. Bạn nhập số tiền, xác nhận thanh toán là xong.”

Theo Sakharov, tiềm năng của AI không chỉ dừng lại ở xử lý thanh toán. Trong tương lai, các hệ thống như vậy cũng có thể đóng vai trò trong những giao dịch tài chính phức tạp hơn.

“Tôi có thể hình dung AI giúp mọi người so sánh chi phí và rủi ro của các dịch vụ cho vay DeFi khác nhau trước khi rót tiền vào một dịch vụ. Nhưng tôi vẫn muốn phê duyệt mọi khoản đầu tư trước khi tác nhân AI chuyển tiền của mình.”

Điều gì đang cản trở token hóa bất động sản

Dù các công ty tài chính ngày càng quan tâm đến việc token hóa tài sản thực, một số phân khúc của thị trường này đang phát triển chậm hơn nhiều so với kỳ vọng.

Sakharov, người từng góp phần xây dựng một nền tảng blockchain cho giao dịch bất động sản, cho rằng một trong những trở ngại chính là sự phức tạp trong việc xác định và bảo vệ quyền pháp lý của nhà đầu tư.

“Nếu ai đó mua một token đại diện cho 10% một tòa chung cư, họ cần biết chính xác mình sở hữu thứ gì. Token đó có thể mang lại cho họ cổ phần trong một công ty sở hữu tòa nhà, chứ không phải quyền sở hữu trực tiếp đối với bất động sản. Các tài liệu giao dịch sẽ xác định họ có những quyền gì.”

Một vấn đề nghiêm trọng khác là thị trường thứ cấp cho bất động sản được token hóa. Theo Sakharov, ban đầu ngành này đã đánh giá thấp vấn đề đó.

“Nhà đầu tư có thể muốn rút tiền sau một năm nhưng phát hiện không có người mua. Việc phát hành token không tạo ra nhu cầu đối với token đó, vì vậy tiền của họ có thể bị khóa trong khoản đầu tư.”

Sakharov dự đoán token hóa sẽ trở nên phổ biến hơn nhưng không xem đây là giải pháp toàn diện cho thị trường bất động sản. Blockchain có thể đơn giản hóa một số khâu giao dịch, nhưng không thể thay thế hồ sơ quyền sở hữu được pháp luật công nhận hoặc vai trò của các tổ chức tài chính.

Các nền tảng mới có thể thách thức JPMorgan và HSBC không?

Các tập đoàn tài chính lớn đã tích cực thử nghiệm blockchain. JPMorgan sử dụng nền tảng Kinexys cho thanh toán và quyết toán, trong khi HSBC đang phát triển dịch vụ tiền gửi được token hóa, cho phép khách hàng doanh nghiệp giao dịch suốt ngày đêm.

Tuy nhiên, sự phát triển của công nghệ blockchain đặt ra câu hỏi về mối quan hệ trong tương lai giữa các ngân hàng truyền thống và những nền tảng tài chính mới nổi. Sakharov cho rằng cả cạnh tranh lẫn hợp tác đều có thể xảy ra.

“Có, tôi nghĩ các ngân hàng vận hành trên nền tảng blockchain sẽ cạnh tranh với những ngân hàng lâu đời, đặc biệt trong lĩnh vực thanh toán quốc tế. Nếu một nhà cung cấp nhỏ hơn có thể chuyển tiền đến người nhận nhanh hơn hoặc với chi phí thấp hơn, khách hàng sẽ nhận thấy.”

Tuy nhiên, các ngân hàng truyền thống vẫn có những lợi thế đáng kể, bao gồm tệp khách hàng sẵn có, giấy phép và hoạt động cho vay quy mô lớn. Vì vậy, Sakharov cho rằng các nền tảng blockchain mới không chỉ có thể cạnh tranh với những tổ chức này mà còn cung cấp công nghệ để hiện đại hóa hạ tầng tài chính hiện có.