DNB schetst hogere inflatie- en groeirisico's bij langdurig hoge energieprijzen in Nederland

DNB schetst hogere inflatie- en groeirisico's bij langdurig hoge energieprijzen in Nederland
DNB waarschuwt voor risico's

De Nederlandsche Bank werkt in haar Voorjaarsraming twee alternatieve scenario's uit om de economische gevolgen van aanhoudend hoge olie- en gasprijzen voor Nederland in kaart te brengen. Daarbij lopen inflatie, financieringskosten en onzekerheid op, terwijl de economische groei afzwakt en de druk op huishoudens en bedrijven toeneemt.

Hoogtepunten

  • DNB verwacht in het ongunstige scenario een inflatie van 2,9% in 2027 met langdurig hogere energieprijzen en afzwakkende economische groei.
  • In het zware scenario bereikt de inflatie 4,6% in 2027, loopt de werkloosheid op boven 5% en krimpt de binnenlandse- en buitenlandse vraag.
  • DNB waarschuwt dat langdurig hoge energieprijzen tweede ronde-effecten en langere periode van hoge inflatie kunnen veroorzaken, mogelijk leidend tot hogere ECB-rente.

Scenario's voor inflatie en groei

Zoals De Nederlandsche Bank meldt, zijn naast de basisraming een ongunstig en een zwaar scenario opgesteld om te laten zien wat er kan gebeuren als energieprijzen langer hoog blijven en verder oplopen.

In beide scenario's blijft de energiemarkt gespannen en stijgen de kosten voor bedrijven en huishoudens. Die hogere lasten werken door in transport, voedsel en andere winkelprijzen, terwijl ook de onzekerheid op financiële markten toeneemt. Banken en investeerders worden daardoor terughoudender met nieuwe financiering en vragen hogere rentes, wat lenen duurder maakt en de groei verder afremt.

De uitkomsten verschillen vooral in de omvang en duur van de schok. In het ongunstige scenario stijgen de energieprijzen, maar dalen zij na een piek in het derde kwartaal van 2026 relatief snel; in het zware scenario lopen olie- en gasprijzen sterker op en blijven zij veel langer hoog, terwijl wordt aangenomen dat overheid en centrale bank hun beleid niet aanpassen.

Gevolgen voor Nederlandse economie

In het ongunstige scenario loopt de inflatie op tot 2,9% in 2027 en blijft zij ook in 2028 hoger dan in de raming. De economische groei vertraagt licht doordat koopkracht onder druk komt te staan, investeringen worden uitgesteld en de internationale handel minder hard groeit, een extra kwetsbaarheid voor een exportgerichte economie als Nederland.

In het zware scenario krijgt de economie een steviger terugslag, vooral in 2027. De vraag uit binnen- en buitenland neemt af, huishoudens beperken hun uitgaven, bedrijven zien hun omzet dalen en de werkloosheid loopt op tot boven de 5%.

De inflatie piekt in dat zware scenario op 4,6% in 2027. DNB wijst er ook op dat tweede ronde-effecten kunnen ontstaan als hogere lonen worden doorberekend in prijzen, waardoor de inflatie langer hoog blijft; in zo'n situatie ligt een renteverhoging door de ECB voor de hand. In 2028 neemt de inflatie wel iets af door dalende energieprijzen, maar zij blijft nog altijd duidelijk boven de raming.

Volgens DNB laten de scenario's zien hoe breed een langdurige periode van hoge energieprijzen doorwerkt in de Nederlandse economie. Tegelijk benadrukt de centrale bank dat beleidsmakers in de praktijk kunnen ingrijpen, bijvoorbeeld via hogere rentes of steunmaatregelen voor huishoudens, terwijl de scenario's vooral bedoeld zijn om Nederland voor te bereiden op een langere oorlog in het Midden-Oosten.

In ons eerdere artikel over de ECB-renteverhoging naar 2,25% legden we uit dat de centrale bank voor het eerst in bijna drie jaar de rente optrok om de oplopende inflatie door duurdere olie en gas af te remmen. We benadrukten daarbij dat de ECB voorzichtig blijft omdat de economische groei al verzwakt en de duur en intensiteit van de energieschok onzeker zijn.

Dit materiaal kan meningen van derden bevatten, geen van de gegevens en informatie op deze webpagina vormt beleggingsadvies volgens onze Disclaimer. Hoewel we ons houden aan strikte Redactionele Integriteit, kan deze post verwijzingen bevatten naar producten van onze partners.