Nederlandse exporteurs zien leveringsrisico's oplopen door blokkade Straat van Hormuz

Nederlandse exporteurs zien leveringsrisico's oplopen door blokkade Straat van Hormuz
Exporteurs onder druk Hormuz

Nederlandse bedrijven die leveren aan het Midden-Oosten krijgen te maken met stilvallende logistiek en oplopende kosten, nu de Straat van Hormuz geblokkeerd is en luchtruimen in de regio gesloten blijven. Volgens betrokken partijen in het NOS-artikel nemen grote zeevrachtvervoerders geen nieuwe opdrachten aan en zijn veel zendingen onderweg gestrand, wat direct doorwerkt in exportstromen van onder meer voedsel, medicijnen en industriële onderdelen.

Hoogtepunten

  • Door de blokkade van de Straat van Hormuz is het zeetransport van en naar het Midden-Oosten met circa 80 procent afgenomen, waardoor containers in havens blijven vaststaan.
  • Luchtvracht naar het Midden-Oosten is sterk beperkt door gesloten luchtruimen en geannuleerde vluchten, waardoor tijdkritische goederen zoals medicijnen en verse vis extra risico lopen.
  • Exporteurs zoeken alternatieve routes via Saudi-Arabië of grotere directe vluchten naar Azië, terwijl logistieke verstoppingen en contractrisico’s de mondiale toeleveringsketen onder druk zetten.

Transportketen onder druk door zee- en luchtbeperkingen

Het vervoer van goederen naar het Midden-Oosten verloopt meestal via zee, maar door de blokkade van de Straat van Hormuz is dat volgens het artikel van NOS vrijwel onmogelijk geworden. Grote rederijen als Maersk en MSC zouden tijdelijk geen nieuwe opdrachten van, naar of via de regio accepteren, waardoor containers in omliggende havens blijven steken. Casper Roerade van Evofenedex zegt dat de opstopping maanden kan aanhouden voordat die is weggewerkt. Hij ziet dat er op dit moment circa 80 procent minder vracht via zee en lucht naar de regio gaat.

Ook de luchtvracht is sterk beperkt doordat meerdere landen hun luchtruim al dagen gesloten houden en luchtvaartmaatschappijen vluchten schrappen. Roerade wijst erop dat normaal ongeveer de helft van alle luchtvracht een stop in het Midden-Oosten maakt, en dat dit nu nog amper kan. KLM Cargo vervoert een deel van de vracht in passagiersvliegtuigen en zet daarnaast vrachttoestellen in, waarbij het bedrijf aangeeft dat er voor de oorlog bijna dagelijks drie vrachtvluchten naar de getroffen gebieden gingen. Charlotte Elpers van KLM noemt vooral tijdkritische goederen zoals medicijnen, verse vis en essentiële onderdelen voor fabrieken als kwetsbaar in deze situatie.

Exporteurs van voedsel en biocontrole zoeken noodroutes

Voor Squiby Foods, exporteur van voedingsmiddelen zoals kaas en vis, is de impact groot omdat een groot deel van de omzet uit de regio komt. Commercieel directeur Robert Lesmeister zegt dat er nog zo'n 25 containers verspreid over de route op het water liggen, terwijl in de loods pallets klaarstaan die al onderweg hadden moeten zijn. Hij benadrukt dat zeevracht voor houdbare producten meestal geen probleem is, maar dat de transporttijd voor verse waar beperkt moet blijven. Zolang de route via Hormuz dicht blijft, blijft het volgens hem onzeker wat er de komende weken met de vastgelopen vracht gebeurt.

Ook Koppert, dat insecten en mijten levert voor biologische gewasbescherming, kan de regio moeilijk bereiken. Manager wereldwijde logistiek Martijn van de Waarsenburg zegt dat het om levende organismen gaat die snel bij klanten moeten zijn, waardoor vertraging direct risico's oplevert. Toen de oorlog uitbrak stonden er volgens hem tien zendingen klaar om per vliegtuig naar of via het Midden-Oosten te worden vervoerd. Voor bestemmingen in Afrika zijn alternatieve routes gevonden, maar het Midden-Oosten is volgens Koppert nog steeds niet bereikbaar.

Midden-Oosten blijft cruciaal knooppunt voor wereldhandel

Naast de directe export naar de regio speelt het Midden-Oosten een belangrijke rol als doorvoerhub voor wereldwijde handel, vooral richting andere delen van Azië. Elpers zegt dat KLM nu met grotere vliegtuigen werkt om rechtstreeks naar bestemmingen in die regio te kunnen vliegen, als alternatief voor routes die normaal via het Midden-Oosten lopen. Roerade geeft aan dat vervoerders routes proberen te verleggen zodat handel kan doorgaan, bijvoorbeeld via landtransport vanuit Saudi-Arabië waar sommige luchthavens nog open zijn. Die omleidingen vragen volgens de betrokkenen tijd en extra organisatie, terwijl opstoppingen bij havens en het uitvallen van overstappunten de keten blijven belasten.

Ondertussen verwachten experts niet direct acute voedseltekorten in de regio, ondanks de grote importafhankelijkheid. Niels de Hoog, econoom bij Atradius, zegt dat landen in het Midden-Oosten gemiddeld ongeveer 80 procent van hun voedsel importeren, maar vaak voorraden hebben voor meerdere maanden. Daarmee verschuift de aandacht op korte termijn vooral naar logistieke haalbaarheid, contractrisico's en het kunnen blijven leveren van tijdkritische producten. Lesmeister stelt dat exporteurs in zulke omstandigheden vooral flexibel moeten blijven, en verwijst naar eerdere crises waar bedrijven zich ook doorheen moesten slaan.

We meldden eerder dat het escalerende militaire conflict in het Midden-Oosten toeleveringsketens verstoort, met extra druk door hogere olieprijzen na onrust rond de Straat van Hormuz. In dat stuk legden we uit hoe die combinatie van logistieke onzekerheid en duurdere energie de kosten en risico’s voor bedrijven kan vergroten, met name in sectoren die afhankelijk zijn van wereldwijde aanvoer.

Dit materiaal kan meningen van derden bevatten, geen van de gegevens en informatie op deze webpagina vormt beleggingsadvies volgens onze Disclaimer. Hoewel we ons houden aan strikte Redactionele Integriteit, kan deze post verwijzingen bevatten naar producten van onze partners.