Europese luchtvaart ziet kerosinekosten oplopen door verstoring aanvoer

Europese luchtvaart ziet kerosinekosten oplopen door verstoring aanvoer
Kerosinekosten stijgen fors

Volgens luchtvaartdeskundigen en toelichting van ING-econoom Rico Luman staat de Europese markt voor vliegtuigbrandstof onder druk nu de oorlog in het Midden-Oosten aanhoudt en de aanvoer uit de Golfregio stokt. Daardoor is kerosine fors duurder geworden dan voorheen en rekenen luchtvaartmaatschappijen hogere kosten door in hun tarieven. De vraag op de markt is nu niet alleen hoe hoog de prijs nog oploopt, maar ook of de bevoorrading in Europa later dit jaar voldoende ruim blijft.

Hoogtepunten

  • De kerosineprijs in Europa is opgelopen tot bijna €3 per liter, tegenover normaal €2,20-2,30, door verstoring van de aanvoer uit de Golfregio.
  • Sommige luchtvaartmaatschappijen zoals Air France-KLM hebben via hedging 62 procent van hun brandstofkosten afgedekt, maar blijven bij langdurige verstoring blootgesteld aan verdere prijsstijgingen.
  • Europese luchthavens in het ARA-gebied beschikken momenteel nog over aanzienlijke kerosinevoorraden, maar het risico op hogere ticketprijzen stijgt als de schaarste aanhoudt.

Aanvoerdruk en prijsstijging in de keten

Een belangrijk deel van de kerosine voor Europa komt uit het Midden-Oosten, terwijl die aanvoer volgens de aangehaalde deskundigen momenteel tot stilstand is gekomen. Luman zegt dat ongeveer 30 procent van de leveringen in Europa uit de Golfregio komt en dat de afhankelijkheid van de Straat van Hormuz de kwetsbaarheid vergroot. Omdat op kerosine geen accijnzen worden geheven, valt de prijsstijging sterker uit dan aan de pomp.

Luchtvaarteconoom Floris de Haan van de Erasmus Universiteit zegt dat de hele keten momenteel verstoord is. Volgens hem hangt de prijs van kerosine niet alleen af van ruwe olie, maar ook van ontwikkelingen verderop in de raffinageketen. Hij ziet daarnaast dat maatschappijen nog afwachten hoe concurrenten hun ticketprijzen aanpassen.

Bij HeliCentre in Lelystad kiest het bedrijf juist voor extra inkoop om verdere stijgingen en schaarste voor te zijn. Het bedrijf heeft een tankwagen met 30.000 liter kerosine besteld. Directeur Jeroen Peddemors zegt dat de prijs inmiddels bijna 3 euro per liter bedraagt, tegen normaal 2,20 tot 2,30 euro.

Brandstofcontracten beperken impact voor deel van sector

Niet elke luchtvaartmaatschappij wordt op dezelfde manier geraakt door de stijgende brandstofprijzen en de veiligheidsrisico's in de Golfregio. De Haan zegt dat maatschappijen uit de Golfregio het sterkst worden getroffen op veiligheidsgebied en daardoor directer met problemen kampen. Voor Europese maatschappijen speelt ook mee in hoeverre hun netwerk en thuisbasis blootstaan aan de verstoringen.

Daarnaast hebben sommige maatschappijen een deel van hun brandstofkosten vooraf vastgelegd via zogeheten fuel hedging. Luman zegt dat Air France-KLM begin dit jaar 62 procent van de brandstofkosten had afgedekt, maar niet volledig. Volgens hem wordt in de Verenigde Staten minder gehedged, waardoor maatschappijen daar sneller door prijsbewegingen worden geraakt.

Die contracten dempen de schok, maar nemen het risico niet weg als de verstoring langer aanhoudt. Vooral op langeafstandsvluchten, waar het brandstofaandeel in de kosten hoger ligt, kunnen prijsstijgingen zwaarder doorwerken. Daardoor kunnen boekingen voor het najaar en de winter duurder uitvallen dan tickets die al eerder zijn verkocht.

Voorraadpositie in ARA-gebied biedt nog buffer

Volgens Luman is er in Europa nu nog geen direct tekort aan kerosine op luchthavens. Hij wijst erop dat luchthavens in Noordwest-Europa profiteren van hun nabijheid tot raffinaderijen en grote voorraden in Amsterdam, Rotterdam en Antwerpen, het zogehete ARA-gebied. Ook zijn er pijpleidingen van de havens naar onder meer Schiphol en Frankfurt.

Naast de reguliere aanvoer is er volgens hem nog een aanzienlijke buffervoorraad aanwezig bij opslagbedrijven zoals Vopak. Die reserves kunnen worden ingezet als de markt verder onder druk komt te staan. Daardoor verwacht hij op korte termijn nog geen acute tekorten op grote Europese luchthavens.

Wel blijft de markt gevoelig voor een langdurige blokkade en verdere verstoring van de toevoer uit de Golf. Als de schaarste aanhoudt, neemt de kans toe dat luchtvaartmaatschappijen hun hogere kosten breder gaan doorberekenen. Dat kan de Europese luchtvaartsector later in het jaar opnieuw raken via hogere operationele lasten en duurdere tickets.

We meldden eerder dat de energieverstoring in de Golf waarschijnlijk langer aanhoudt en Europa harder raakt, waarbij vooral diesel en kerosine kwetsbaar zijn voor prijsdruk en schaarste. In dat artikel werd ook beschreven dat Nederland zich voorbereidt op mogelijke tekorten dankzij grote voorraden en crisisoverleg, terwijl de markt al vóór fysieke tekorten last kan krijgen van oplopende prijzen en verstoringen in de keten.

Dit materiaal kan meningen van derden bevatten, geen van de gegevens en informatie op deze webpagina vormt beleggingsadvies volgens onze Disclaimer. Hoewel we ons houden aan strikte Redactionele Integriteit, kan deze post verwijzingen bevatten naar producten van onze partners.