Nederlandse defensie zet sterker in op onbemande wapensystemen en digitalisering

Nederlandse defensie zet sterker in op onbemande wapensystemen en digitalisering
Defensie kiest voor drones

Tegen de achtergrond van de oorlog in Oekraïne en bredere geopolitieke spanningen kiest Defensie de komende jaren voor een ingrijpende aanpassing van de krijgsmacht. De plannen mikken erop dat binnen vijf jaar meer dan de helft van de operationele effecten met behulp van onbemande systemen wordt bereikt.

Hoogtepunten

  • Nederlandse Defensie investeert fors in onbemande wapensystemen, digitalisering en counterdrone-capaciteit als reactie op de oorlog in Oekraïne, aldus de Defensienota 'Samen Voorwaarts'.
  • Alle krijgsmachtdelen krijgen aanvullende onbemande middelen; de marine krijgt bijvoorbeeld schepen met minimale bemanning en de landmacht zet in op een gelaagd systeem van drones en elektronische oorlogsvoering.
  • Voor veel nieuw materieel noemt de Defensienota geen aantallen om informatie voor tegenstanders te beperken, terwijl samenwerking binnen de NAVO essentieel blijft voor Nederlandse veiligheid.

Nieuwe koers in defensieplanning

Zoals gemeld door NOS, staat die omslag centraal in de nog vertrouwelijke Defensienota 'Samen Voorwaarts', die minister Yesilgöz en staatssecretaris Boswijk later vandaag presenteren. In de nota schrijven de bewindslieden dat Defensie fors investeert in onbemande systemen en in de verdediging daartegen, als onderdeel van een krijgsmacht die sneller, slimmer en wendbaarder moet worden.

Volgens de plannen is de koerswijziging in belangrijke mate ingegeven door de oorlog die Rusland tegen Oekraïne is begonnen. Defensie ziet daarin dat drones en andere onbemande systemen het slagveld snel veranderen, terwijl het inefficiënt en kostbaar is om dure luchtverdedigingsraketten in te zetten tegen goedkope drones.

Daarom wil het kabinet niet alleen meer onbemande wapensystemen invoeren, maar ook de digitalisering van de krijgsmacht versnellen. Defensie wil samen met de Nederlandse defensie-industrie een speciaal ontwikkellab opzetten voor counterdrone-capaciteit, met systemen die drones kunnen bestrijden, en daarnaast geld reserveren voor snel toepasbare innovaties die direct kunnen inspelen op veranderingen op het slagveld.

Gevolgen voor krijgsmachtdelen en veiligheidsbeleid

Alle krijgsmachtdelen krijgen met de nieuwe aanpak te maken. De marine wordt versterkt met onder meer relatief eenvoudige schepen met minimale of geen bemanning, de landmacht krijgt een gelaagd systeem van drones, counterdrones en elektronische oorlogsvoering, en ook de luchtmacht krijgt extra onbemande systemen, al worden daarover nog weinig details gegeven.

Tegelijk blijven ook investeringen in klassieke capaciteit overeind. De marine krijgt meer zelfverdedigingscapaciteit en een uitbreiding van de NH-90-vloot, de landmacht investeert in gevechtskracht van onder meer de zware gemechaniseerde brigade en de luchtmobiele brigade, en er komen een vierde gevechtsbataljon, versterking van de genie, een extra tankvliegtuig en extra F-35-straaljagers.

Opvallend is dat in de nota voor veel nieuw materieel geen aantallen worden genoemd, anders dan in eerdere defensieplannen. Die terughoudendheid moet voorkomen dat tegenstanders wijzer worden gemaakt, maar raakt ook aan het budgetrecht van de Tweede Kamer, die over de uitgaven beslist.

Defensie koppelt de nieuwe koers aan een breder verslechterend veiligheidsbeeld, met naast Russische agressie ook verwijzingen naar China, geweld in het Midden-Oosten, terrorisme en klimaatverandering als mogelijke bron van conflicten, voedselonzekerheid en migratie. Samenwerking binnen de NAVO blijft volgens de nota essentieel voor de veiligheid van Nederland.

In onze eerdere berichtgeving over de groeiende politieke druk richting Prinsjesdag schreven we dat het minderheidskabinet onder druk komt te staan doordat JA21 en Pro elkaar uitsluiten als samenwerkingspartner. Daarbij zette JA21 steun aan de kabinetsbegroting afhankelijk van lastenverlichting en extra aandacht voor veiligheid, terwijl de meerderheidsopties in de Tweede Kamer beperkt bleven en het kabinet gesprekken voerde om alsnog een financiële deal te sluiten.

Dit materiaal kan meningen van derden bevatten, geen van de gegevens en informatie op deze webpagina vormt beleggingsadvies volgens onze Disclaimer. Hoewel we ons houden aan strikte Redactionele Integriteit, kan deze post verwijzingen bevatten naar producten van onze partners.