België onderzoekt alternatieven nu vertraagde Damen-fregatten druk zetten op marinesamenwerking
De vertraging van nieuwe fregatten voor België vergroot de onzekerheid over de inzetbaarheid van de Belgische marine in de komende jaren. Brussel kijkt daardoor naar noodscenario's en mogelijke alternatieve bouwers, terwijl het project ook extra druk zet op de samenwerking met Nederland.
Hoogtepunten
- De levering van Damen-fregatten aan België is uitgesteld tot rond 2034, met kosten gestegen van 600 miljoen naar bijna 1,3 miljard euro.
- België overweegt alternatieven bij Frankrijk, Duitsland en Turkije vanwege bezorgdheid over verouderde fregatten en groeiende onzekerheid in de BeNeSam-samenwerking met Nederland.
- Duitse terugtrekking uit een Damen-project en Belgische twijfels vergroten druk op Damen, terwijl Nederland extra fregatten overweegt om eventuele capaciteitsverliezen op te vangen.
Vertraging vergroot druk op Belgisch fregattenprogramma
Zoals NOS meldt, zorgen de uitgestelde leveringen van fregatten door de Nederlandse scheepsbouwer Damen voor groeiende zorgen bij de Belgische regering. Minister van Defensie Theo Francken noemt de situatie een groot probleem en wil scheepsbouwende landen als Frankrijk, Duitsland en Turkije benaderen om te onderzoeken of zij de order kunnen overnemen.België en Nederland werken al jarenlang nauw samen binnen BeNeSam, waarbij beide marines onder meer hetzelfde materieel gebruiken, opleidingen delen en een gezamenlijk hoofdkwartier hebben. Die samenwerking lag ook aan de basis van de gezamenlijke aankoop in 2018 van mijnenbestrijdingsvaartuigen en fregatten, waarbij Nederland de bestelling van de fregatten bij Damen plaatste.
Voor België is de vertraging extra gevoelig omdat de huidige fregatten, de Leopold 1 en Louise-Marie, sinds de jaren 90 in dienst zijn en het einde van hun levensduur naderen. De oplevering van de nieuwe schepen stond eerst gepland voor 2027, verschoof daarna naar 2031 en komt nu volgens eerdere inzichten pas rond 2034 in beeld, terwijl de kosten zijn opgelopen van 600 miljoen naar bijna 1,3 miljard euro.
Volgens defensie-expert Michelle Haas van de Universiteit Gent is het benaderen van andere landen vooral een pragmatische stap. Tegelijk blijft België volgens haar het liefst vasthouden aan Damen, omdat een afwijkend scheepstype de interoperabiliteit met Nederland zou bemoeilijken en daarmee de basis van de bilaterale marinesamenwerking zou aantasten.
Gevolgen voor Damen en de regionale defensiesector
De problemen komen voor Damen op een gevoelig moment, nadat Duitsland eind vorige maand uit een groot maritiem samenwerkingsproject met het bedrijf stapte na berichten over vertragingen en hogere kosten. Dat vergroot de aandacht voor de uitvoerbaarheid van grote marineprogramma's van de Nederlandse scheepsbouwer.De impact van een Belgisch vertrek hoeft voor Damen volgens vakmedium Marineschepen.nl niet per se even groot te zijn als in Duitsland. Nederland heeft namelijk plannen om meer fregatten te bestellen, waardoor een deel van de capaciteit of orderomvang mogelijk kan worden opgevangen als België zich terugtrekt.
Er wordt ook gekeken naar tijdelijke oplossingen om te voorkomen dat België een periode zonder fregatten komt te zitten. Zo kan een tussenoplossing met eenvoudiger of goedkopere schepen de operationele kloof verkleinen, terwijl Brussel tegelijk probeert extra onderhandelingsruimte te creëren over prijs, levering of tijdelijke vervanging.
De dreigende nieuwe Amerikaanse importheffingen zijn een onderwerp waarover we eerder schreven, met als kern dat een tijdelijke heffing van 10% binnenkort afloopt en kan worden opgevolgd door een nieuwe, juridisch steviger onderbouwde tariefronde. Daarbij blijft voor Europese en Nederlandse exporteurs onduidelijk of extra heffingen boven op de recent afgesproken 15% kunnen komen, wat de kans op tegenmaatregelen en verdere financiële druk vergroot.
Laatste BP nieuws
- Forex
- Crypto