Polska uruchamia 4,8 mld zł wsparcia dla przemysłu energochłonnego
Sejm przyjmuje ustawę, która ma wzmocnić konkurencyjność polskich firm energochłonnych i połączyć pomoc na wysokie koszty energii z inwestycjami modernizacyjnymi. Program o wartości 4,8 mld zł na lata 2027-2030 obejmuje m.in. sektor stalowy, chemiczny, szklarski, ceramiczny, cementowy i papierniczy.
Najważniejsze
- Polska przeznacza 4,8 mld zł na wsparcie przemysłu energochłonnego w latach 2027-2030, z czego minimum 50% musi być inwestowane w zieloną transformację.
- Ustawa podnosi intensywność pomocy z 50 do 70% od 1 marca do 31 grudnia 2026 r., by ochronić przedsiębiorstwa przed presją kosztową energii.
- Nowy program uzupełnia dotychczasowe wsparcie o łącznej wartości 9,25 mld zł dla branż energochłonnych w latach 2019-2024, zwiększając powiązanie pomocy z obowiązkowymi inwestycjami modernizacyjnymi.
Założenia programu i warunki wsparcia
Jak podaje Gov.pl, nowe przepisy kierują pomoc do branż szczególnie narażonych na skutki wysokich cen energii oraz ryzyko przenoszenia działalności poza Unię Europejską. Mechanizm ma jednocześnie ograniczać bieżącą presję kosztową i wspierać transformację energetyczną zakładów.Na realizację programu w latach 2027-2030 przeznaczono 4,8 mld zł. Co najmniej 50% otrzymanego wsparcia przedsiębiorcy mają przeznaczać na inwestycje związane z zieloną transformacją, w tym w OZE, magazyny energii oraz rozwiązania poprawiające efektywność energetyczną.
Ustawa przewiduje także czasowe zwiększenie intensywności pomocy z 50 do 70%. Ramy tego rozwiązania obowiązują od 1 marca do 31 grudnia 2026 r., aby zwiększyć ochronę przedsiębiorstw w okresie szczególnie silnej presji kosztowej.
Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański wskazuje, że pakiet ma dać firmom energochłonnym narzędzia ochrony przy wysokich kosztach energii, a równocześnie stworzyć zachętę do inwestycji w nowocześniejsze i mniej emisyjne technologie. Według ministra rozwiązanie ma pomóc utrzymać potencjał produkcyjny w Polsce, chronić miejsca pracy i wzmacniać bezpieczeństwo gospodarcze kraju.
Znaczenie dla przemysłu i otoczenia europejskiego
Nowy program opiera się na unijnych ramach wsparcia dla przemysłu energochłonnego, w tym CISAF oraz tymczasowych zasadach pomocy państwa związanych z kryzysem na Bliskim Wschodzie, określanych jako METSAF. Rząd wskazuje, że z podobnych możliwości korzystają już inne państwa UE.Wsparcie ma ograniczać skutki wysokich cen energii, które zwiększają presję na producentów w Polsce i Europie oraz podnoszą ryzyko przenoszenia działalności poza Unię Europejską. Skutki tych procesów dotyczą nie tylko pojedynczych zakładów, lecz także zatrudnienia, kompetencji, łańcuchów dostaw i szerzej rozumianego bezpieczeństwa gospodarczego.
Przegłosowana przez Sejm ustawa uzupełnia już działający system wsparcia dla firm energochłonnych, obejmujący m.in. rekompensaty kosztów pośrednich emisji CO2. W latach 2019-2024 przemysł energochłonny otrzymał łącznie 9,25 mld zł wsparcia publicznego, a nowy program ma dołożyć kolejne 4,8 mld zł w następnych latach.
Rząd ocenia, że powiązanie pomocy z obowiązkowymi inwestycjami ma sprawić, iż środki publiczne będą wspierać nie tylko bieżącą działalność firm, ale także ich modernizację, ograniczanie energochłonności i długoterminową konkurencyjność na rynkach europejskich i światowych.
W naszej wcześniejszej publikacji o warsztatach „local content” dla spółek Skarbu Państwa opisywaliśmy inicjatywę, której celem było zwiększenie udziału polskich zielonych technologii w dużych inwestycjach realizowanych przez podmioty z udziałem państwa. Wskazywaliśmy, że spotkania B2B z udziałem firm z programu GreenEvo mają przełożyć założenia lokalnego contentu na konkretne relacje zakupowe, wzmacniając krajowe łańcuchy dostaw, miejsca pracy i niezależność od dostawców spoza Europy.