Francja pod presją rynku długu, rośnie ryzyko dla spójności strefy euro
Narastające zadłużenie i wyższe rentowności obligacji ponownie stawiają stabilność finansową strefy euro pod presją, a Francja coraz częściej jest wskazywana jako najsłabsze ogniwo dużych gospodarek regionu. W tle pozostają wolny wzrost gospodarczy, ponowny wzrost inflacji i pytanie, czy Europejski Bank Centralny znów będzie musiał ograniczać napięcia na rynku długu.
Najważniejsze
- Rentowności obligacji Francji i Włoch rosną w reakcji na obawy inwestorów dotyczące słabej kondycji fiskalnej i wysokiego zadłużenia tych państw.
- Według Eurostatu dług publiczny na koniec 2025 r. wyniesie: Grecja 146 proc. PKB, Włochy 137 proc., Francja 116 proc., Hiszpania 101 proc., przy średniej UE 82 proc.
- Niska dynamika wzrostu PKB (0,4–1,2 proc. rocznie od 2023 r.) oraz wzrost inflacji do 3,8 proc. w 2026 r. zwiększają presję na koszty obsługi długu strefy euro.
Rosnące koszty finansowania i źródła napięć
Jak podaje Forbes.pl, inwestorzy na rynku obligacji coraz wyraźniej karzą państwa o słabszej kondycji fiskalnej wyższymi kosztami finansowania, a obecna fala napięć szczególnie mocno dotyka Francję, Włochy i inne wysoko zadłużone gospodarki Europy. W tekście przypomniano, że podobny mechanizm zadziałał już w UK jesienią 2022 r., gdy po ogłoszeniu planu dużych cięć podatkowych bez pokrycia po stronie dochodów doszło do gwałtownej wyprzedaży obligacji i skoku rentowności, co ostatecznie wymusiło interwencję Banku Anglii i polityczny odwrót rządu.Według danych Eurostatu, przytoczonych w analizie, na koniec 2025 r. dług publiczny Grecji sięga 146 proc. PKB, Włoch 137 proc., Francji 116 proc., a Hiszpanii 101 proc. Średnia dla całej UE wynosi 82 proc., natomiast dla strefy euro 88 proc., co wzmacnia obawy o finansową spójność unii walutowej.
Dodatkowym obciążeniem pozostaje słaby wzrost gospodarczy. Od 2023 r. gospodarka strefy euro rośnie realnie rocznie jedynie o 0,4 do 1,2 proc., przy czym Niemcy pozostają najsłabsze, a Hiszpania rozwija się najszybciej wśród głównych gospodarek bloku. Jednocześnie od stycznia do września 2026 r. inflacja w regionie przyspiesza z 1,7 do 3,8 proc., co podnosi koszt obsługi długu i zmniejsza przestrzeń do łagodzenia napięć.
W ocenie Robina Brooksa z The Brooking Institution, cytowanego w tekście, za wzrost rentowności odpowiadają przede wszystkim błędne polityki fiskalne, a nie sama inflacja. Z kolei Michael Howell wskazuje, że strefa euro nie ma wspólnego bezpiecznego aktywa, przez co w momentach rynkowego stresu różnice w rentownościach między krajami gwałtownie się rozszerzają, a euro słabnie.
W naszej wcześniejszej analizie narastania globalnego długu publicznego wskazywaliśmy, że sama relacja długu do PKB nie przesądza o kryzysie, ale rosnące zadłużenie coraz mocniej ogranicza pole manewru rządów i zwiększa wrażliwość budżetów na poziom stóp procentowych. Opisywaliśmy też, że historycznie redukcja długu często odbywała się poprzez represję finansową, zaskakująco wysoką inflację i poprawę sald budżetowych, a realne koszty takiego procesu ponosili posiadacze obligacji. Na tym tle zwracaliśmy uwagę m.in. na ryzyko, że przy wysokim deficycie inwestorzy mogą szybciej podnosić premię za ryzyko, co przekłada się na droższe finansowanie i presję na walutę.