Polskie sądownictwo gospodarcze pogłębia opóźnienia i zwiększa ryzyko strat firm

Traders Union
Wszystkie wiadomości
Wiadomości finansowe
Polskie sądownictwo gospodarcze a opóźnienia

Wszystkie wiadomości

Najważniejsze wydarzenia

Wybór redakcji

Akcje

Kryptowaluty

Ekonomia

Waluty

Surowce

Głosy rynku

Dan Blystone

Wczoraj

Polskie sądownictwo gospodarcze pogłębia opóźnienia i zwiększa ryzyko strat firm — Opóźnienia uderzają w firmy

Przewlekłość polskich postępowań gospodarczych osłabia ochronę przedsiębiorców i utrudnia odzyskiwanie majątku w sprawach o nadużycia finansowe. Problem, jak ocenia biegła z zakresu ekonomii śledczej Barbara Ciemała, wynika jednocześnie z luk kompetencyjnych, słabej jakości materiału dowodowego, niskiej cyfryzacji analizy i braku jednolitych standardów pracy ekspertów.

Najważniejsze

Średni czas trwania spraw gospodarczych w polskich sądach rejonowych wzrósł z 11 do 17,7 miesiąca w latach 2013-2023 według raportu NIK 2024.
Według EU Justice Scoreboard 2025 postępowania gospodarcze w Polsce trwają średnio o 357 dni dłużej niż w części innych krajów UE, zwiększając ryzyko utraty środków przez firmy.
Brak pełnej cyfryzacji i centralnego rejestru biegłych sądowych ogranicza efektywność postępowań, a nierozstrzygnięte spory sięgają nawet 1 mld zł.

Systemowe bariery w sprawach gospodarczych

Jak wynika z wywiadu opublikowanego przez Forbes Polska, niewydolność sądów w sprawach gospodarczych ma charakter strukturalny i przekłada się nie tylko na długość postępowań, ale też na jakość rozstrzygnięć. Barbara Ciemała wskazuje, że kluczowymi słabościami pozostają nierówny poziom wiedzy ekonomicznej uczestników postępowań, problemy z oceną dowodów, niski poziom cyfryzacji realnej pracy analitycznej oraz brak spójnych standardów dla biegłych sądowych.

W rozmowie podkreśla, że według EU Justice Scoreboard 2025, opartego na danych za 2023 rok, sporne sprawy cywilne i gospodarcze w pierwszej instancji trwają w Polsce średnio o 357 dni dłużej niż w części innych państw Unii Europejskiej. Z kolei raport NIK z 2024 roku, obejmujący lata 2013-2023, pokazuje wzrost średniego czasu trwania spraw gospodarczych w sądach rejonowych z 11 do 17,7 miesiąca.

Ekspertka zaznacza, że sam czas nie jest jedynym problemem, ponieważ w jego trakcie sprawcy mogą przenosić majątek, transferować środki i likwidować spółki. W efekcie opóźnienia ograniczają szanse firm na odzyskanie pieniędzy, nawet jeśli później zapadnie korzystne rozstrzygnięcie.

Ciemała opisuje też praktyczne skutki niskiej cyfryzacji, wskazując na sprawy, w których materiał dowodowy nadal funkcjonuje głównie w papierze. W jednym z postępowań jej zespół przez sześć miesięcy ręcznie przepisywał dane z dziesiątek tysięcy faktur do Excela, zanim mógł rozpocząć właściwą analizę, mimo że na informatyzację sądów przeznaczono w 2025 roku 870 mln zł.

Rosnące koszty dla firm i państwa

W ocenie biegłej największy koszt niewydolności systemu ponoszą przedsiębiorcy, zwłaszcza poszkodowani w sprawach o nadużycia finansowe. Jeżeli organy ścigania nie zabezpieczą majątku odpowiednio wcześnie, środki mogą zostać wyprowadzone poza zasięg egzekucji jeszcze przed zakończeniem procesu.

Straty dotyczą także finansów publicznych i sprawności obrotu gospodarczego. Ciemała wskazuje na postępowania, w których po wielu latach nierozstrzygnięty pozostaje spór o kwoty sięgające nawet 1 mld zł, co pokazuje organizacyjny i zarządczy wymiar problemu dla państwa.

Dodatkowym obciążeniem pozostają luki kompetencyjne w części sądów i brak centralnego rejestru biegłych sądowych. Trwają prace nad nową ustawą o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących, która ma wprowadzić certyfikację ekspertów i Krajowy Rejestr, ale obecnie system pozostaje rozproszony, a dostęp do wyspecjalizowanych kompetencji jest ograniczony.

Zdaniem ekspertki, jeśli nic się nie zmieni, przepaść między coraz bardziej zaawansowaną technologicznie przestępczością gospodarczą a możliwościami wymiaru sprawiedliwości będzie się dalej powiększać. To oznacza rosnące ryzyko dla bezpieczeństwa obrotu, dłuższe zamrożenie kapitału i wyższe koszty prowadzenia działalności w Polsce.

W naszej wcześniejszej publikacji o pakiecie deregulacyjnym dla firm opisywaliśmy rządowe propozycje uproszczenia rozliczeń podatkowych i kontaktów przedsiębiorców z administracją do końca 2026 roku. Wskazywaliśmy m.in. na cyfryzację części obowiązków (w tym aplikację do e-paragonów), wydłużenie terminów odwołań oraz rozszerzenie zasady milczącej zgody. Zwracaliśmy też uwagę na zmiany w podejściu do interpretacji i korekt podatkowych, które mają zwiększyć przewidywalność i ograniczyć ryzyko sankcji po stronie firm.

Ten materiał może zawierać opinie osób trzecich, żadne dane ani informacje na tej stronie nie stanowią porady inwestycyjnej zgodnie z naszym Zastrzeżeniem. Chociaż przestrzegamy surowych Zasad Redakcyjnych, ten post może zawierać odniesienia do produktów naszych partnerów.

Czy spodobał Ci się ten artykuł?