Fundusz czarnobylski zarządzany przez EBOiR pozyskał 303 mln € na odbudowę osłony
Rządy i instytucje międzynarodowe zwiększają finansowanie działań na rzecz bezpieczeństwa jądrowego w Czarnobylu po uszkodzeniu Nowej Bezpiecznej Powłoki w lutym 2025 r. Deklaracje wsparcia złożone w Paryżu opiewają łącznie na 303 mln € i mają wesprzeć planowanie odbudowy, tymczasowe naprawy oraz szersze działania na rzecz zabezpieczenia obiektu uznawanego za kluczowy dla Ukrainy i Europy.
Najważniejsze
- 14 krajów i organizacji międzynarodowych zadeklarowało łącznie 303 mln € na rzecz Międzynarodowego Funduszu Współpracy w Czarnobylu zarządzanego przez EBOiR podczas konferencji darczyńców w Paryżu 9 listopada.
- Na 2026 r. zatwierdzono wstępne prace inżynieryjne i zakupowe o wartości do 30 mln €. Pełna odbudowa Nowej Bezpiecznej Powłoki w Czarnobylu ma rozpocząć się na początku 2028 r. i zakończyć do końca 2030 r., a jej szacowany budżet wynosi 500 mln €.
- Atak dronowy z lutego 2025 r. naruszył funkcje osłony w Czarnobylu związane z zatrzymywaniem materiałów radioaktywnych i demontażem, zwiększając pilność odbudowy oraz poszerzając grono darczyńców poza G7 i UE.
Ten artykuł został przetłumaczony z oryginału. Przeczytaj oryginalną wersję przygotowaną przez naszego korespondenta tutaj.
Deklaracje z Paryża wspierają harmonogram odbudowy
Jak informuje EBRD, powołując się na Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, 14 krajów i organizacji międzynarodowych zadeklarowało łącznie 303 mln € na rzecz Międzynarodowego Funduszu Współpracy w Czarnobylu podczas konferencji darczyńców wysokiego szczebla, która odbyła się 9 listopada w Paryżu. Funduszem zarządza EBOiR. Wspiera on odbudowę Nowej Bezpiecznej Powłoki, konstrukcji osłaniającej radioaktywne pozostałości reaktora nr 4 i umożliwiającej demontaż oryginalnego sarkofagu.Konferencję organizują rządy Francji i Ukrainy oraz EBOiR. Uczestniczą w niej stacjonarnie i online przedstawiciele 34 krajów i organizacji międzynarodowych. Francja deklaruje, że wsparcie dla Czarnobyla jest priorytetem podczas jej prezydencji w G7, a przywódcy G7 i partnerzy uzgodnili w czerwcu finansowanie i zabezpieczenie obiektów na terenie elektrowni.
Obecne deklaracje zwiększają dotychczasowe zasoby funduszu, a tymczasowe naprawy już trwają. Wstępne prace inżynieryjne i zakupowe o wartości do 30 mln €, zatwierdzone przez darczyńców w marcu 2026 r., mają pozwolić na dokładniejsze oszacowanie kosztów do końca 2027 r.
Całkowity koszt odbudowy pozostaje niepewny, choć Ukraina szacuje, że potrzeba około 500 mln €. Główne prace mają rozpocząć się na początku 2028 r., a ich zakończenie planowane jest obecnie do końca 2030 r. Fundusz będzie przyjmował kolejne deklaracje wsparcia do końca pierwszej połowy 2027 r.
Szerszy kontekst bezpieczeństwa jądrowego i wsparcia dla Ukrainy
Zobowiązania podjęte w Paryżu podkreślają również szerszy przekaz polityczny, sprzeciw wobec ataków na infrastrukturę jądrową oraz wsparcie dla Ukrainy. Atak dronowy z 14 lutego 2025 r. naruszył dwie podstawowe funkcje osłony: zatrzymywanie materiałów radioaktywnych oraz umożliwianie bezpiecznego demontażu uszkodzonych konstrukcji. Opóźnienie odbudowy zwiększa ryzyko długotrwałej korozji.Największe wkłady pochodzą między innymi od Unii Europejskiej, Kanady, Niemiec, Francji, USA, Wielkiej Brytanii, Norwegii, Szwajcarii, Litwy, Austrii i Estonii. Grecja, Mołdawia i Holandia zapowiadają ogłoszenie deklaracji wsparcia w najbliższych miesiącach, poszerzając grono darczyńców poza G7 i Unię Europejską.
Przedstawiciele Ukrainy i EBOiR podkreślają, że najnowsze zobowiązania pozwalają przejść od działań tymczasowych do przywracania podstawowych funkcji bezpieczeństwa obiektu. Program jest również wyrazem trwającego od niemal dwóch dekad partnerstwa Ukrainy, darczyńców i EBOiR przy jednym z najbardziej złożonych projektów dotyczących bezpieczeństwa jądrowego na świecie.
Wcześniej informowaliśmy o debacie makroekonomicznej w Europie na temat równoważenia walki z inflacją, obciążeń związanych z zadłużeniem i potrzeb inwestycyjnych w długim terminie.