SPK, yabancı yatırımcılar için pasaportla uzaktan kimlik tespitine izin verdi

SPK, yabancı yatırımcılar için pasaportla uzaktan kimlik tespitine izin verdi
SPK’dan uzaktan kimlik

Sermaye piyasaları ile kripto varlık hizmetlerinde uzaktan müşteri edinimine ilişkin çerçeve genişliyor. Yeni düzenleme, Türk vatandaşı olmayan gerçek kişilerin pasaportla uzaktan kimlik tespiti yapabilmesine imkan tanırken adres doğrulaması ve transfer kontrollerini de sıkılaştırıyor.

Öne Çıkanlar

  • SPK düzenlemesiyle aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları, yabancı yatırımcılar için pasaportla uzaktan kimlik tespiti alabilecek.
  • Adres teyidi ve çipli pasaportun NFC ile doğrulanması zorunlu kılındı; eksiklik halinde para, kripto varlık ve sermaye piyasası transferi yapılamayacak.
  • Uzaktan tanımlanan yabancı müşterilere yalnızca SWIFT üzerinden, kendi adına açılmış yurt dışı banka hesaplarından transfer izni verilerek yüksek riskli müşteri izlemesi uygulanacak.

Pasaportla uzaktan müşteri kabulü şartları

Dünya'nın aktardığına göre düzenleme, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giriyor ve aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ile kripto varlık hizmet sağlayıcılarının uzaktan kimlik tespiti süreçlerini değiştiriyor. Buna göre Türk vatandaşı olmayan gerçek kişilerin kimlik tespitinde, ICAO 9303 standardına uygun ve NFC özelliği bulunan pasaportların kullanılması gerekiyor.

Pasaport çipindeki bilgiler ile belge üzerindeki bilgilerin eşleşmesi doğrulanıyor. NFC ile doğrulama yapılamazsa uzaktan müşteri ilişkisi kurulamıyor.

Düzenleme ayrıca yabancı müşterilerin adres bilgilerinin doğrulanmasını zorunlu tutuyor. Adres, yerleşim yeri belgesi, son 3 ay içinde düzenlenmiş elektrik, su veya doğalgaz faturası, kamu kurumlarınca verilen belgeler ya da ilgili ülkenin kamuya açık veri tabanları üzerinden risk bazlı yaklaşımla doğrulanabiliyor.

Adres teyidi tamamlanmadan para ve kripto varlık transferi ile sermaye piyasası araçlarının virmanı yapılamıyor. Müşterinin kullandığı elektronik ortamdan elde edilen IP ve port bilgisi, cihaz kimliği, coğrafi konum ve tarayıcı bilgileri gibi teknik veriler de pasaport bilgileriyle birlikte risk temelli olarak değerlendiriliyor; şüpheli bir durum saptanırsa süreç sonlandırılıyor.

Yüksek risk izlemi ve kurumsal müşteri adımı

Pasaportla uzaktan kimlik tespiti yapılan gerçek kişiler yüksek risk grubunda izleniyor. Müşterinin işlem profilinin ve iş ilişkisinin amacının dışında işlem yaptığının tespit edilmesi halinde gerekli tedbirler uygulanıyor.

Bu müşteriler için para transferlerine de önemli sınırlamalar getiriliyor. Hesaba yalnızca yurt dışında müşterinin kendi adına açılmış banka hesabından para transferi yapılabiliyor, hesaptan para çıkışı da yine sadece müşterinin kendi banka hesabına gerçekleştirilebiliyor.

Transferlerin yalnızca SWIFT sistemi üzerinden yapılması gerekiyor. Transfer mesajlarındaki bilgiler ile müşterinin uzaktan kimlik tespiti sırasında verdiği bilgilerin uyumu kontrol ediliyor.

Uzaktan kimlik tespiti yöntemiyle müşteri kabul edilen kişilere ilişkin bilgiler, bu kişilerin portföy büyüklükleri ve yatırım tutarlarıyla birlikte her üç aylık dönemin son ayında MASAK'a bildiriliyor. Düzenleme, ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerin de uzaktan kimlik tespitiyle müşteri olmasına ilişkin esasları belirliyor; temsilcinin kimliği uzaktan doğrulanıyor, temsil yetkisi ise MERSİS veveya Ticaret Sicili Gazetesi üzerinden kontrol ediliyor. Gerçek faydalanıcının belirlenememesi, bilgiler arasında uyumsuzluk bulunması veya şüpheli bir durum tespit edilmesi halinde süreç sonlandırılıyor.

Kripto varlıklarda 28 Ağustos 2026 akşamı hızlanan satışların Bitcoin’i 78.400 dolara çektiğini ve hareketin Fed’in enflasyon söylemleriyle ilişkilendirildiğini daha önce aktarmıştık. Aynı değerlendirmede stablecoin finansmanı ve spor sponsorluğu gibi kurumsal gelişmelere, ayrıca Borsa İstanbul’da bazı şirketlerin bilanço sonuçlarına da yer vererek piyasa duyarlılığındaki değişimi özetlemiştik.

Bu materyal üçüncü taraf görüşlerini içerebilir, bu web sayfasındaki hiçbir veri ve bilgi Feragatnamemize göre yatırım tavsiyesi teşkil etmez. Katı Editoryal Dürüstlük ilkelerine bağlı kalmamıza rağmen, bu gönderi ortaklarımızın ürünlerine referanslar içerebilir.