AB çelik ithalatında yeni izlenebilirlik kuralını 1 Ekim'de devreye alıyor

AB çelik ithalatında yeni izlenebilirlik kuralını 1 Ekim'de devreye alıyor
AB çelikte yeni izleme

Avrupa Birliği, çelik ithalatında ürünün gerçek üretim kaynağını izlemeyi amaçlayan yeni belge düzenini 1 Ekim'den itibaren uygulamaya alıyor. Düzenleme, Türkiye'den AB pazarına sevkiyat yapan üretici ve ihracatçılar için sadece ek evrak yükü yaratmıyor, doğrulanamayan bilgiler nedeniyle ithalatın reddi riskini de artırıyor.

Öne Çıkanlar

  • Avrupa Komisyonu, 1 Ekim 2024'te yürürlüğe girecek düzenlemeyle AB'ye ithal edilen çelik ürünlerinde eritme-dökme ülkesi ve döküm numarası zorunluluğu getiriyor.
  • Kalıcı yükümlülükler üretici, ihracatçı, ithalatçı ve tüm tedarik zincirini kapsarken, belge eksikliği AB gümrüğünde ithalat reddine yol açabilecek.
  • AB'nin çelik ürünlerinde yıllık gümrüksüz ithalat kotası 18 milyon 345 bin 922 ton olurken, kota aşımlarında yüzde 50 gümrük vergisi uygulanıyor.

1 Ekim'de başlayacak belge ve beyan yükümlülükleri

Dünya'nın aktardığına göre, Avrupa Komisyonu'nun 2026/1963 sayılı uygulama düzenlemesi kapsamında AB'ye ithal edilen belirli çelik ürünlerinde üretici test sertifikası sunulması esas oluyor. Bu sertifikada çeliğin eritilip döküldüğü ülke ile ürünün ait olduğu döküm numarasının yer alması gerekiyor.

Döküm numarası, çeliğin üretildiği partinin kaynağını geriye dönük izlemeyi sağlayan temel veriler arasında bulunuyor. Eritme ve dökme ülkesi tanımı ise sadece ihracat yapılan ülkeye değil, çeliğin sıvı halde ilk üretildiği ve ilk kez katı hale döküldüğü ülkeye odaklanıyor.

Kapsam, tek bir ürün grubuyla sınırlı kalmıyor. Sıcak ve soğuk haddelenmiş ürünler, metal kaplı saclar, filmaşin, profiller, gaz boruları ve içi boş profiller dahil, AB'nin çelik koruma düzenlemesindeki geniş bir ürün yelpazesi yeni sisteme giriyor.

Türk ihracatçılar için gümrük ve tedarik zinciri etkisi

Gümrük aşamasında sertifikadaki eritme-dökme ülkesi veya döküm numarası eksikse, fatura, teslim belgesi, kalite sertifikası, satın alma sözleşmesi, tedarikçi beyanı, üretim ve maliyet kayıtları, gümrük belgeleri ve ticari yazışmalar tamamlayıcı kanıt olarak kullanılabiliyor. Ancak eritme ve dökme ülkesinin uygun ve doğrulanabilir belgelerle kanıtlanamaması halinde AB'ye ithalat reddediliyor ve ülke bilgisinin ayrıca TARIC sistemi üzerinden ilgili belge kodlarıyla beyan edilmesi gerekiyor.

Bu çerçevede yükümlülük sadece üreticiyi değil, ihracatçı, ithalatçı, gümrük müşaviri ve tedarik zincirindeki diğer şirketleri de kapsıyor. Sevkiyat AB sınırına ulaştığında ortaya çıkacak bir belge açığı, ürünün gümrükten geçişini doğrudan etkileyebiliyor.

Avrupa Komisyonu, üretici test sertifikasının hiç bulunmadığı durumlarda alternatif belgelerin tek başına kanıt sayılmasına 30 Eylül 2027'ye kadar izin veren sınırlı bir geçiş mekanizması da tanımlıyor. Bir yıllık sürenin ardından sertifikasız sevkiyatlar için geçici istisna sona ererken, Türkiye'deki üreticiler açısından özellikle ithal yarı mamul veya çelik girdisi kullanılan üretimlerde tedarik zincirinin daha ayrıntılı belgelenmesi kritik hale geliyor.

AB'nin aynı çelik düzenlemesi kapsamında yıllık gümrüksüz ithalat kotası toplam 18 milyon 345 bin 922 ton seviyesinde bulunuyor; kota dışındaki ithalata ise yüzde 50 gümrük vergisi uygulanıyor. Bu nedenle yeni sistem, miktar ve vergi kontrollerine ek olarak ürünün gerçek üretim kaynağını da AB çelik ticaretinde temel denetim unsurlarından biri haline getiriyor.

AB’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM) DTÖ’de inceleme sürecine girmesini daha önce aktarmıştık. Yazıda, 1 Ocak 2026’da başlayacak kesin uygulama dönemi, sertifika fiyatlaması ve 2027’ye uzanan beyan–sertifika takviminin özellikle demir-çelik gibi karbon yoğun sektörlerde Türk ihracatçıların maliyet ve rekabet koşullarını nasıl etkileyebileceği öne çıkıyordu.

Bu materyal üçüncü taraf görüşlerini içerebilir, bu web sayfasındaki hiçbir veri ve bilgi Feragatnamemize göre yatırım tavsiyesi teşkil etmez. Katı Editoryal Dürüstlük ilkelerine bağlı kalmamıza rağmen, bu gönderi ortaklarımızın ürünlerine referanslar içerebilir.