1-raqamli tahdid: Lazarus Group kripto kompaniyalarini qanday nishonga oladi

So‘nggi yillarda Shimoliy Koreya bilan bog‘liq xakerlar kriptovalyuta sanoatidan milliardlab dollar o‘g‘irladi. Biroq kiberjinoyatlar haqidagi hisobotlarda boshqalarga qaraganda ko‘proq tilga olinadigan bir nom bor: Lazarus Group. Davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan xakerlik operatsiyasi kripto bozorini qanday qilib daromad manbaiga aylantirdi va nega uni to‘xtatish shunchalik qiyin bo‘ldi?

Lazarus Group odatda yagona xakerlik guruhi sifatida tasvirlanadi, ammo amalda u Shimoliy Koreyaning ancha kengroq kiberoperatsiyasining bir qismidir. Turli tekshiruvlarda APT38, BlueNoroff, TraderTraitor va boshqa nomlar ostida faoliyat yurituvchi bog‘liq bo‘linmalar va guruhlar aniqlangan.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Lazarus ni ajratib turadigan jihat — uning davlat bilan bog‘liqligi. AQSh rasmiylari guruhni Shimoliy Koreyaning Razvedka bosh boshqarmasi bilan bog‘laydi va o‘g‘irlangan mablag‘lar xalqaro sanksiyalarga qaramay, mamlakatga xorijiy valyuta olishga yordam beradi, deb hisoblaydi.

Kriptovalyuta ayniqsa jozibador nishon bo‘ldi: katta mablag‘larni masofadan turib o‘g‘irlash, ularni blokcheynlar bo‘ylab tez ko‘chirish va minglab manzillar o‘rtasida taqsimlash mumkin.

Banklardan kripto birjalarigacha

Lazarus Group tarixi raqamli aktivlar ommalashishidan ancha oldin boshlangan. Guruh 2014-yilda Sony Pictures’ga uyushtirilgan hujum bilan bog‘langan, Shimoliy Koreya bilan aloqador xakerlar esa 2016-yilda SWIFT tizimi orqali Bangladesh markaziy bankidan 81 million dollar o‘g‘irlagan.

Keyingi burilish kriptovalyuta bozori kengayishi bilan yuz berdi. An’anaviy banklardan farqli ravishda, kripto kompaniyalari katta miqdordagi likvid aktivlarni boshqargan, kecha-kunduz ishlagan va ko‘pincha oz sonli xodimlar, yopiq kalitlar yoki tranzaksiyalarni imzolash tizimlariga tayangan.

Eng yirik hujumlardan biri 2022-yil mart oyida Ronin Bridge’ga uyushtirilgan xakerlik hujumi bo‘ldi. Axie Infinity bilan bog‘liq tizimdan taxminan 620 million dollarlik aktiv o‘g‘irlangan. Keyinchalik FBI operatsiyani rasman Lazarus Group va APT38 bilan bog‘ladi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

O‘sha yilning iyun oyida Harmony’ning Horizon Bridge ko‘prigiga hujum qilinib, qariyb 100 million dollar zarar yetkazildi. 2023-yilda Atomic Wallet, Alphapo, CoinsPaid va Stake.com jabrlanuvchilar ro‘yxatiga qo‘shildi, 2024-yilda esa Yaponiyaning DMM Bitcoin kompaniyasi yana 308 million dollar yo‘qotdi.

Bir necha yil ichida o‘g‘irlangan milliardlar

Eng katta rezonansga sabab bo‘lgan hodisa 2025-yil fevralida yuz berdi: Bybit taxminan 1,5 milliard dollar yo‘qotdi. FBI o‘g‘irlikni Shimoliy Koreyaning TraderTraitor kampaniyasi bilan bog‘ladi. O‘g‘irlangan mablag‘ miqdori bo‘yicha bu tarixdagi eng yirik yagona kriptovalyuta o‘g‘irligi bo‘ldi.

Chainalysis hisob-kitoblariga ko‘ra, Shimoliy Koreya bilan bog‘liq guruhlar faqat 2025-yilning o‘zida kamida 2 milliard dollarlik kriptovalyuta o‘g‘irlagan. O‘sha yil oxiriga kelib, avvalgi yillarni ham qo‘shgandagi jami miqdor 6,75 milliard dollarga yetgan.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Hujumlar 2026-yilda ham davom etdi. Tadqiqotchilar Drift Protocol va KelpDAO dan o‘g‘irlangan yirik mablag‘larni Shimoliy Koreya xakerlari bilan bog‘ladi, sentyabrdagi Bitget xakerlik hujumi esa yil davomida o‘g‘irlangan mablag‘ miqdorini 1 milliard dollardan oshirdi.

Shimoliy Koreya guruhlari amalga oshirgan har bir hujum rasman Lazarusning o‘ziga nisbat berilmaydi, turli nomlar esa ko‘pincha davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan yagona tizimdagi alohida jamoalarni anglatadi. Shu bois 2026-yil kuziga kelib Shimoliy Koreya bilan bog‘liq xakerlar 7 milliard dollardan ortiq kriptovalyuta o‘g‘irlagan, Lazarus esa bu operatsiyaning asosiy tarkibiy qismlaridan biri bo‘lib qolmoqda, deyish to‘g‘riroq.

Xakerlar blokcheynlarni emas, odamlarni nishonga oladi

Yirik Lazarus operatsiyalari tobora ko‘proq smart-kontrakt zaifligidan emas, balki xodim yoki kompaniyaning ichki tizimlariga kirishdan boshlanmoqda. Soxta rekruterlar LinkedIn orqali dasturchilar bilan bog‘lanadi, ularga “test topshiriqlari”, zararli fayllar yoki repozitoriylar yuboradi hamda hisob ma’lumotlari yoki ish qurilmalariga kirishni qo‘lga kiritishga urinadi.

AQSh va Yaponiya rasmiylari DMM Bitcoin xakerlik hujumidan keyin aynan shu yondashuvni tasvirlab berdi. Rekruter qiyofasidagi hujumchi birja bilan bog‘liq Ginco kompaniyasi xodimi bilan bog‘lanib, ijtimoiy muhandislik yordamida tranzaksiyalarni qayta ishlashda ishtirok etuvchi tizimga kirish huquqini qo‘lga kiritgan.

Boshqa bir yondashuvni amalga oshirish uchun oylar ketadi. Shimoliy Koreyalik IT xodimlari soxta shaxslar ostida qonuniy kripto kompaniyalariga ishga joylashib, xodim sifatida ichki tizimlarga kirish imkoniyatiga ega bo‘ladi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

TRM Labs ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning birinchi yarmida o‘g‘irlangan qiymatning taxminan 76 foizi ichki tizimlar va operatsion jarayonlarning buzilishi natijasida yuzaga kelgan. Yopiq kalit, hisob yoki tranzaksiyani imzolash tizimi ustidan nazorat hujumchilarga blokcheynning o‘zidagi zaiflikdan foydalanmasdan mablag‘larni ko‘chirish imkonini beradi.

Ikkinchi bosqich: o‘g‘irlangan mablag‘larni ko‘chirish

Hujumdan darhol so‘ng o‘g‘irlangan aktivlar ko‘plab manzillarga bo‘linadi, markazlashmagan platformalar orqali almashtiriladi, blokcheynlar o‘rtasida o‘tkaziladi va tranzaksiyalarni kuzatishni qiyinlashtiradigan xizmatlar orqali yo‘naltiriladi.

Horizon Bridge’ga uyushtirilgan hujumdan so‘ng FBI RAILGUN’dan foydalanilganini aniqladi, boshqa operatsiyalarda Lazarus Tornado Cash’dan foydalangan, avval esa Sinbad’ga tayangan. Ayrim xizmatlar sanksiyaga uchragan yoki yopilganida, mablag‘larni yuvish yo‘llari o‘zgargan.

Bybit xakerlik hujumidan keyin o‘g‘irlangan aktivlar tezda konvertatsiya qilindi, minglab manzillar bo‘ylab taqsimlandi va blokcheynlar o‘rtasida ko‘chirildi.

Yaqindagi ish bu tarmoq Shimoliy Koreyaning o‘zidan ancha uzoqqa cho‘zilganini ko‘rsatadi. ZachXBT ma’lumotlariga ko‘ra, Xitoydagi jinoiy tarmoq bir nechta hujumlar davomida Lazarus o‘g‘irlagan 1 milliard dollardan ortiq mablag‘ni yuvishga yordam bergan. Bybit xakerlik hujumidan so‘ng tergovchi mijoz qiyofasida tarmoqqa kirib, alohida operatorlarni millionlab dollarlik o‘g‘irlangan mablag‘lar bilan bog‘lagan.

Nega Lazarus tizimli xavf bo‘lib qolmoqda

Bitta hamyon yoki xizmatni bloklash Lazarusni kamdan-kam hollarda to‘xtatadi. Bir guruh manzillar ortida yangi vositachilar, soxta shaxslar ostida ishlayotgan xodimlar, pul yuvish tarmoqlari va mablag‘larning uzluksiz oqimiga tayanadigan tizim bo‘lishi mumkin.AQSh rasmiylari ushbu operatsiyalardan tushadigan daromadni Shimoliy Koreyaning ballistik raketalar va yadroviy qurollarni ishlab chiqish kabi dasturlari bilan bevosita bog‘laydi. Qattiq sanksiyalarga duch kelayotgan rejim uchun kriptovalyuta sanoati an’anaviy xalqaro moliya tizimidan foydalanmasdan xorijiy valyuta olish usullaridan biriga aylandi.

Bu xavfsizlik talablarini ham o‘zgartiradi. Birjalar va DeFi loyihalari endi faqat smart-kontrakt auditlariga tayanishi mumkin emas. Ular ishga qabul qilish jarayoni, xodimlarning qurilmalari, kirish huquqlari, tranzaksiyalarni imzolash tizimlari va uchinchi tomon pudratchilarini ham nazorat qilishi kerak.

Shu bilan birga, har bir yirik o‘g‘irlik qonuniy maqsadlarda ham ishlatilishi mumkin bo‘lgan xizmatlarga bosimni oshiradi. Shimoliy Koreya bilan bog‘liq yuzlab million dollar mablag‘lar ular orqali o‘tganda, mikserlar, ko‘priklar va markazlashmagan birjalar sanksiyalar hamda tartibga soluvchi organlar tekshiruviga duch keladi.

So‘nggi bir necha yil ichida Lazarus ko‘plab xakerlik guruhlaridan biri bo‘lishdan kriptovalyuta sanoatiga tizimli xavf soluvchi kuchga aylandi. Uning ustunligi bitta murakkab zaiflikda emas, balki ijtimoiy muhandislik, ichki kirish, texnik hujumlar va xalqaro pul yuvishni muvofiqlashtirilgan operatsiyaga birlashtira olish qobiliyatidadir.

Shu sababli muammo ko‘lamini endi faqat o‘g‘irlangan milliardlar bilan o‘lchab bo‘lmaydi. Kripto kompaniyalari likvid raqamli aktivlarga kirish uchun qulay nishon bo‘lib qolayotgan ekan va o‘g‘irlangan mablag‘larni ko‘chirish hamda yuvish uchun tarmoqlar mavjud ekan, Lazarus hujumlari alohida hodisalar emas, balki butun sanoat uchun doimiy xavf bo‘lib qoladi.