Olena Litvinenko

Fransiya kripto bozori yetilib, tartibga solish sohani o‘zgartirmoqda

Fransiya kripto bozori yetilib, tartibga solish sohani o‘zgartirmoqda
Fransiya kripto sanoatining holati

​Fransiya raqamli moliya sohasi kengayishda davom etar ekan, Yevropa kriptovalyuta qoidalarini o‘zgartirishga chaqirmoqda. Takliflar kripto kompaniyalarining butun YI bo‘ylab faoliyat yuritish tartibini o‘zgartirishi va Fransiyaning bozordagi mavqeiga ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Mamlakat tartibga solish borasidagi maqsadlarini raqobat ustunligiga aylantira oladimi?

Ushbu maqola asl nusxadan tarjima qilingan. Muxbirimiz tomonidan tayyorlangan asl nusxasini o'qing bu yerda.

Yangi takliflar Yevropaning MiCA qoidalarini o‘zgartirishi mumkin

Raqamli aktivlar an’anaviy moliya bilan tobora chambarchas bog‘lanar ekan, Fransiya kripto bizneslari ustidan nazoratni kuchaytirishga intilmoqda. Fransiya G‘aznachiligi, moliya regulyatori AMF, Banque de France va prudensial nazorat organi ACPR qo‘shma taklifda YIning Kriptoaktivlar bozori to‘g‘risidagi reglamenti (MiCA) ga o‘zgartirishlar kiritishni, jumladan yirik kripto bizneslari ustidan nazoratni kuchaytirish va yangi moliyaviy xizmatlar uchun aniqroq qoidalar belgilashni taklif qildi.

Bu tashabbus Fransiyaning 2026-yil iyulida MiCA talablariga o‘tishidan keyin ilgari surildi. O‘shanda tartibga solinadigan kripto xizmatlari uchun mamlakatning avvalgi ro‘yxatdan o‘tkazish tizimi o‘rnini Yevropa miqyosida majburiy ruxsatnoma egalladi. AMF ma’lumotiga ko‘ra, o‘sha paytda Fransiyada kripto bozori ishtirokchilarining 31 tasi ruxsat olgan bo‘lib, bu mamlakatni ruxsat berilgan xizmat ko‘rsatuvchilar soni bo‘yicha YIda ikkinchi o‘ringa olib chiqdi.

Takliflar Yevropa Qimmatli qog‘ozlar va bozorlar boshqarmasiga (ESMA) nazorat borasida kengroq vakolat berish, mijozlarni markazlashmagan moliyaga yo‘naltiruvchi bizneslarning majburiyatlariga aniqlik kiritish va turli yurisdiksiyalarda chiqariladigan steyblkoinlar himoyasini kuchaytirishni nazarda tutadi. Rasmiylar, shuningdek, yevroda denominatsiyalangan steyblkoinlar va tokenizatsiyalangan bank depozitlaridan kengroq foydalanishni qo‘llab-quvvatlaydi. Qo‘shma bayonotda ular “kriptoaktivlar va an’anaviy moliya o‘rtasidagi tobora kuchayib borayotgan yaqinlashuv ularning alohida saqlanishi lozim bo‘lgan huquqiy tartiblarini birlashtirishni talab qilmaydi”, deb ta’kidladi. Tavsiyalar hali qonun kuchiga ega emas.

Qat’iyroq qoidalar tartibga solinadigan bizneslarning Yevropa bo‘ylab kengayishiga yordam berishi mumkin, biroq muvofiqlik xarajatlari kichik xizmat ko‘rsatuvchilarga og‘irlik qilishi ehtimol. Ayni paytda ruxsatsiz operatorlar hamon xavotir uyg‘otmoqda. 19-oktyabr kuni AMF 2026-yil boshidan beri kriptoaktivlar bo‘yicha ruxsatsiz xizmatlar taklif qiluvchi saytlarning qora ro‘yxatiga yana 64 ta nom qo‘shganini ma’lum qildi.

Bitcoindan tashqari: raqamli moliya sohasi kengaymoqda

Fransiyaning kripto sohasi endi faqat Bitcoin savdosidan iborat emas. Coinhouse, Bitstack va Ledger kabi kompaniyalar ushbu sohada o‘z biznesini yo‘lga qo‘ygan, banklar va fintech kompaniyalari esa to‘lovlar, investitsiyalar va pul mablag‘larini boshqarishda blokcheyn imkoniyatlarini tobora faol o‘rganmoqda.

Shu oyning boshida Fransiyaning Spiko fintech kompaniyasi tokenizatsiyalangan investitsiya mahsulotlarini kengaytirish uchun $90 million jalb qildi. Kompaniya o‘z fondlariga $2,7 milliard investitsiya qilinganini va 25 dan ortiq mamlakatda 10,000 dan ziyod mijozga ega ekanini bildirdi. Uning platformasi biznes va jismoniy shaxslarga tartibga solinadigan pul bozori fondlaridan foydalanish imkonini berish uchun blokcheyn texnologiyasi dan foydalanadi.

Spiko Fransiyaning Fipto to‘lov kompaniyasi bilan ham hamkorlik qilgan. Bu bizneslarga foydalanish mumkin bo‘lgan pul va steyblkoin qoldiqlarini tartibga solinadigan fondlarga investitsiya qilish imkonini beradi. Ortiqcha mablag‘larni ishlatmay qoldirish o‘rniga, kompaniyalar operatsion ehtiyojlar uchun naqd puldan foydalanish imkoniyatini saqlagan holda ularni daromad keltirishga yo‘naltirishi mumkin. Bu blokcheyndan kriptovalyuta savdosida emas, balki korporativ moliyada qanday foydalanilayotganiga amaliy misoldir.

Yirik moliya institutlari ham shu yo‘nalishda harakat qilmoqda. Société Générale’ning raqamli aktivlar sho‘ba korxonasi SG-FORGE to‘lovlar va moliyaviy operatsiyalar uchun yevroda denominatsiyalangan EUR CoinVertible steyblkoinini ishlab chiqdi. Aprel oyida Fransiyaning davlat investitsiya banki Bpifrance SG-FORGE bilan hamkorlikda undan blokcheynga oid investitsiyalar, to‘lovlar va g‘aznachilik operatsiyalarida foydalanish imkoniyatlarini o‘rganishga kirishdi.

Fransiyada qancha katta yoshli kishi kriptovalyutaga ega?

Institutsional faollik manzaraning faqat bir qismi. Kriptovalyuta Fransiya iste’molchilari orasida ham ommalashdi, biroq egalik darajasi hali keng tarqalmagan. Kriptovalyutalardan keng xabardorlik va nisbatan past egalik ko‘rsatkichi o‘rtasidagi tafovut soha rivojiga yana bir nuqtayi nazardan qarash imkonini beradi.

2026-yilgi ADAN–Ipsos so‘roviga ko‘ra, Fransiyadagi katta yoshli aholining taxminan 11% kriptoaktivlarga ega bo‘lgan; bu ko‘rsatkich avvalgi so‘rov bilan taqqoslaganda deyarli o‘zgarmagan. Xabardorlik ancha yuqori bo‘lib, respondentlarning 93% kriptovalyutalardan xabardor ekanini bildirgan. Fransiyada raqamli aktivlar ularga hech qachon investitsiya qilmaganlar orasida ham yaxshi tanilgan.

Shunga qaramay, Fransiya ayrim Yevropa qo‘shnilaridan ortda qolmoqda. Xuddi shu so‘rovda kriptovalyutaga egalik darajasi Germaniyada 17%, Niderlandiyada esa 20% ekani aniqlandi. Bu tafovutlar xabardorlikning o‘zi qabul qilinishni oshirish uchun yetarli emasligini ko‘rsatadi. Investorlarning afzalliklari, moliyaviy ahvoli va mos mahsulotlardan foydalanish imkoniyati ham kriptovalyuta sotib olish qaroriga ta’sir qilishi mumkin.

Fransiya moliya kompaniyalari uchun bu qiziqarli tafovutni yuzaga keltiradi. Iste’molchilar orasida egalik darajasi nisbatan barqaror qolayotgan bo‘lsa-da, bizneslar tobora murakkab raqamli aktiv xizmatlarini rivojlantirmoqda. Shu sababli kelajakdagi kengayish nafaqat ko‘proq jismoniy investorlarni jalb qilishga, balki blokcheynga asoslangan to‘lovlar, investitsiya fondlari va boshqa moliyaviy mahsulotlar an’anaviy kripto bozori doirasidan tashqaridagi mijozlarga yetib borishiga ham bog‘liq bo‘lishi mumkin.

Tartibga solish Fransiyani raqamli moliya yetakchisiga aylantira oladimi?

Fransiya Yevropa raqamli moliya bozorida kattaroq rol o‘ynashni istamoqda va uning so‘nggi tartibga solish takliflari bunga yordam berishi mumkin. Aniqroq qoidalar kompaniyalarni yangi to‘lov va investitsiya xizmatlarini ishlab chiqishga undashi mumkin, ammo qat’iyroq talablar, ayniqsa, kichik bizneslar uchun xarajatlarni ham oshirishi ehtimol.

Biroq faqat tartibga solish muvaffaqiyatni kafolatlamaydi. Tokenizatsiyalangan investitsiya fondlari, blokcheyn to‘lovlari va boshqa moliyaviy mahsulotlar arzonroq xarajatlar, tezroq tranzaksiyalar yoki pul mablag‘larini osonroq boshqarish kabi afzalliklarni taklif qilishi kerak. Shuningdek, ular bizneslar allaqachon foydalanayotgan bank tizimlari bilan uzluksiz ishlashi lozim.

Fransiya kripto kompaniyalari va investitsiyalarni jalb qilishga intilayotgan boshqa Yevropa davlatlari bilan ham raqobatlashmoqda. MiCA ularga umumiy tartibga solish tizimini taqdim etadi, biroq bizneslar faoliyat yuritadigan joyini tanlashda moliyalashtirish, malakali xodimlar, bank xizmatlari va mijozlardan foydalanish imkoniyatlarini ham hisobga oladi.

Fransiyada raqamli aktivlar sohasi allaqachon shakllangan va yirik moliya institutlarining ishtiroki ortib bormoqda. Endi asosiy savol — mamlakat bu ustunliklarni hamda Yevropa qoidalariga ta’sirini barqaror biznes o‘sishiga aylantira oladimi.

Ushbu material uchinchi tomon fikrlarini o'z ichiga olishi mumkin, ushbu veb-sahifadagi ma'lumotlar va ma'lumotlarning hech biri bizning Ogohlantirish bo'yicha investitsiya maslahati hisoblanmaydi. Biz qat'iy Tahririy yaxlitlikka rioya qilsak-da, ushbu postda hamkorlarimizning mahsulotlariga havolalar bo'lishi mumkin.