Olena Litvinenko

Ai tạo ra Bitcoin? 5 giả thuyết vô lý nhất

Ai tạo ra Bitcoin? 5 giả thuyết vô lý nhất
Truy tìm nhà sáng tạo Bitcoin

​Bitcoin có phải do Elon Musk, một cơ quan tình báo bí mật hay trí tuệ nhân tạo đến từ tương lai phát minh ra không? Một số giả thuyết còn đi xa hơn, cho rằng người ngoài hành tinh đã giới thiệu tiền mã hóa này với nhân loại. Gần hai thập kỷ sau khi Bitcoin ra đời, danh tính của Satoshi Nakamoto vẫn là một bí ẩn. Trong khi một số người tìm kiếm bằng chứng, những người khác lại đưa ra các giả thuyết chẳng khác nào trong phim khoa học viễn tưởng.

Bài viết này đã được dịch từ bản gốc. Đọc phiên bản gốc của phóng viên chúng tôi tại đây.

Bí ẩn bắt đầu vào năm 2008, khi một người sử dụng tên Satoshi Nakamoto công bố sách trắng Bitcoin. Mạng lưới đi vào hoạt động vào tháng 1 năm 2009, và một trong những người ủng hộ đầu tiên, lập trình viên Hal Finney, đã đăng một dòng trạng thái sau này trở nên nổi tiếng: “Đang chạy bitcoin.” Chỉ hai ngày sau, ông nhận được giao dịch Bitcoin đầu tiên giữa hai người, theo cách hiểu phổ biến, do chính Satoshi gửi.

Satoshi dần ngừng liên lạc với công chúng vào khoảng năm 2011, mà không để lại danh tính nào được xác nhận. Kể từ đó, nhiều giả thuyết đã xuất hiện, liên quan đến đủ kiểu nhân vật, từ các nhà mật mã học đáng kính đến những nhân vật khó tin.

1. Elon Musk bí mật là Satoshi Nakamoto

Elon Musk đã chế tạo ô tô điện, phóng tên lửa và góp phần phát triển các dịch vụ thanh toán trực tuyến. Liệu ông có thể đã phát minh ra Bitcoin mà không nói với ai không?

Giả thuyết này thu hút sự chú ý vào tháng 11 năm 2017, khi Sahil Gupta, cựu thực tập sinh tại SpaceX, cho rằng Musk chính là Satoshi. Lập luận của ông tập trung vào kỹ năng lập trình, kiến thức kinh tế và kinh nghiệm về thanh toán kỹ thuật số của Musk, đặc biệt là PayPal. Gupta cũng cho rằng phong cách viết của Satoshi giống Musk.

Suy đoán nhanh chóng lan rộng, nhưng Musk đã phủ nhận trên Twitter, trả lời: “Không đúng. Một người bạn đã gửi cho tôi một phần BTC vài năm trước, nhưng tôi không biết nó ở đâu.”

Câu trả lời đặc biệt hài hước vì người được cho là đã phát minh ra Bitcoin dường như lại không nhớ mình để tiền mã hóa của chính mình ở đâu. Từ đó đến nay, Musk đã trở thành một nhân vật nổi bật trong lĩnh vực tiền mã hóa, đặc biệt nhờ sự ủng hộ dành cho Dogecoin, nhưng chưa có bằng chứng đáng tin cậy nào liên hệ ông với sự ra đời của Bitcoin.

2. Bitcoin là dự án bí mật của CIA hoặc NSA

Nếu Bitcoin không được tạo ra để thách thức giới tài chính, mà chính những tổ chức mà những người đam mê tiền mã hóa thường nghi ngờ đã tạo ra nó thì sao? Một thuyết âm mưu cho rằng Bitcoin ra đời trong cộng đồng tình báo Hoa Kỳ, đặc biệt là Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) hoặc Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA). Một số phiên bản cho rằng Bitcoin được thiết kế để giám sát các giao dịch tài chính, trong khi những phiên bản khác mô tả đây là một thử nghiệm nhằm tạo ra hệ thống tiền tệ mới.

Những người ủng hộ giả thuyết này viện dẫn một bài nghiên cứu của NSA năm 1996 có tựa đề How to Make a Mint: The Cryptography of Anonymous Electronic Cash. Tài liệu này nghiên cứu các khoản thanh toán điện tử hơn một thập kỷ trước khi Bitcoin xuất hiện, cho thấy các nhà nghiên cứu chính phủ đã hiểu biết về công nghệ tiền kỹ thuật số.

Những người khác tập trung vào việc Satoshi biến mất, cho rằng một cơ quan tình báo có thể duy trì một danh tính bí mật đáng tin trong nhiều năm. Tuy nhiên, các nhà mật mã học độc lập đã nghiên cứu tiền điện tử từ lâu trước khi Bitcoin ra đời, và bài nghiên cứu của NSA không đưa ra bằng chứng nào cho thấy chính phủ tham gia tạo ra Bitcoin.

3. Một trí tuệ nhân tạo du hành ngược thời gian để tạo ra Bitcoin

Một số giả thuyết thậm chí không cho rằng Satoshi Nakamoto là con người. Một trong những lời giải thích kỳ lạ nhất cho rằng Bitcoin được tạo ra bởi một trí tuệ nhân tạo tiên tiến, có thể đến từ tương lai. Giả thuyết này cho rằng các cỗ máy tự hành cần một hệ thống tài chính phi tập trung và bằng cách nào đó đã đưa Bitcoin xuất hiện trước cả khi công nghệ cần thiết để phát triển chúng tồn tại.

Kỹ sư phần mềm Quinn Michaels đã góp phần phổ biến một phiên bản ban đầu của giả thuyết này vào năm 2017, cho rằng Bitcoin vốn được AI tạo ra cho AI. Ông cho rằng sự kết hợp giữa mật mã học, kinh tế học và lập trình trong Bitcoin quá tinh vi để một người bình thường có thể phát triển.

Các biến thể xuất hiện sau đó đưa thêm yếu tố du hành thời gian, hình dung rằng một AI tương lai đã gửi Bitcoin về quá khứ để thiết lập cơ sở hạ tầng tài chính cho các cỗ máy tự hành. Việc Satoshi biến mất cũng vừa vặn với câu chuyện này: một khi mạng lưới đã vận hành, người tạo ra nó bí ẩn kia chẳng còn lý do gì để ở lại.

4. Bốn công ty công nghệ đã tạo ra Satoshi Nakamoto

Đôi khi, một thuyết âm mưu chỉ bắt đầu từ vài âm tiết được sắp xếp có chủ ý. Một giả thuyết trên internet cho rằng Satoshi Nakamoto thực chất là cái tên được ghép từ tên của bốn công ty công nghệ:

- Sa trong Samsung

- Toshi trong Toshiba

- Naka trong Nakamichi

- Moto trong Motorola

Ghép lại, chúng tạo thành Satoshi Nakamoto. Giả thuyết này cho rằng các công ty đã bí mật hợp tác phát triển Bitcoin và che giấu sự tham gia của mình sau một danh tính Nhật Bản hư cấu.

Vào tháng 3 năm 2022, Elon Musk đưa ý tưởng này trở lại tâm điểm chú ý khi chia sẻ trên Twitter hình ảnh tên của bốn công ty, trong đó các âm tiết liên quan được tô nổi bật. Bài đăng lan truyền nhanh chóng, làm dấy lên một đợt suy đoán mới.

Không có bằng chứng được ghi nhận nào về sự hợp tác như vậy, và giả thuyết này cũng không giải thích được nhiều về lý do các doanh nghiệp đó bí mật phát triển một loại tiền mã hóa phi tập trung.

5. Bitcoin được phát minh bởi một trùm tội phạm quốc tế

Giả thuyết cuối cùng nghe như cốt truyện của một bộ phim hình sự giật gân, ngoại trừ việc nhân vật trung tâm có thật. Paul Le Roux là một lập trình viên và chuyên gia mã hóa, sau này trở thành thủ lĩnh của một tổ chức tội phạm quốc tế tham gia buôn bán ma túy, vũ khí và các hoạt động phi pháp khác. Chuyên môn kỹ thuật, những danh tính giả và mối quan tâm đến tính bảo mật tài chính khiến ông trở thành một ứng viên bất ngờ cho danh tính Satoshi Nakamoto.

Giả thuyết này thu hút sự chú ý vào năm 2019, sau khi một tài liệu tòa án bị lược bỏ thông tin không đúng cách, có liên quan đến các tranh chấp pháp lý của Craig Wright, để lộ một nội dung nhắc đến Le Roux. Wright từng công khai tuyên bố mình là người tạo ra Bitcoin, khiến nhiều người suy đoán rằng Le Roux có thể là người đứng sau bút danh này.

Nhà báo Evan Ratliff đã điều tra giả thuyết này cho WIRED, xem xét nền tảng lập trình và các bí danh của Le Roux. Một trong những hộ chiếu ngoại giao của ông được cho là ghi tên Paul Solotshi Calder Le Roux, trong đó Solotshi nghe giống Satoshi đến đáng ngờ.

Mốc thời gian cũng khiến các nhà điều tra chú ý. Le Roux bị bắt năm 2012, không lâu sau khi Satoshi ngừng liên lạc với công chúng. Một số người suy đoán việc ông bị giam giữ giải thích vì sao nhà sáng tạo Bitcoin không bao giờ quay trở lại.

Dù cuộc điều tra phát hiện những sự trùng hợp đáng chú ý, nhưng không tìm được bằng chứng trực tiếp nào liên kết Le Roux với quá trình phát triển Bitcoin. Sau đó, Le Roux bày tỏ sự quan tâm đến hoạt động đào tiền mã hóa, bổ sung một chi tiết bất thường khác cho câu chuyện.

Liệu danh tính thật của Satoshi Nakamoto có bao giờ được xác định?

Dù đã trải qua nhiều năm điều tra, nhà sáng tạo Bitcoin vẫn ẩn danh. Một số nhà mật mã học uy tín, trong đó có Hal Finney, Nick Szabo và Adam Back, từng được đề xuất là ứng viên, nhưng chưa ai được xác định chắc chắn là Satoshi. Nhà khoa học máy tính người Úc Craig Wright cũng tự nhận là người sáng tạo Bitcoin, nhưng năm 2024, một thẩm phán Tòa án Cấp cao Anh đã phán quyết ông không phải.

Để chứng minh danh tính của Satoshi cần bằng chứng thuyết phục hơn những điểm tương đồng trong văn phong hoặc các sự trùng hợp đáng ngờ. Chữ ký mật mã được tạo bằng khóa riêng gắn chắc chắn với hoạt động Bitcoin ban đầu của Satoshi sẽ là bằng chứng đặc biệt thuyết phục. Cho đến lúc đó, bí ẩn vẫn chưa có lời giải, để ngỏ nhiều khả năng cho các nhà điều tra, những người theo thuyết âm mưu và bất kỳ ai có trí tưởng tượng đặc biệt phong phú.

Tài liệu này có thể chứa ý kiến của bên thứ ba, không có dữ liệu và thông tin nào trên trang web này cấu thành lời khuyên đầu tư theo Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm của chúng tôi. Mặc dù chúng tôi tuân thủ nghiêm ngặt Tính toàn vẹn biên tập, bài viết này có thể chứa tham chiếu đến các sản phẩm từ các đối tác của chúng tôi.