Kabinet wil UNRWA-financiering dit jaar herstellen

Kabinet wil UNRWA-financiering dit jaar herstellen
Kabinet herstelt UNRWA-bijdrage

In een brief aan de Tweede Kamer schrijft minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Sjoerdsma dat het kabinet de Nederlandse bijdrage aan VN-hulporganisatie UNRWA nog dit jaar wil verhogen, na de eerdere afbouw sinds 2024. Volgens de minister maakt de actuele humanitaire situatie in Gaza extra steun noodzakelijk, omdat UNRWA volgens hem over de infrastructuur en het netwerk beschikt om Palestijnse vluchtelingen in Gaza en de regio te bereiken.

Hoogtepunten

  • Het kabinet wil de financiering van UNRWA in 2024 verhogen van 11 miljoen euro naar 19 miljoen euro vanwege de verslechterde situatie in Gaza.
  • Ondanks een Kamermeerderheid tegen hervatting van steun aan UNRWA, besluit het kabinet via de najaarsnota de bijdrage te herstellen, wat tot politieke spanning leidt.
  • Onderzoek vond geen bewezen banden tussen UNRWA en Hamas, maar benadrukt noodzaak tot verdere verbetering van neutraliteit en toezicht binnen de organisatie.

Herstel van steun via najaarsnota

De Nederlandse bijdrage aan UNRWA werd sinds 2024 afgebouwd van 19 miljoen euro naar 11 miljoen euro, met het voornemen om die steun tot 2030 verder te verlagen. Sjoerdsma schrijft nu dat het kabinet het bedrag nog dit jaar wil terugbrengen naar 19 miljoen euro. In een toelichting aan de NOS zegt het ministerie dat de minister dit bij de najaarsnota wil regelen.

De minister koppelt dat besluit aan de verslechterde omstandigheden in Gaza en aan het ontbreken van volwaardige alternatieven voor hulpverlening op grote schaal. Volgens hem is het tegelijk nodig om niet structureel afhankelijk te blijven van één organisatie. Daarom blijft het kabinet ook andere VN-organisaties en de Rode Kruis- en Halve Maanbeweging steunen.

In de Kamerbrief benadrukt Sjoerdsma dat hulpgeld onder geen beding bij terroristische groeperingen zoals Hamas terecht mag komen. Het ministerie verwijst daarbij naar internationale onderzoeken en lopende verbeterprocessen rond controle en neutraliteit binnen UNRWA. De minister stelt dat het proces om de neutraliteit van de organisatie te versterken nog gaande is.

Politieke weerstand na eerdere Kamerstemming

Het voornemen zorgt voor verbazing en irritatie in de Tweede Kamer, omdat een Kamermeerderheid zich een week eerder nog tegen hervatting van de steun uitsprak. Bij de behandeling van de begroting van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking trok D66 toen juist steun in voor een voorstel om UNRWA-financiering te herstellen. Volgens de partij was die keuze nodig om de begroting aangenomen te krijgen.

GroenLinks-PvdA reageert inhoudelijk positief op extra steun, maar bekritiseert de gang van zaken scherp. JA21 en SGP willen opheldering van het kabinet over de timing en de procedure, omdat zij zich tegen hervatting van de steun verzetten. Daarmee groeit de politieke spanning rond de vraag hoe het minderheidskabinet met eerdere stemmingen van de Kamer omgaat.

De discussie speelt tegen de achtergrond van eerdere twijfels in de Kamer over de onpartijdigheid van UNRWA en mogelijke verwevenheid met Hamas. Negen medewerkers van de organisatie werden eerder ontslagen vanwege mogelijke betrokkenheid bij de aanslagen van 7 oktober. Een later onderzoek vond geen bewijs voor banden tussen UNRWA en Hamas, maar concludeerde wel dat de organisatie haar neutraliteit verder moet versterken.

Breder effect op hulpbeleid en diplomatie

Het besluit onderstreept hoe humanitaire nood in Gaza steeds zwaarder weegt in het Nederlandse hulpbeleid. Israël beschouwt UNRWA als partijdig en blokkeerde alle hulpverlening, terwijl het Internationaal Gerechtshof vorig jaar oordeelde dat Israël hulp aan Palestijnse gebieden moet toelaten. Daardoor blijft de praktische uitvoerbaarheid van hulp een belangrijk beleidsrisico.

Voor de ontwikkelingssector betekent het herstel van financiering dat UNRWA voorlopig een centrale uitvoerder van Nederlandse noodhulp blijft. Tegelijk probeert het kabinet het operationele en politieke risico te spreiden door ook via andere humanitaire organisaties te werken. Die combinatie laat zien dat Den Haag inzet op acute hulpverlening, terwijl het debat over toezicht, neutraliteit en parlementaire steun aanhoudt.

De kwestie kan ook gevolgen hebben voor toekomstige begrotingsonderhandelingen rond ontwikkelingssamenwerking. Partijen aan zowel linker- als rechterzijde plaatsen vraagtekens bij de politieke route die het kabinet kiest. Dat maakt UNRWA niet alleen een humanitair dossier, maar ook een test voor de bestuurlijke verhoudingen in de Kamer.

We schreven eerder over de voorjaarsnota en de beperkte begrotingsruimte van het kabinet, dat ondanks een tekort van 2,9% waarschuwde dat geopolitieke risico’s en hogere energieprijzen de ramingen snel kunnen ondermijnen. Daarbij werd duidelijk dat de gevolgen van het conflict in het Midden-Oosten nog niet in de cijfers waren verwerkt, waardoor onduidelijk bleef hoeveel ruimte er is voor extra steunmaatregelen.

Dit materiaal kan meningen van derden bevatten, geen van de gegevens en informatie op deze webpagina vormt beleggingsadvies volgens onze Disclaimer. Hoewel we ons houden aan strikte Redactionele Integriteit, kan deze post verwijzingen bevatten naar producten van onze partners.