Nederlandse stroomsector weegt langere inzet kolencentrales bij hoge gasprijzen

Traders Union
Alle Nieuws
Financieel nieuws
Nederlandse stroomsector en kolencentrales

Alle nieuws

Belangrijkste nieuws

Keuze van de redactie

Aandelen

Cryptovaluta

Economie

Valuta's

Grondstoffen

Marktstemmen

Ciaran Ryan

01.04.2026

Nederlandse stroomsector weegt langere inzet kolencentrales bij hoge gasprijzen — Kolencentrales langer inzetbaar?

In Den Haag neemt de druk toe om de rol van kolencentrales in de elektriciteitsvoorziening te heroverwegen nu hoge gasprijzen de inzet van gascentrales minder aantrekkelijk maken, zo blijkt uit uitspraken van politici en betrokken bedrijven in het artikel. De discussie speelt terwijl kolencentrales volgens de wet uiterlijk in 2030 moeten sluiten en Tennet al vorig jaar om een alternatief vroeg voor windstille en bewolkte dagen.

Hoogtepunten

Recent gestegen gasprijzen zorgen dat kolencentrales meer draaien en versterken de politieke discussie over het langer openhouden na 2030.
De drie Nederlandse kolencentrales leveren rond piekmomenten circa 15 procent van de stroom, terwijl België een derde van Uniper's capaciteit heeft opgekocht, waardoor die voor Nederland ontbreekt.
Ombouw naar biomassa met CO2-opslag blijft politiek onzeker door zorgen over ontbossing, uitstoot en het stopzetten van biobrandstoffen-subsidies sinds 2022.

Politieke discussie over leveringszekerheid

Het debat draait om de vraag hoe Nederland de stroomvoorziening stabiel houdt op momenten dat zon- en windenergie onvoldoende beschikbaar zijn. Gas- en kolencentrales vervullen daarin nu een belangrijke back-upfunctie op het net. Door de recente stijging van de gasprijzen draaien kolencentrales weer nadrukkelijker, wat de politieke oproep versterkt om de optie van langer openblijven open te houden.

CDA-leider Henri Bontenbal stelt dat Nederland die mogelijkheid achter de hand moet houden als alternatief voor stroomtekorten. Partijen als PVV, JA21 en Forum voor Democratie hebben weinig bezwaar tegen langer gebruik van kolen, terwijl ook de VVD zich niet principieel afwijzend opstelt. Binnen de coalitie ligt het onderwerp gevoelig, vooral omdat D66 zich juist sterk heeft gemaakt voor sluiting van de centrales.

Ook GroenLinks-PvdA verzet zich tegen een langer gebruik van kolencentrales. De partij noemt het voorstel een fossiele reflex en wijst op de hoge kosten van ombouw naar biomassa. Daarmee blijft de discussie niet alleen technisch en economisch, maar ook politiek beladen.

Capaciteitsvraagstuk en Belgische vraag

De drie Nederlandse kolencentrales leveren op piekmomenten ongeveer 15 procent van de stroom in Nederland. Omdat kolenstroom vanaf 2030 niet meer is toegestaan, werkt het kabinet aan een capaciteitsmechanisme dat een alternatief moet bieden voor perioden met weinig zon en wind. De recente onrust in het Midden-Oosten en de hoge gasprijzen maken die zoektocht urgenter.

België kijkt intussen nadrukkelijker naar Nederlandse kolencapaciteit. De Belgische regering heeft voor de komende periode een derde van de capaciteit gekocht bij Uniper, eigenaar van de centrale op de Rotterdamse Maasvlakte. Volgens Uniper is dat vermogen daardoor niet langer beschikbaar voor Nederland.

Die ontwikkeling onderstreept volgens betrokkenen het risico dat Nederland zelf later te weinig regelbaar vermogen overhoudt. Uniper zegt liever te zien dat de Nederlandse overheid die capaciteit reserveert. Daarmee krijgt de discussie ook een grensoverschrijdende marktdimensie binnen de regionale energiesector.

Ombouw naar biomassa stuit op weerstand

Uniper en Bontenbal zien een mogelijke toekomst in ombouw van kolencentrales naar biomassacentrales, gecombineerd met afvang en opslag van CO2 onder de Noordzee. Volgens hen kan dat regelbaar vermogen opleveren en tegelijk de uitstoot beperken. Voor zo'n route is volgens Uniper wel politieke duidelijkheid en steun nodig.

Biomassa blijft echter omstreden door zorgen over ontbossing en CO2-uitstoot. Die weerstand leidde er in 2022 al toe dat toenmalig minister Rob Jetten de subsidies voor biobrandstoffen stopzette. Daardoor is ook deze uitweg politiek en maatschappelijk onzeker.

Uniper waarschuwt dat zonder snelle duidelijkheid de sluiting van de Maasvlaktecentrale na volgend jaar onomkeerbaar wordt. Volgens het bedrijf kan de overheid dan niet op het laatste moment alsnog vragen de centrale open te houden. Dat vergroot de druk op beleidsmakers om tijdig keuzes te maken over leveringszekerheid en de toekomstige brandstofmix.

We berichtten eerder over het voorstel van de Europese Commissie om het EU-emissiehandelssysteem (ETS) aan te passen om de kostendruk voor energie-intensieve industrie te verlichten, onder meer door wijzigingen in de marktstabiliteitsreserve die de prijs van CO2-certificaten kunnen drukken. Daarbij werd geschetst hoe de oplopende energieprijzen door de spanningen in het Midden-Oosten de discussie over concurrentiekracht en klimaatambities in Europa verder op scherp zetten. Diezelfde prijsschokken en beleidskeuzes vormen nu ook de achtergrond van het Nederlandse debat over leveringszekerheid en de rol van kolencentrales als back-up.

Dit materiaal kan meningen van derden bevatten, geen van de gegevens en informatie op deze webpagina vormt beleggingsadvies volgens onze Disclaimer. Hoewel we ons houden aan strikte Redactionele Integriteit, kan deze post verwijzingen bevatten naar producten van onze partners.

Vond u het artikel interessant?