Nederlandse huishoudens zien financiële druk oplopen, jongvolwassenen het zwaarst geraakt

Nederlandse huishoudens zien financiële druk oplopen, jongvolwassenen het zwaarst geraakt
Financiële druk stijgt fors

De financiële positie van Nederlandse huishoudens verslechtert, terwijl bijna 40 procent aangeeft moeilijk rond te komen. Vooral jongvolwassenen tussen 18 en 30 jaar raken verder in de knel, terwijl ook betalingsproblemen en beperkte buffers breder toenemen.

Hoogtepunten

  • Het aandeel Nederlandse huishoudens dat moeilijk rondkomt steeg tot bijna 40 procent, onder jongvolwassenen tot 54 procent volgens Nibud-onderzoek.
  • In 2024 kon 25 procent van de huishoudens rekeningen niet betalen tegenover 17 procent twee jaar geleden, ondanks een lichte koopkrachtstijging vorig jaar.
  • Bijna een derde van de huishoudens heeft €2.500 of minder spaargeld; structurele maatregelen zijn noodzakelijk gezien hoge vaste lasten en gebrek aan betaalbare huisvesting.

Nibud-onderzoek toont bredere verslechtering

Zoals gemeld door Nibud, staat in het rapport Geldzaken in de praktijk 2026 dat het aandeel huishoudens dat moeilijk rondkomt is gestegen naar bijna 40 procent, tegenover 32 procent bij de vorige editie twee jaar geleden. Onder jongvolwassenen van 18 tot en met 30 jaar loopt dat aandeel op van 40 procent naar 54 procent, waarmee deze groep een van de scherpste verslechteringen laat zien.

Nibud-directeur Mattias Gijsbertsen zegt dat de groep jongvolwassenen die moeilijk kan rondkomen al jarenlang groeit. Het instituut ziet daarnaast duidelijke verschillen tussen huurders en kopers en tussen mensen met een vast inkomen en mensen met wisselende inkomsten. In onderzoek van Deloitte komen dezelfde kwetsbare groepen naar voren.

Huishoudens lopen volgens het rapport het vaakst aan tegen uitgaven voor kinderen, vervoer, inboedel en boodschappen. Die kosten schommelen sterker dan huur- en hypotheeklasten, die meestal voorspelbaar zijn en vaak via vaste incasso worden betaald. Volgens Gijsbertsen proberen veel mensen eerst hun vaste lasten te voldoen, maar lopen zij vervolgens vast door prijsstijgingen op andere terreinen, waaronder energie en winkelprijzen door geopolitieke spanningen.

Koopkracht, rekeningen en spaargeld onder druk

De druk op huishoudens neemt toe ondanks een lichte koopkrachtstijging vorig jaar bij vrijwel alle huishoudens. Het artikel wijst erop dat koopkrachtcijfers uitgaan van een gemiddeld huishouden en daardoor persoonlijke omstandigheden en veranderingen daarin onvoldoende meenemen; begin dit jaar is de verwachte koopkrachtstijging voor 2026 bovendien neerwaarts bijgesteld.

Volgens het Centraal Planbureau daalt de koopkracht door stijgende energieprijzen, wat bijdraagt aan financiële onzekerheid. Gijsbertsen zegt dat ook de vrees voor verdere prijsstijgingen door onrust in het Midden-Oosten dat gevoel versterkt. Tegelijk geeft 25 procent van de huishoudens aan dit jaar rekeningen niet te hebben kunnen betalen, tegen 17 procent twee jaar geleden. Andere problemen, zoals rood staan en betalingsregelingen treffen, komen eveneens relatief vaak voor.

Huishoudens die nog wel uitkomen met hun geld kunnen bij krapte vaak terugvallen op spaargeld, maar veel mensen vinden hun buffer onvoldoende voor ingrijpende gebeurtenissen zoals scheiding, baanverlies of ziekte. Bijna een derde van de huishoudens heeft 2500 euro of minder spaargeld en bijna een kwart zelfs minder dan 1000 euro. Volgens Gijsbertsen vraagt de situatie daarom om structurele oplossingen die niet alleen naar inkomen kijken, maar ook naar hoge vaste lasten en het tekort aan betaalbare huisvesting voor jongvolwassenen.

In onze eerdere berichtgeving over betaald ouderschapsverlof in Nederland beschreven we dat gezinnen waarin vaders verlof opnemen zorgtaken gelijker verdelen en dat moeders later vaker meer (kunnen) gaan verdienen. Tegelijk bleek dat vaders de regeling beduidend minder vaak benutten dan moeders, waarbij financiële prikkels—zoals het inkomensverlies tijdens verlof—een belangrijke drempel vormen.

Dit materiaal kan meningen van derden bevatten, geen van de gegevens en informatie op deze webpagina vormt beleggingsadvies volgens onze Disclaimer. Hoewel we ons houden aan strikte Redactionele Integriteit, kan deze post verwijzingen bevatten naar producten van onze partners.