Polska stopa oszczędności gospodarstw domowych rośnie, ale pozostaje jedną z najniższych w UE
Polskie gospodarstwa domowe zwiększają udział oszczędności w dochodzie rozporządzalnym, choć kraj nadal plasuje się blisko końca unijnego zestawienia. W pierwszym kwartale 2026 r. wskaźnik ten wynosi 9,5 proc., podczas gdy średnia dla całej UE sięga 14 proc.
Najważniejsze
- Polska stopa oszczędności gospodarstw domowych przekracza 9 proc. w 2024 i 2025 r., pozostając trzecią najniższą w UE za Grecją i Rumunią.
- Na początku 2026 r. gotówka stanowi 11,5 proc. PKB w aktywach polskich gospodarstw domowych, co plasuje Polskę na trzecim miejscu w UE po Słowenii i Niemczech.
- Udziały w funduszach inwestycyjnych rosną o 31,5 proc. rok do roku, ale nadal stanowią tylko 6,2 proc. aktywów finansowych gospodarstw domowych.
Poziom oszczędności i struktura aktywów
Jak podaje Bankier, powołując się na Polski Instytut Ekonomiczny, Polska ma trzecią najniższą stopę oszczędności w Unii Europejskiej, wyprzedzając jedynie Grecję i Rumunię, gdzie wskaźnik pozostaje poniżej 0 proc. W innych krajach regionu, takich jak Czechy i Węgry, stopa oszczędności przekracza 19 proc.PIE wskazuje, że w 2025 r. i 2024 r. stopa oszczędności w Polsce przekracza 9 proc., co oznacza najwyższe odczyty od lat, z wyjątkiem 2020 r. W latach 2010-2019 średnia dla Polski wynosi 7 proc.
W pierwszym kwartale 2026 r. aktywa finansowe polskich gospodarstw domowych osiągają 104,6 proc. PKB. Ich struktura w dużej mierze opiera się na bieżących depozytach rozliczeniowych oraz gotówce, które łącznie odpowiadają za 37 proc. aktywów, w tym 26 proc. przypada na depozyty bieżące, a 11 proc. na gotówkę.
Wartość gotówki utrzymywanej przez gospodarstwa domowe na początku 2026 r. sięga 11,5 proc. PKB, co daje Polsce trzeci najwyższy wynik w UE po Słowenii i Niemczech. Średnia unijna dla tego wskaźnika wynosi 4,7 proc.
Potencjał dla funduszy i długoterminowego inwestowania
Według PIE wysoki udział łatwo dostępnych środków pieniężnych współgra ze stosunkowo dobrą odpornością części gospodarstw domowych na nieprzewidziane wydatki. Z danych Eurostatu wynika, że około 22 proc. gospodarstw w Polsce deklaruje brak możliwości pokrycia niespodziewanego wydatku finansowego, wobec unijnej średniej na poziomie 29 proc.Instytut ocenia, że dalszy wzrost stopy oszczędności może wspierać rozwój innych kategorii aktywów niż gotówka i rachunki bieżące. Po zbudowaniu bufora bezpieczeństwa gospodarstwom łatwiej będzie kierować kolejne środki do instrumentów o dłuższym horyzoncie, takich jak fundusze inwestycyjne czy akcje.
PIE wskazuje, że sygnałem takiego przesunięcia jest obecny wzrost rok do roku wartości udziałów uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych o 31,5 proc. Mimo to ta kategoria nadal odpowiada jedynie za 6,2 proc. aktywów finansowych gospodarstw domowych w Polsce, a zmianie struktury oszczędności mogą sprzyjać także PPK, IKE, IKZE oraz od 2027 r. OKI.
W naszym wcześniejszym materiale o roli Polskiego Funduszu Rozwoju w finansowaniu inwestycji opisywaliśmy, jak PFR uzupełnia kapitał prywatny i kredyt bankowy, zapewniając długoterminowe finansowanie tam, gdzie wyższe ryzyko i brak zabezpieczeń ograniczają dostęp do środków. Zwracaliśmy uwagę na znaczenie takiego kapitału dla ekspansji firm, akwizycji i relokacji produkcji do Polski oraz na wsparcie w planowaniu scenariuszowym i zarządzaniu ryzykiem. Ten kontekst pokazuje, jak istotne są stabilne źródła finansowania dla inwestycji — obok rosnącego potencjału krajowych oszczędności i długoterminowego inwestowania.