Polska wdraża przejrzystość płac, firmy stają przed ryzykiem presji na wynagrodzenia
W Polsce zbliża się rozszerzenie zasad przejrzystości wynagrodzeń, które mają ułatwić pracownikom porównywanie płac na tych samych stanowiskach. Zmiana może zwiększyć presję na podwyżki i ujawnić skale różnic płacowych, w tym między kobietami a mężczyznami.
Najważniejsze
- Nowe przepisy o przejrzystości płac w Polsce weszły w życie pod koniec grudnia 2025 roku, lecz ich łagodny kształt ogranicza efektywność zmian dla firm.
- Firmy z uznaniowym systemem płac narażone są na wzrost presji płacowej i konieczność weryfikacji polityki wynagrodzeń z powodu ujawniania dysproporcji sięgających nawet 70 procent.
- Regulacje mogą zwiększyć szanse na podwyżki dla części pracowników oraz zainicjować debatę o nierównościach płacowych, szczególnie między kobietami a mężczyznami.
Nowe obowiązki i ograniczony efekt pierwszych przepisów
Jak podaje TVN24 Biznes, nowe regulacje mają dać zatrudnionym mocniejsze podstawy do pytania o przyczyny różnic w pensjach na tych samych stanowiskach. Według Moniki Smulewicz, ekspertki rynku pracy i prezeski HR na Szpilkach, wynagrodzenia dwóch osób wykonujących tę samą pracę mogą różnić się nawet o 70 procent, co zwiększa ryzyko trudnych rozmów wewnątrz firm.Zmiany wpisują się w kolejne podejście do wdrożenia unijnej dyrektywy o jawności wynagrodzeń. Pod koniec grudnia 2025 roku weszły w życie pierwsze przepisy dotyczące przejrzystości na etapie rekrutacji, ale ich ostateczny kształt został złagodzony.
Pracodawca nie musi publikować widełek płacowych w ogłoszeniu o pracę i może przekazać informacje o wynagrodzeniu dopiero przed rozmową kwalifikacyjną albo przed podpisaniem umowy. W praktyce, jak oceniają eksperci, oznacza to, że w wielu firmach dotychczas zmienia się niewiele.
Presja na firmy i skutki dla rynku pracy
Największe wyzwania pojawiają się tam, gdzie poziom płac zależy od uznaniowości menedżerów, a nie od spójnych zasad wynagradzania. W takich organizacjach większa przejrzystość może uruchomić falę pytań o podstawy różnic płacowych i skłonić pracodawców do uporządkowania systemów wartościowania stanowisk.Dla części pracowników nowe przepisy mogą oznaczać szansę na podwyżki, jeśli porównanie wynagrodzeń wykaże nieuzasadnione dysproporcje. Jednocześnie większa jawność może pogorszyć pozycję niektórych zatrudnionych, jeśli okaże się, że ich płace odbiegają od poziomów otrzymywanych przez innych w firmie.
Na poziomie całego rynku pracy regulacje mają też znaczenie dla debaty o luce płacowej między kobietami a mężczyznami. Sama przejrzystość nie usuwa nierówności automatycznie, ale może dostarczyć pracownikom i pracodawcom danych potrzebnych do kwestionowania i wyjaśniania różnic w wynagrodzeniach.
W naszej wcześniejszej publikacji o zmianach zasad zatrudnienia w Polsce opisywaliśmy, jak rosnące braki kadrowe i presja demograficzna skłaniają firmy do szukania większej elastyczności oraz lepszego dopasowania kompetencji pracowników do potrzeb gospodarki. Zwracaliśmy uwagę, że nowe rozwiązania mogą wymagać od pracodawców inwestycji w rozwój zespołów i modyfikacji strategii rekrutacyjnych, a rynek pracy przesuwa się w kierunku modelu opartego na elastyczności i podnoszeniu kwalifikacji.