Rząd rozpoczyna prace nad nowelizacją Kodeksu karnego, która ma wyraźnie podnieść dolne i górne stawki dzienne grzywien za przestępstwa. Propozycja Ministerstwa Sprawiedliwości zakłada wzrost minimalnej stawki z 10 do 100 zł oraz maksymalnej z 2 tys. do 10 tys. zł, co przełożyłoby się na znacznie wyższy pułap kar finansowych.
Najważniejsze
- Projekt Ministerstwa Sprawiedliwości podnosi stawkę dzienną grzywny do 100–10 000 zł, maksymalizując wysokość grzywny do 5,4 mln zł.
- Nowe przepisy mają wejść w życie 14 dni po ogłoszeniu, szybko zwiększając finansowe ryzyko stron postępowań karnych.
- Zmiana uzasadniona brakiem wcześniejszych waloryzacji i potrzebą dostosowania kar do aktualnej siły nabywczej pieniądza.
Założenia projektu i nowe widełki kar
PIT.pl podał, że projekt przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości przewiduje zmianę przepisu Kodeksu karnego określającego wysokość stawki dziennej grzywny. Obecnie stawka ta nie może być niższa niż 10 zł ani wyższa niż 2 tys. zł, a sąd ustala ją z uwzględnieniem dochodów sprawcy, jego warunków osobistych, rodzinnych, majątku oraz możliwości zarobkowych.Zgodnie z obecnymi zasadami grzywna jest wymierzana w stawkach dziennych, przy czym co do zasady najniższa liczba stawek wynosi 10, a najwyższa 540. Oznacza to, że minimalna grzywna może dziś wynosić 100 zł, podczas gdy najwyższa przekracza 1 mln zł.
Po zmianach stawka dzienna miałaby wynosić od 100 do 10 tys. zł. W praktyce podniosłoby to minimalną grzywnę do 1 tys. zł, a maksymalną do 5 mln 400 tys. zł.
Uzasadnienie zmian i możliwy wpływ
Autorzy projektu wskazują, że obecne limity nie były zmieniane od początku obowiązywania kodeksu, podczas gdy siła nabywcza pieniądza wyraźnie się zmieniła. W ocenie projektodawców grzywny na poziomie 100 zł lub niewiele wyższym mogą być akceptowalne przy wykroczeniach, ale nie przy przestępstwach.Resort sprawiedliwości argumentuje, że celem nowelizacji jest urealnienie wysokości stawki dziennej grzywny w postępowaniu karnym. W trakcie konsultacji rozważano podniesienie górnego limitu nawet do 20 tys. zł, jednak ostatecznie pozostano przy 10 tys. zł, uznając pięciokrotną rewaloryzację za wystarczającą, także dlatego, że sądy w praktyce nie sięgały po maksymalny wymiar kary.
Projekt zakłada, że nowe przepisy zaczynają obowiązywać po 14 dniach od ogłoszenia. Dla wymiaru sprawiedliwości i stron postępowań oznacza to szybką zmianę finansowego ryzyka związanego z odpowiedzialnością karną.
We wcześniejszym materiale o zapowiadanej ustawie reformującej przepisy pracownicze i podatkowe opisaliśmy planowane zmiany, które mają wesprzeć przedsiębiorstwa oraz pobudzić wzrost gospodarczy. Zwracaliśmy uwagę, że kluczowe znaczenie dla firm mogą mieć ulgi podatkowe oraz nowe regulacje wpływające na koszty prowadzenia działalności i sytuację na rynku pracy.