Trumpning Eron haqidagi bayonotlaridan so‘ng neft narxlari pasaydi
Dushanba, 9-noyabr kuni, AQSh prezidenti Donald Trump Eronga navbatdagi zarbalar berilishi ehtimoldan yiroq ekanini bildirganidan so‘ng, jahon neft narxlari pasayishda davom etdi. Biroq Hormuz bo‘g‘ozi yaqinidagi kemalarga hujumlar energiya ta’minoti barqarorligiga oid xavotirlarni kuchaytirdi.
Ushbu maqola asl nusxadan tarjima qilingan. Muxbirimiz tomonidan tayyorlangan asl nusxasini o'qing bu yerda.
Reuters xabariga ko‘ra, dushanba kuni ertalab Brent markali neft 1,7% ga arzonlab, bir barreli $96,6 ni tashkil etdi. AQShning West Texas Intermediate (WTI) nefti esa 1% ga pasayib, $89,9 ga tushdi.
Brent o‘tgan hafta davomida 16% ga arzonlab, COVID-19 pandemiyasi boshlanganidan beri eng keskin haftalik pasayishni qayd etdi.
Yakshanba kuni Trump mojaroning tugashiga qaratilgan muzokaralar davom etayotgan ekan, AQShning Eronga navbatdagi zarbalari berilishi ehtimoli juda pastligini aytdi. Ayni paytda AQSh ham, Eron ham jahon neft tashuvlarining muhim yo‘nalishi bo‘lgan Hormuz bo‘g‘ozi yaqinida kemalarga hujumlar uyushtirilgani haqida xabar berdi.
AQSh prezidenti avvalroq harbiy amaliyotlar AQShda bo‘lib o‘tadigan oraliq saylovlardan keyin qayta boshlanishi mumkinligiga ishora qilgan edi. Biroq keng ko‘lamli hujumga tayyorgarlik ko‘rilayotganidan darak yo‘q. Ayni paytda Tehron AQSh va Isroil nishonlariga zarbalar berib, javob qaytarishi haqida ogohlantirdi.
Neft narxlariga ta’sir ko‘rsatayotgan omillar
SS WealthStreet tadqiqot kompaniyasi asoschisi Sugandha Sachdevaning fikricha, neft bozori keskinlik pasayishining nisbatan optimistik ssenariysini allaqachon narxlarga kiritgan. Biroq Vashington va Tehron o‘rtasida keng qamrovli kelishuvga hali erishilmadi. Uning baholashicha, diplomatik yutuqqa erishilib, Hormuz bo‘g‘ozi orqali barqaror tashuvlar tiklanmaguncha, geosiyosiy xatarlar neft narxlarini qo‘llab-quvvatlashda davom etadi. U Brent uchun eng yaqin tayanch darajani bir barreliga $93 deb hisoblaydi.
KCM Trade bosh tahlilchisi Tim Waterer ham Trumpning so‘nggi bayonotlari ancha mo‘tadil bo‘lganini ta’kidladi. Biroq investorlar saylovlardan keyin ritorikadagi o‘zgarish Vashington siyosatining uzoq muddatli burilishini anglatadimi yoki pozitsiyaning vaqtinchalik yumshashimi, degan masalada hanuz noaniqlikda.
Talab va taklif muvozanati neft narxlariga qo‘shimcha bosim o‘tkazmoqda. JPMorgan tahlilchilari jahon bozorida neft ortiqchaligi qaytayotganidan ogohlantirdi. Sentabrda taklif iste’moldan kuniga qariyb 1,1 million barrelga oshdi, oktabrda esa ortiqcha taklif kuniga 1,4 million barrelga yetdi. Bunga Yaqin Sharqdan neft oqimlarining tiklanishi, boshqa mamlakatlarda ishlab chiqarishning ko‘payishi va talabning sustligi asosiy sabab bo‘ldi.
Shu bilan birga, neft infratuzilmasiga tahdidlar saqlanib qolmoqda. Eron tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan Yamanning husiylari yakshanba kuni Ar-Riyoddagi Saudi Aramco ofislariga qilingan hujum uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga oldi. Bundan tashqari, dushanba kuni Ukraina dronlari hujumidan so‘ng Rossiyaning Kirishi neftni qayta ishlash zavodida yong‘in chiqdi.
Eron bilan urush neft narxlarini qanday keskin oshirdi
Harbiy mojaro 2026-yil 28-fevralda AQSh va Isroil Eronga qarshi keng ko‘lamli zarbalar berganida boshlandi. Tehron bunga AQSh va Isroil nishonlariga, shuningdek, Fors ko‘rfazi mamlakatlaridagi infratuzilmalarga hujumlar bilan javob qaytardi. Jahon neft iste’molining odatda qariyb 20% ini tashiydigan Hormuz bo‘g‘ozi orqali kemalar qatnovi xavf ostida qoldi. Urush boshlanganidan keyingi ilk savdo kuni — 2-martda Brent 13% ga ko‘tarilib, bir barreliga $82 ga yetdi, AQShning WTI nefti esa 12% dan ko‘proqqa oshib, $75 ni tashkil etdi.
Ta’minotdagi uzilishlar va mintaqada ishlab chiqarishning qisqarishi tufayli narxlar o‘sishda davom etdi. 6-martga kelib Brent $92 ga yetib, bir hafta ichida 27% ga qimmatlashdi. 9-mart kuni savdo vaqtida narxlar bir barreliga $119 gacha ko‘tarildi — bu 2022-yildan beri eng yuqori daraja edi. Natijada urush boshlanganidan keyingi atigi o‘n kun ichida neft narxlari ayrim paytlarda 60% dan ko‘proqqa oshdi.
Bir necha kun avval neft narxlari pasayib, $97 ga tushgan edi.
Oxirgi Brent Yangiliklari
- Forex
- Crypto