Polski sektor nauki domaga się wyższych nakładów i podwyżek płac

Polski sektor nauki domaga się wyższych nakładów i podwyżek płac
Nauka walczy o wsparcie

Pracownicy nauki protestują przed Sejmem, domagając się wyższych wynagrodzeń, większego finansowania badań i poprawy warunków dla doktorantów. Akcja wpisuje się w szerszą kampanię środowiska akademickiego na rzecz zwiększenia wydatków na naukę do 3 proc. PKB do 2030 roku.

Najważniejsze

  • Ponad 25 tys. osób podpisało petycję popierającą wzrost finansowania nauki do 3 proc. PKB do 2030 roku oraz podwyżki płac w sektorze.
  • Minimalne wynagrodzenie adiunkta po doktoracie wynosi obecnie 7044,5 zł brutto, co stanowi mniej niż 73 proc. przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (9652,19 zł brutto).
  • Petycja naukowców postuluje m.in. 1 mld zł dodatkowych środków dla Narodowego Centrum Nauki w ustawie budżetowej na 2027 i wzrost sukcesu grantowego NCN do 25 proc.

Postulaty płacowe i budżetowe środowiska

Jak podaje TVN24, środowy protest przed Sejmem stanowi poparcie dla petycji skierowanej do rządu o zwiększenie nakładów na naukę, zwłaszcza na wynagrodzenia doktorantów i młodych naukowców oraz na finansowanie badań. Dr hab. Łukasz Okruszek z Instytutu Psychologii PAN wskazuje, że akcja ma szerokie poparcie związków zawodowych i instytucji akademickich, w tym Polskiej Akademii Nauk, Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich oraz Krajowej Reprezentacji Doktorantów.

Protestujący chcą, by rząd zwiększył nakłady na naukę do 3 proc. PKB do 2030 roku poprzez bezpośrednie wydatki budżetowe oraz systemowe zachęty dla biznesu do inwestowania w badania i rozwój. W petycji, podpisanej przez ponad 25 tys. osób, wskazano trzy główne cele: zapewnienie środków do życia pracownikom sektora nauki, stabilnych warunków dla studentów i doktorantów oraz finansowania samej działalności badawczej.

Organizatorzy akcji „3 proc. dla nauki, 100 proc. dla Polski”, obok Okruszka, to także dr hab. Agata Starosta z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN oraz prof. Michał Tomza z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Według uczestników manifestacji jest to prawdopodobnie największy protest sektora nauki w III RP.

Presja kosztowa w instytutach i skutki dla badań

Autorzy petycji podkreślają, że zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem minimalne wynagrodzenie zasadnicze adiunkta rozpoczynającego pracę po doktoracie wynosi 7044,5 zł brutto, czyli mniej niż 73 proc. przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, które według danych za marzec 2026 roku sięga 9652,19 zł brutto. W wielu instytutach minimalna pensja doktora zatrudnionego na stanowisku asystenta wynosi 4825 zł brutto, a więc jest wyższa od płacy minimalnej jedynie o 19 zł.

Środowisko naukowe wskazuje też na barierę wejścia do zawodu w przypadku doktorantów. Stypendium doktoranckie przed oceną śródokresową wynosi obecnie 3570,50 zł brutto, co według autorów petycji oznacza, że osoby wykonujące pełnoetatową pracę badawczą często nie otrzymują nawet równowartości płacy minimalnej i nie mają pełnej ochrony pracowniczej ani zdolności kredytowej.

Naukowcy zwracają również uwagę na niedobór finansowania infrastruktury badawczej, wskazując na apele dotyczące zabezpieczenia radioteleskopu w Toruniu, reaktora Maria i statku Oceania. W petycji zawarto także postulat przeznaczenia w ustawie budżetowej na 2027 rok dodatkowego 1 mld zł dla Narodowego Centrum Nauki oraz wyznaczenia ścieżki wzrostu finansowania, która ma zapewnić 25-procentowy współczynnik sukcesu w konkursach NCN.

W naszym wcześniejszym materiale o środowym proteście środowiska naukowego przed Sejmem opisywaliśmy postulaty dotyczące podniesienia nakładów na naukę do 3 proc. PKB do 2030 r. oraz poprawy wynagrodzeń pracowników i doktorantów. Zwracaliśmy uwagę na dane o minimalnych stawkach w instytutach, a także na żądanie dodatkowego 1 mld zł dla Narodowego Centrum Nauki w budżecie na 2027 r. i wyznaczenie ścieżki finansowania, która ma zwiększyć skuteczność konkursów NCN.

Ten materiał może zawierać opinie osób trzecich, żadne dane ani informacje na tej stronie nie stanowią porady inwestycyjnej zgodnie z naszym Zastrzeżeniem. Chociaż przestrzegamy surowych Zasad Redakcyjnych, ten post może zawierać odniesienia do produktów naszych partnerów.
Tygodniowe najlepsze bonusy
50% (do 200 USD)
bonus depozytowy dla wszystkich klientów
KLIKNIJ BONUS
Twój kapitał jest zagrożony.
30$
Bonus bez depozytu z RoboForex
KLIKNIJ BONUS
Twój kapitał jest zagrożony.
do 8000 USDT
Zacznij od założenia konta!
KLIKNIJ BONUS
Twój kapitał jest zagrożony.
Podwojenie kapitału w 5 minut?
To możliwe. Ryzyko jest ekstremalne. Czy jesteś gotowy?
Pocket Option
Podejmij ryzyko już teraz
Ostrzeżenie! Reklamodawca nie podlega regulacjom w Twoim kraju. Wysokie ryzyko utraty całego kapitału. Handluj tym, co chcesz stracić. To nie jest porada inwestycyjna.