Polska nauka domaga się wyższych płac i większych nakładów budżetowych

Wszystkie wiadomości

Najważniejsze wydarzenia

Wybór redakcji

Akcje

Kryptowaluty

Wiadomości finansowe

Waluty

Surowce

Banki centralne

Mira Kyivska

27.05.2026

Polska nauka domaga się wyższych płac i większych nakładów budżetowych — Nauka chce większych nakładów

Środowy protest przed Sejmem koncentruje się na wynagrodzeniach w sektorze nauki oraz skali publicznego finansowania badań. Uczestnicy żądają wzrostu nakładów do 3 proc. PKB do 2030 roku i wskazują, że część płac w instytutach badawczych pozostaje tylko nieznacznie powyżej ustawowego minimum.

Najważniejsze

Protestujący naukowcy żądają wzrostu finansowania nauki do 3 proc. PKB do 2030 roku oraz godniejszych wynagrodzeń dla pracowników i doktorantów.
Minimalne wynagrodzenie adiunkta po doktoracie wynosi 7044,5 zł brutto, czyli 73 proc. średniej pensji w sektorze przedsiębiorstw (9652,19 zł brutto w marcu 2026 roku).
Środowisko domaga się dodatkowego 1 mld zł dla Narodowego Centrum Nauki w budżecie na 2027 rok oraz 25-proc. współczynnika sukcesu w konkursach NCN.

Postulaty płacowe i plan wzrostu finansowania

Jak podaje TVN24.pl, pracownicy nauki zbierają się w środę przed budynkiem Sejmu, aby poprzeć petycję do rządu o zwiększenie nakładów na naukę, w szczególności na wynagrodzenia doktorantów, młodych naukowców i badania. Łukasz Okruszek, psycholog i neuronaukowiec oraz kierownik Pracowni Neuronauki Społecznej Instytutu Psychologii PAN, wskazuje, że demonstracja ma wesprzeć szersze żądania środowiska akademickiego.

Protestujący chcą, by rząd zwiększał nakłady na naukę do 3 proc. PKB do 2030 roku, zarówno przez bezpośrednie wydatki budżetowe, jak i systemowe zachęty dla biznesu do dalszych inwestycji w badania i rozwój. Petycja, podpisana przez ponad 25 tys. osób, obejmuje trzy główne postulaty: godne utrzymanie dla pracowników sektora nauki, stabilne warunki dla studentów i doktorantów oraz odpowiednie środki na prowadzenie badań.

Autorzy petycji podają, że minimalne zasadnicze wynagrodzenie adiunkta rozpoczynającego pracę po doktoracie wynosi 7044,5 zł brutto, czyli niespełna 73 proc. przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, które według danych za marzec 2026 roku sięga 9652,19 zł brutto. Zwracają też uwagę, że w wielu instytutach badawczych minimalna pensja zasadnicza doktora na stanowisku asystenta, wynosząca 4825 zł brutto, przewyższa płacę minimalną jedynie o 19 zł.

Presja środowiska i skutki dla badań

Według organizatorów barierą wejścia do nauki pozostają także warunki dla doktorantów. Stypendium doktoranckie przed oceną śródokresową wynosi obecnie 3570,50 zł brutto, co w petycji jest przedstawiane jako poziom niegwarantujący nawet ustawowej płacy minimalnej dla pełnoetatowej pracy badawczej.

Autorzy zwracają też uwagę, że wielu doktorantów bez umowy o pracę nie ma dostępu do podstawowych świadczeń pracowniczych i zdolności kredytowej. Ich zdaniem problem wykracza poza płace i obejmuje również niedofinansowanie infrastruktury badawczej, czego przykładem są publiczne apele o zabezpieczenie radioteleskopu w Toruniu, reaktora Maria i statku Oceania.

Środowisko domaga się ponadto wpisania do ustawy budżetowej na 2027 rok dodatkowego 1 mld zł dla Narodowego Centrum Nauki oraz ustalenia dalszej ścieżki wzrostu finansowania, która zapewni 25-proc. współczynnik sukcesu w konkursach NCN. Protest, jak podaje Łukasz Okruszek, zyskuje poparcie związków zawodowych i szerokiego grona instytucji akademickich, w tym PAN, KRASP, Krajowej Reprezentacji Doktorantów i Parlamentu Studentów RP.

W naszym wcześniejszym materiale o programie „Pracownie Kompas Jutra” opisywaliśmy rządowy plan przeznaczenia 200 mln zł w latach 2026–2029 na doposażenie szkolnych pracowni przyrody oraz zajęć praktyczno-technicznych. Wyjaśnialiśmy, że dotacje mają pokrywać do 80% kosztów, z preferencją dla mniej zamożnych gmin, aby szkoły i placówki doskonalenia nauczycieli były gotowe na zmiany programowe od września 2026 r.

Ten materiał może zawierać opinie osób trzecich, żadne dane ani informacje na tej stronie nie stanowią porady inwestycyjnej zgodnie z naszym Zastrzeżeniem. Chociaż przestrzegamy surowych Zasad Redakcyjnych, ten post może zawierać odniesienia do produktów naszych partnerów.

Czy spodobał Ci się ten artykuł?